Lamtumirë në moshën 100-vjeçare!Kush ishte Henry Kissinger?

Në moshën 100-vjeçare, Henry Kissinger përshëndetet për shkëlqimin e tij diplomatik dhe dënohet për vendimet e tij që kushtuan shumë jetë njerëzish. Ai është personi më me përvojë i Amerikës dhe i fokusuar në mënyrë të vendosur në të ardhmen sesa në të shkuarën.

SHBA- Pas një vizite në Pallatin e Versajës jashtë Parisit në vitet 1970, gazetarët e pyetën Henry Kissinger se u ndje kur ishte brenda sallës madhështore të Pasqyrave, pyetje të cilësai u përgjigj se ishte “e mrekullueshme” pasi ishte “i rrethuar nga një gjeni”. Për mbështetësit, Henry Kissinger është me të vërtetë një gjeni diplomatik që vazhdon të zotërojë artin e të dalluarit të arritjeve politike si askush tjetër. Për kritikët, ai është një kriminel lufte. Për shumicën, ai dhe trashëgimia e tij politike janë diku në mes.

Më shumë i interesuar për të ardhmen sesa për të shkuarën

Gjatë kohës së Kissinger-it fillimisht si këshilltar për politikën e jashtme dhe më vonë si sekretar shteti i Presidentëve Richard Nixon dhe Gerald Ford, ai kontribuoi në përfundimin e Luftës së Vietnamit, duke hyrë në një tension me Bashkimin Sovjetik; duke hapur marrëdhëniet e SHBA-së me Kinën; duke përmbysur një udhëheqës të zgjedhur në mënyrë demokratike dhe duke rivizatuar kufijtë e disa vendeve. Pas largimit nga detyra, ai vazhdoi t’u ofronte “konsulencë gjeopolitike” një sërë liderësh ndërkombëtarër me firmën e tij konsulente “Kissinger Associates”.

Edhe 100 vjet pasi lindi Heinz Alfred Kissinger, nga një familje hebreje në qytetin bavarez të Fürth, Kissinger shihet si një peshë e rëndë e politikës së jashtme ndërkombëtare dhe kontribuon me pikëpamjet e tij mbi çështjet gjeopolitike. Edhe sot. Ai shpesh ka paralajmëruar për rreziqet që paraqet inteligjenca artificiale për botën. Duke e vendosur AI në të njëjtën ligë me rrezikun që pritet nga armët bërthamore. Ai paralajmëron se ky është një “problem krejtësisht i ri”. Por kaq mjafton nga një njeri që ka parë të gjitha.

“Qëllimet justifikojnë mjetet”

Në pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia, Kissinger krijoi bujë duke bërë thirrje për një paqe të negociuar në nëntor. Apeli i tij erdhi në një pikë kur aleatët perëndimorë të Ukrainës sapo kishin filluar të rrisin ndjeshëm ndihmën e tyre ushtarake për Kievin.  Ndërsa Kissinger argumentoi se bisedimet e afërta ishin të nevojshme për të shmangur një luftë tjetër shkatërruese botërore, Kievi e akuzoi atë për “qetësimin e agresorit”.

Sa i përket trajtimit të situatës me Rusinë, Kissinger, i cili udhëhoqi politikën e detentimit të Amerikës në vitet ’70, mund të tregojë se ka qenë vetë në prag të luftës me Rusinë. Më vonë ai e përshkroi si “një strategji për zhvillimin e konfliktit me Bashkimin Sovjetik” që u bleu të dyja palëve kohë për diplomacinë dhe shmangien e një konflikti të nxehtë. Në një ndryshim të rrallë mendimi, ai tani mbështet anëtarësimin e ardhshëm të Ukrainës në NATO, pasi arriti në përfundimin se “ideja e një Ukrainë neutrale në këto kushte” nuk ishte “më kuptimplotë”.

Udhëheqja si ‘të përshkosh një litar të ngushtë’

Kissinger e ka përshkruar qëndrimin e tij shpesh të diskutueshëm për lidershipin strategjik si “përshkon një litar të ngushtë” që “është pezull midis sigurisë relative të së kaluarës dhe paqartësive të së ardhmes”. Ai ka shkruar gjerësisht për procesin e tij të vendimmarrjes.

Shtetet e Bashkuara synuan të mposhtnin Viet Kongun, por përfunduan duke mundësuar ngritjen vrastare të Khmerëve të Kuq, i cili vlerësohet të ketë vrarë më shumë se 2 milionë njerëz. Ai kishte synuar të siguronte një armëpushim që do t’i jepte fund Luftës së Vietnamit. Të dy, Kissingeri dhe homologu i tij vietnamez i veriut, Le Duc Tho, u nderuan me Çmimin Nobel për Paqen për planin e tyre. Vetëm Kissingeri e pranoi çmimin dhe ai u përpoq të kthente Çmimin kur përpjekja për një paqe të negociuar dështoi në mënyrë spektakolare me rënien e Saigonit. Vendimet që ai mori gjatë rrugës kushtuan dhjetëra mijëra jetë në Vietnam, Kamboxhia dhe Laos.