Ligji i ri dhe taksat e kërkuara nga qeveria

Pas nëntë muaj diskutimesh dhe debatesh, në fund ligji i ri që taton të ardhurat e shqiptarëve është duke kaluar procedurën e miratimit në Kuvendin e Shqipërisë.
Po çfarë do të sjellë ky ligj që ka krijuar një debat kaq të ashpër?
Televizioni Shqiptar sjell në mënyrë të detajuar ndryshimet e kërkuara.
Nuk do të ketë ndryshime thelbësore të tatimit mbi të ardhurat për kategori të caktuara të punësuarish. Nuk do të ketë as ndryshim të politikave të caktuara muaj më parë dhe që përfundojnë në vitin 2029.
Ligji i ri i tatimit mbi të ardhurat, një nga ligjet më të rëndëishme tatimore, është hartuar nga departamenti fiskal i Fondit Monetar Ndërkombëtar në vitin 2019 dhe nuk ka mundur të bëhet efektiv për shkak të situatave të vështirë na të cilat ka kaluar dhe kalon ekonomia shqiptare.
Por cilat janë ndryshimet e parashikuara?
Ligji i ri propozon futjen në skemën e tatimit nga viti 2023 të bizneseve furnizues të shërbimeve kryesisht profesionale, pra të atyre që i quajmë për thjeshtësi profesione të lira.
Ligji i ri ruan skemën ekzistuese të tatimit me tarifë 0 % kryesisht të biznesit të vogël familjar  në sektorët e prodhimit, tregtisë, transportit, ushqimit social, artizanatit, etj, ku personat fizik dhe personat juridik, me qarkullim deri në 14 milionë lekë, do të paguajnë 0% tatim, përkatësisht mbi të ardhurat nga biznesi dhe mbi të ardhurat e korporatës deri në vitin 2029.
Për të vetëpunësuarit në shërbime profesionale  si avokat, konsulent, noter, etj, norma efektive e tatimit do të jetë sa  9% të të ardhurave ose 12 % të fitimit neto të supozuar me të ardhura bruto vjetore 5 milion lekë.
Lidhur me normën efektive të tatimit për prodhuesit, tregtuesit, baret e restorantet, që do të fillojnë të paguajnë nga viti 2029, do të variojnë nga 3-4.5% të të ardhurave.
Projektligji ka parashikuar që të veëtpunësuarit dhe tregtarët të tatohen:
•me normën 15% mbi fitimin neto (të ardhura-shpenzime) kur fitimi neto është deri 14 milion lekë në vit;
•me normën 23 % të fitimit neto, vetëm për pjesën e fitimit mbi 14 milion lekë në vit.
Të vetëpunësuarit që do të fillojnë të taksohen sipas kësaj skeme janë gjithsej 14 mijë të vetëpunësuar, që pritet të paguajnë rreth 2 miliardë lekë shtesë në vit.
Shikoni këtë tabelë, që tregon normën efektive e tatimit për tregtarin apo të vetpunësuarin me të ardhura bruto vjetore 5 milion lekë:
•prodhues (furrë buke, pasticier, etj) 4,5 % e të ardhurave ose 11 % e fitimit neto të supozuar;
•tregtar mallrash 3 % e të ardhurave ose 10 % e fitimit neto të supozuar;
•bar restorant 4,5 % e të ardhurave ase 11,2 % e fitimit neto të supozuar;
•i vetpunësuar në shërbime profesionale (avokat, konsulent, noter, etj) 9% të të ardhurave ose 12 % të fitimit neto të supozuar
Përmes skemës së re synohet të dekurajohet shmangia e tatimit nëpërmjet kalimit nga marrëdhëniet e punësimit, në marrëdhëniet e biznesit si i vetëpunësuar si dhe të dekurajojë përdorimin e statusit të personit fizik dhe shkallës tatimore eksiztuese zëro të tatimit si një mekanizëm për zhvendosjen e fitimeve nga entiteti që taksohet me 15 %,  tek personi fizik pa tatim.
Skema e re ende nuk është miratuar dhe po debatohet në komisionet kuvendore. Zbatimi i ligjit të ri do të fillojë në 1 janar 2023.