Kosova, nga një krizë virusi në një krizë ekonomike


Kosova është në krizë ekonomike, por pas pandemisë të shkaktuar nga virusi COVID-19, do të futet në një krizë edhe më të thellë, thonë ekspertë të fushës ekonomike. Kosova e cila ka pasur një rritje ekonomike mesatarisht rreth 4 për qind ka qenë e pamjaftueshme për të zbutur papunësinë dhe problemet ekonomike dhe sociale.

Lexo: Çfarë dinë shkencëtarët për koronaviurs deri më tani? A jemi të mbrojtur nëse infektohemi njëherë?

Se pas pandemisë së koronavirusit, problemet do të përkeqësohen, e thonë edhe ekspertë, pasi që sipas parashikimeve edhe të Bankës Qendrore të Kosovë do të ketë një ulje të rritjes ekonomike nga 2 – 4% . Ndërkaq, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, pas pandemisë, ekonomia e Kosovës pritet të tkurret për 5%.

Masat e marra deri më tani nga Qeveria e Kosovës për të ndihmuar ekonominë konsiderohen të pamjaftueshme dhe me vonesa në zbatimin e tyre. Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikanë në Kosovë, Arian Zeka, thotë për Radion Evropa e Lirë se struktura e Pakos Emergjente nuk shkon në drejtim të ruajtjes së sektorit privat, mbijetesës të një numri më të madh të ndërmarrjeve private dhe ruajtjes të sa më shumë vende të punës.

“Në një situatë të tillë edhe ndërhyrja dhe infuzioni financiar nga ana e shtetit duhet të jetë shumë më i madh dhe nuk duhet të ekspertimetojmë në këtë fazë. Kemi kërkuar një shumë më të madhe. Është aprovuar gati gjysma e 300 milionë që e kemi kërkuar”, thotë Zeka.

Banka Botërore në një raport të saj të publikuar gjatë kësaj jave po ashtu ka theksuar se edhe Kosova, ashtu si edhe vendet e tjera të rajonit, do të pësojë tkurrje ekonomike në vitin 2020, si pasojë e masave parandaluese ndaj koronavirusit.

Lexo: Shkollat do të hapen gjatë verës? Propozimi vjen nga Britania

Zeka: Zgjatja e pandemisë do të thellojë krizën ekonomike

Për t’i dalë në ndihmë bizneseve, përmes Pakos Emergjente e cila kap shumën e rreth 180 milionë euro, Qeveria e Kosovës ka paraparë disa masa si ndihmë për bizneset. Disa nga këto masa kanë filluar të zbatohen, por disa nga masat që kanë të bëjnë me bizneset, thotë Zeka, kanë shumë paqartësi dhe vonesa në zbatim.

Ai kritikon institucionet e vendit për moskoordinim të duhur lidhur me masat që po merren për të ndihmuar ekonominë e vendit. Moskoordinimi i institucioneve, shton Zeka, do të ketë pasoja edhe më të mëdha në ekonomi.

“Si asnjëherë më parë vendi ka nevojë për një konsensus politik pasi që jemi në krizë. Zgjatja e pandemisë do të thellojë krizën. Mënyra se si do të përballojmë krizën dhe të dalim me sa më pak humbje pas përfundimit të pandemisë, do të varen nga veprimet e menjëhershme që duhet të merren e që mund të konkludoj që jemi vonë”, thotë Zeka.

 

Qeveria e Kosovës planifikon pako të dytë stimuluese:

Herolinda Xhuli, shefe e kabinetit në Ministrinë e Financave dhe Transfereve, tha për Radion Evropa e Lirë se disa nga masat e pakos janë zbatuar e disa prej tyre do të fillohet gjatë ditëve në vijim. Për të zbatuar të gjitha masat e kësaj pakoje kërkohen mjete financiare për të cilat Qeveria e Kosovës ka paraparë t’i mbulojë me grante dhe borxhe.

Herolinda Xhuli sqaron se për huamarrje ndërkombëtare kërkohet aprovimi i Kuvendit të Kosovës.

“Për momentin po e shfrytëzojmë buxhetin aktual derisa të realizohet kredia. Dyfishimi i asistencës sociale është realizuar, te bizneset së shpejti këto ditë fillon aplikimi online që do të bëhet përmes sistemit të Administratës Tatimore të Kosovës pastaj fillon procesi. Ekzekutimi i pagesave bëhet në fund të muajit”, thotë ajo.

Lexo: Trajnim në menaxhimin e rrjeteve sociale nga ICTSlab

Kosova planifikon ta kalojë krizën e pandemisë me grante dhe borxhe

Pasi që të definohen edhe dëmet që i janë shkaktuar ekonomisë nga pandemia, Xhuli thotë se do të ketë edhe një pako tjetër stimuluese nga qeveria. Për t’u përballur me virusin e ri, që shkakton sëmundjen COVID-19 Bashkimi Evropian ka ndarë 68 milionë euro për Kosovën. Sipas BE-së, 5 milionë do të shkojnë për nevoja të menjëhershëm për ta luftuar COVID-19, 50 milionë për ta përballuar krizën ekonomike si dhe 13 milionë do të transferohen në buxhet të Kosovës.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës i kanë ofruar Kosovës 1.1 milion euro për luftimin e koronavirusit. Për të ndihmuar Kosovën, FMN-ja se ka miratuar kredinë në vlerë prej 51,6 milionë eurosh, ndihmë kjo që është në kuadër të Instrumentit për Financim të Shpejtë (RFI). Në Kosovë rastet e parë me koronavirus janë shënuar më 13 mars.

Lexo: Sigal kombinon paketat e sigurimit me shërbimin telemjekësor TeleDoc

Qeveria e Kosovës menjëherë ka marrë masat për parandalimin e përhapjes së koronavirusit duke bërë kufizime të aktiviteteve ekonomike.

Must watch
Business Mag Nr. #23 - Qershor 2020

Të gjitha planet tuaja për këtë vit, si individë apo sipërmarrës mund të jenë përmbysur. Mbërritja e Coronavirusit në Shqipëri paralizoi gjithçka, ashtu si kudo. Në mënyrë të papritur na vuri në kushte tërësisht të tjera pune, na shtoi pasigurinë e shqetësimin për të ardhmen.

Sipërmarrjet, kryesisht në fushën e IT u përshtatën më shpejt, duke angazhuar punonjësit nga shtëpia. Ato zhvilluan dhe më tej mundësitë për të punuar në distancë, ndërkohë që shumë kompani të tjera u mbyllën plotësisht.

Kjo është një periudhë sprove, për individin, drejtuesit dhe liderin. Kjo është lufta që po zhvillohet në spitale dhe fronti i parë i saj janë mjekë, infermierë e sanitarë. Historia e ekonomisë k a treguar se gjithmonë pas një situatë të vështirë ka një ringritje. Dhe ne besojmë se kështu do të jetë.

Deri atëhërë ajo çka na mbetet të bëjmë është respektimi i rregullave të kërkuara, marrja e përgjegjësive ndaj të tretëve për aq sa mundemi, e të interesohemi për të pamundurit, të ndajmë diçka për ta.

Solidariteti nuk ka munguar e nuk do të na mungojë as kësaj radhe. Ajo çfarë doli në pah krahas solidaritetit ishte varfëria: e shtetit, e kompanive dhe e vetë individëve.

Një ditë pas dërgimit të 30 bluzave të bardha në Itali, The Guardian na vlerësoi në artikullin e saj si zemërgjerë edhe pse Ky numër ishte planifikuar të botohej në Prill 2020, por procesi u shty për shkak të masave të ndërmarra si pasojë e shpërthimit të Covid-19. Edhe pse në kohë vështirësish, jemi …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale