Marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Bashkimit Europian po tensionohen gjithnjë e më shumë për shkak të gjobave të vendosura ndaj gjigantëve të teknologjisë.Kompanitë si Google, Apple dhe Meta po kundërshtojnë gjobat e vendosura nga BE për shkelje të rregullave të konkurrencës dhe antitrustit, të cilat arrijnë në mbi 6 miliardë euro, ose rreth 7 miliardë dollarë, që nga fillimi i vitit 2024. Këto masa janë bërë një pikë përplasjeje mes palëve. Nga njëra anë, kompanitë dhe administrata amerikane argumentojnë se gjobat tregojnë një qasje armiqësore ndaj inovacionit. Nga ana tjetër, Bashkimi Europian thekson se këto masa synojnë të detyrojnë kompanitë të veprojnë në interes të konsumatorëve. Që nga viti 2024 janë vendosur gjashtë gjoba të mëdha. Në mars 2024, Apple u gjobit me 1.84 miliardë euro për abuzim me pozitën dominuese në shpërndarjen e aplikacioneve të muzikës. Në nëntor 2024, Meta u gjobit me 797 milionë euro për praktika që favorizonin Facebook Marketplace. Në shtator 2025, Google mori një gjobë prej 2.9 miliardë eurosh për praktika jokonkurruese në teknologjinë e reklamimit.
Në prill 2025, Apple u gjobit me 500 milionë euro për mosrespektim të rregullave të reja, ndërsa Meta me 200 milionë euro sipas Aktit të Tregjeve Digjitale për mënyrën si trajton të dhënat e përdoruesve. Në dhjetor 2025, platforma X u gjobit me 120 milionë euro sipas Aktit të Shërbimeve Digjitale për mungesë transparence.
Sipas Komisionit Europian, çdo kompani që operon në BE duhet të respektojë rregullat që mbrojnë qytetarët europianë. Gjobat aplikohen vetëm për aktivitetet që shkelin këto rregulla brenda territorit të BE-së. Megjithatë, administrata e Donald Trump ka një qëndrim tjetër. Ajo ka rritur kritikat ndaj BE-së, duke e akuzuar për mbiregullim të kompanive teknologjike dhe për pengimin e zhvillimit të inteligjencës artificiale në Europë. Në shkurt, Trump nënshkroi një memorandum që parashikon vendosjen e tarifave për të kundërshtuar taksat digjitale dhe gjobat që vendosen ndaj kompanive amerikane nga qeveri të huaja. Sipas zyrtarëve amerikanë, këto gjoba janë burimi kryesor i tensioneve ekonomike mes SHBA-së dhe BE-së.
Lexo edhe:Rriten me 31% të ardhurat nga pasuritë e sekuestruara
Ambasadori amerikan në BE, Andrew Puzder, paralajmëroi se nëse Europa dëshiron të jetë pjesë e ekonomisë së inteligjencës artificiale, nuk mund të mbiregullojë tregun dhe të vendosë gjoba të mëdha ndaj kompanive që zhvillojnë këtë teknologji. Nga ana tjetër, BE mbron qasjen e saj. Sipas Komisionit Europian, gjobat shërbejnë jo vetëm si ndëshkim për shkeljet, por edhe si një mekanizëm parandalues për të siguruar respektimin e ligjeve nga të gjitha kompanitë.
Institucionet europiane theksojnë se gjobat janë masa e fundit, pasi në shumë raste ndryshimet janë arritur pa penalitete. Një shembull është Apple, e cila ka lejuar pajisjet e kompanive të tjera të funksionojnë më mirë me iPhone pas presionit rregullator, pa u gjobitur fillimisht. Megjithatë, në disa raste kompanitë ndryshojnë sjelljen vetëm pas vendosjes së gjobave. Meta, për shembull, ndryshoi modelin e saj “paguaj ose prano” për përdoruesit e Facebook dhe Instagram pas një gjobe prej 200 milionë eurosh.
Kompanitë e kanë kundërshtuar këtë qasje. Meta e cilësoi gjobën si një përpjekje për të dëmtuar bizneset amerikane dhe si një “tarifë shumë miliardëshe të fshehur”. Edhe pse shumë nga këto gjoba janë ende në proces gjyqësor dhe nuk janë paguar plotësisht, kompanitë janë të detyruara të japin garanci financiare. Ndërkohë, hetimet ndaj gjigantëve të teknologjisë vazhdojnë. Komisioni Europian po shqyrton praktikat e Meta-s lidhur me inteligjencën artificiale në WhatsApp, si dhe ka nisur një hetim ndaj Snapchat për sigurinë e fëmijëve online.
Europa po përpiqet të gjejë një ekuilibër të vështirë: nga njëra anë, mbështetet te kompanitë amerikane për infrastrukturën digjitale, dhe nga ana tjetër, kërkon që ato të respektojnë rregullat e saj. Ky balancim do të jetë vendimtar për të ardhmen e ekonomisë digjitale dhe të marrëdhënieve transatlantike.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
