Ema Andrea Hap Debatin: “Skena e Pavarur përballë Institucioneve, Bashkëpunim apo Izolim?”

Në një diskutim të gjallë organizuar nga MEDIUMS në ditën e tretë të festivalit, tema “Skena e pavarur përballë institucioneve, bashkëpunim apo izolim” u trajtua nga disa nga figurat më të njohura të teatrit dhe artit në Shqipëri. Në panel morën pjesë drejtori i Teatrit Kombëtar, Altin Basha, dekani i Fakultetit të Arteve, Milto Kutali, aktori Dritan Boriçi dhe gazetari Ben Andoni.

Ema Andrea, producentja e festivalit MEDIUMS, hapi diskutimin duke theksuar sfidat dhe guximin e munguar tek artistët e rinj. Ajo theksoi rëndësinë e trupave të lira dhe iniciativave private si një mundësi e jashtëzakonshme për të rinjtë.

Dekani Milto Kutali theksoi se përvoja e vendeve të tjera tregon mbështetje të rëndësishme nga institucionet shtetërore për trupat e lira ose skenat private. Ai kujtoi përvojën personale të brezit të tij, kur iniciativat e lira private hasën në dyer të mbyllura. Megjithatë, Kutali inkurajoi të rinjtë të guxojnë dhe të trokasin nëpër dyer pa pushim, sepse ato hapen nëse ka vullnet dhe talent.

Drejtori i Teatrit Kombëtar, Altin Basha, ndau përvojat e tij nga karriera e tij në iniciativa të pavarura, duke theksuar vështirësitë dhe sfidat me të cilat është përballur. Ai inkurajoi të rinjtë të sfidojnë institucionet dhe të mos presin çdo gjë nga sistemi, duke u sugjeruar të kërkojnë artin edhe në periferi, jo vetëm në kryeqytet.

Aktori Dritan Boriçi foli për rëndësinë e skenës private profesionale si rruga e duhur për artistët e rinj, duke theksuar se skenat komerciale nuk janë zgjidhja e parë, por jo më e mira për artistët që sapo dalin nga auditorët.

Gazetari Ben Andoni solli në vëmendje përvojën e Shqipërisë së viteve ’30, kur një grup të rinjsh krijuan klube kulturore që prodhuan art dhe letërsi në një kohë varfërie ekstreme. Ai theksoi rëndësinë e krijimit të mendimit kritik dhe rolin e kritikëve të artit në zhvillimin e skenës artistike.

Altin Basha gjithashtu theksoi mungesën e dramaturgjisë shqiptare në repertorin e teatrove, ndërsa Ema Andrea inkurajoi të rinjtë të mësojnë nga dështimet e tyre për të ndërtuar përvojë të vlefshme drejt suksesit.

Pas diskutimit, aktorët profesionistë dhe të rinjtë e pranishëm ndoqën shfaqjen “Heshtja”, një pjesë e festivalit MEDIUMS. Shfaqja, një udhëtim mes dy botëve – realitetit të luftës dhe indiferencës së pjesës tjetër, paraqiti aktorët Lulzim Zeqja dhe Krist Lleshi në role kryesore.

Ky debat i gjallë dhe shfaqja pasuese treguan edhe një herë rëndësinë e skenës së pavarur në zhvillimin e artit dhe teatrit në Shqipëri.