Ekonomia e Kinës humbet vrull mes rënies së konsumit dhe investimeve

Ngadalësimi i ekonomisë kineze u thellua në muajin nëntor, teksa shitjet me pakicë shënuan normën më të ulët të rritjes vjetore që nga viti 2022, ndërsa investimet u tkurrën krahasuar me vitet e mëparshme. Zhvillimet nënvizojnë sfidën me të cilën përballen politikëbërësit kinezë, në përpjekjen për ta bërë konsumin e brendshëm motorin kryesor të rritjes nga viti 2026 e në vijim.

Të gjithë treguesit kryesorë të brendshëm zhgënjyen në nëntor, duke theksuar vështirësitë e tranzicionit nga një model rritjeje i mbështetur te eksportet dhe investimet, drejt një ekonomie të nxitur nga shpenzimet e familjeve.

“Sipas komunikimeve të fundit nga mbledhja e Byrosë Politike dhe Konferenca Qendrore për Punën Ekonomike, rritja e kërkesës së brendshme pritet të jetë prioritet kyç për politikëbërësit në vitin 2026,” thuhet në një raport të bankës ING. Udhëheqja kineze planifikon të ndërmarrë “masa të posaçme për nxitjen e konsumit”, si dhe iniciativa për rritjen e të ardhurave të familjeve.

Shitjet me pakicë ngadalësohen ndjeshëm

“Rritja e shitjeve me pakicë ra ndjeshëm në 1.3% në bazë vjetore në nëntor, nga 2.9% në tetor”, thekson ING, duke ia atribuar këtë rënie kryesisht zbehjes së efektit të politikës së zëvendësimit të mallrave, e cila inkurajonte familjet të ndërronin pajisjet e vjetra me të reja.

Ndërsa fillimisht kjo skemë nxiti blerjet, pasi konsumatorët përfituan ulje çmimi duke dorëzuar mallrat e vjetra, ajo nuk arriti të krijojë kërkesë të qëndrueshme dhe tashmë po frenon aktivitetin ekonomik. Shitjet e pajisjeve shtëpiake ranë me 19.4% krahasuar me një vit më parë, duke tërhequr ndjeshëm poshtë rritjen e përgjithshme të shitjeve me pakicë.

Kalimi i Kinës drejt automjeteve elektrike ka shtuar dobësinë në të dhënat e konsumit: shitjet e karburanteve ranë me 8% në bazë vjetore, ndërsa blerjet e mëparshme të makinave kontribuan në një rënie prej 8.3% të shitjeve të automjeteve. Disa kategori si shërbimet e restoranteve, kozmetika, ushqimet bazë, ari dhe bizhuteritë patën performancë më të mirë, por jo mjaftueshëm për të kompensuar ngadalësimin e gjerë.

Rënie edhe në pasuritë e paluajtshme dhe investime

Investimet në asete fikse, që përfshijnë infrastrukturën, fabrikat dhe pronat, u tkurrën më fort në nëntor. Si investimet publike ashtu edhe ato private u dobësuan, me investimet private që ranë më shpejt. Ndërsa investimet publike mund të rikuperohen me mbështetje politike vitin e ardhshëm, investimet private mbeten pikëpyetja më e madhe dhe tregues kyç i besimit në ekonominë kineze.

Sektori i pasurive të paluajtshme vazhdon të jetë një nga frenat kryesore të rritjes. Çmimet e banesave në 70 qytetet kryesore ranë sërish në nëntor, me çmimet e banesave të përdorura që po bien më shpejt se ato të banesave të reja. Nga kulmi i tyre, çmimet e banesave të reja kanë rënë mbi 12%, ndërsa ato të përdorura mbi 20%, duke ndikuar drejtpërdrejt në pasurinë dhe besimin e familjeve. Investimet në pasuri të paluajtshme vazhduan të tkurren ndjeshëm, duke forcuar shqetësimet se kriza e strehimit mbetet e pazgjidhur.

Lexo edhe: FBI konfirmon vjedhjen e 630 mln fjalëkalimeve, ja si të kontrolloni nëse llogaritë tuaja janë në rrezik

Megjithëse autoritetet kanë sinjalizuar një fokus të ri në stabilizimin e tregut të pronave, përfshirë strehimin e përballueshëm dhe uljen e tepricës së ofertës mbetet e paqartë nëse këto masa do të sjellin një kthesë të qëndrueshme. Rënia e sektorit daton të paktën që nga viti 2021, kur qeveria vendosi kufizime në huamarrjen e zhvilluesve, çka çoi në falimentimin e gjigantit Evergrande dhe tronditi ekonominë.

Prodhimi industrial, një përjashtim

Në kontrast me dobësinë e përgjithshme, prodhimi industrial vazhdon të qëndrojë relativisht i fortë. Rritja e prodhimit u zbut lehtë në 4.8% në bazë vjetore në nëntor, por mbeti rezistente, e mbështetur nga sektorë si hekurudhat, ndërtimi i anijeve, hapësira ajrore, automjetet, robotët industrialë dhe gjysmëpërçuesit. Një pjesë e kësaj performance lidhet me kërkesën e jashtme, e cila ka mbajtur gjallë aktivitetin industrial edhe teksa kërkesa e brendshme dobësohet.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë për rreziqe në horizont: tensionet tregtare dhe rreziku i tarifave mund ta sfidojnë këtë mbështetje në vitin 2026. ING thekson se çmimet në tregun sekondar janë veçanërisht të rëndësishme, pasi ndikojnë drejtpërdrejt në pasurinë e familjeve dhe besimin e konsumatorëve. Rikthimi i besimit, sipas tyre, është thelbësor që kërkesa e brendshme të shndërrohet në motorin kryesor të rritjes.

Në tërësi, të dhënat e nëntorit përforcojnë perceptimin se ngadalësimi i Kinës është i gjerë dhe i thellë. Edhe pse objektivat e rritjes për këtë vit mbeten të arritshme, kalimi drejt një modeli rritjeje të udhëhequr nga konsumi i brendshëm mbetet një proces i vështirë dhe i pasigurt.