Shqipëria kryeson Ballkanin për përfshirjen e grave në TIK, por mbetet pas në punësim

Sipas të dhënave nga Indeksit të Ekonomisë dhe Shoqërisë Digjitale (DESI) për Ballkanin Perëndimor për Teknologjinë e Informacionit dhe Komunikimit (TIK) për vitet 2020–2021, Shqipëria ka mbajtur ritëm mesatar në ofrimin e trajnimeve TIK për punonjësit, me rreth 13–14% të ndërmarrjeve që ofrojnë trajnime.

Ky nivel është më i ulët se ai i Malit të Zi, i cili kryeson rajonin me mbi 25%, dhe shumë larg mesatares së BE-së, që i afrohet 20%. Megjithatë, Shqipëria qëndron mbi Kosovën, ku trajnimi TIK është pothuajse joekzistues.

Shifrat flasin se mbi 27–28% të specialistëve të punësuar në këtë fushë që janë femra duke bërë që Shqipëria të ketë përqindjen më të lartë në Ballkan, më të lartë edhe se mesatarja e BE-së (rreth 19%). Ky është një tregues i rëndësishëm për diversitetin dhe përfshirjen gjinore në sektor.

Edhe në nivel akademik, Shqipëria shfaqet konkurruese. Rreth 8% e të diplomuarve shqiptarë në vitet 2021–2023 vijnë nga fusha e TIK, përqindje e ngjashme me Malin e Zi dhe më e lartë se mesatarja e BE-së (4–5%). Ky potencial i ri njerëzor po krijon bazën për zhvillimin e tregut të punës në teknologji.

Por, sa i përket punësimit real, Shqipëria qëndron ende pas. Vetëm rreth 3.5% e fuqisë punëtore në vitet 2020–2021 përbëhej nga specialistë TIK, me një rënie të ndjeshme në vitin 2022 (rreth 1%). Në vitin 2023, ky tregues arriti vetëm 1–1.2%, shumë më poshtë krahasuar me Serbinë dhe Malin e Zi, që shënojnë mbi 4%, apo mesataren e BE-së që shkon mbi 5%.

Të dhënat tregojnë se Shqipëria po ndërton një bazë të fortë përmes diplomantëve të rinj në TIK dhe përfshirjes së lartë të grave në këtë sektor, por sfida kryesore mbetet punësimi real i specialistëve dhe ofrimi i trajnimeve të strukturuara në ndërmarrje. Nëse vendi arrin të forcojë lidhjen mes arsimit, trajnimit dhe tregut të punës, atëherë mund të kthehet në një shembull rajonal për zhvillimin e kapitalit njerëzor në teknologji.

ekofin