Shkencëtarët krijojnë diamant në vetëm 15 minuta nëpërmjet një procesi revolucionar - Business Magazine Albania

Shkencëtarët krijojnë diamant në vetëm 15 minuta nëpërmjet një procesi revolucionar

Shkencëtarët krijojnë diamant në vetëm 15 minuta nëpërmjet një procesi revolucionar

Shkencëtarët kanë përdorur një teknikë të re për të sintetizuar diamante në presion normal atmosferik dhe pa pasur nevojë për një gur fillestar, çka mund të lehtësojë rritjen e këtyre gurëve të çmuar në laborator.

Teknika e re, e zhvilluar nga një ekip i udhëhequr nga Rodney Ruoff, kimist fizik në Institutin për Shkencë në Korenë e Jugut, eliminon disa nga pengesat e metodave aktuale të përpunimit të diamanteve.  Kjo teknikë e re është e veçantë sepse kryhet në presion normal atmosferik dhe nuk kërkon një gur fillestar për të nisur procesin. Kjo metodë mund të shënojë një hap të madh përpara në mënyrën se si prodhohen dhe përdoren diamantet, duke e bërë procesin më të shpejtë, më ekonomik dhe potencialisht më të përshtatshëm për përdorime të reja teknologjike.

Diamantet natyrale formohen në mantelin e Tokës, thellë nën sipërfaqe, ku presioni arrin disa gigapaskalë dhe temperaturat kalojnë 1,500 gradë Celsius. Deri tani, për të sintetizuar diamante artificialë është përdorur një metodë e quajtur presion i lartë dhe temperaturë e lartë (HPHT), që imitonte këto kushte ekstreme. HPHT kërkon karbon të tretur në metale të lëngshme, si hekuri, për të prodhuar diamante rreth një fare të vogël, ose guri fillestar. Kjo metodë, megjithatë, ka disa kufizime: presionet e larta dhe temperaturat janë të vështira për t’u prodhuar dhe ruajtur, dhe diamantet që krijohen janë të vegjël, shpesh nuk arrijnë më shumë se madhësia e një boronice. Procesi gjithashtu zgjat disa javë.

Një tjetër metodë, e quajtur depozitim i avullit kimik (CVD), e redukton presionin, por gjithsesi kërkon një gur fillestar për të nisur procesin. Metoda e re, e zhvilluar nga ekipi i udhëhequr nga Rodney Ruoff, eliminon disa nga këto kufizime. Ajo përdor një përzierje të galiumit, nikelit dhe hekurit me pak silikon, të ngrohur elektrikisht, për të katalizuar formimin e diamanteve nga metani i pasur me karbon. Procesi realizohet në një dhomë eksperimentale në presion normal atmosferik dhe krijon kristale diamanti pas vetëm 15 minutash.

Lexo edhe: Ky qytet po zhvillon sërish kullën më të lartë të drurit në botë

Në këtë metodë të re inovative, përzierja metalike katalizon rritjen e diamanteve nga metani në kushte që mund të kontrollohen dhe realizohen lehtësisht. Ekipi arriti të krijojë diamante të vogla në vetëm 15 minuta dhe, pas dy orë e gjysmë, një shtresë më e plotë diamanti ishte formuar. Analizat spektroskopike treguan se kjo shtresë ishte kryesisht e pastër, me disa atome silikoni. Kjo e bën metodën e re më efikase dhe më pak të kushtueshme në krahasim me HPHT dhe CVD.

Metoda e re ka disa avantazhe:

  1. Koha e shkurtër e prodhimit: Në vetëm 15 minuta, mund të krijohen diamante, në vend të javëve që kërkohen me metodat tradicionale.
  2. Kushtet e thjeshta të procesit: Nuk ka nevojë për presione dhe temperatura ekstreme, gjë që e bën këtë metodë më të thjeshtë dhe më të lirë për t’u zbatuar.
  3. Eliminimi i gurit fillestar: Ndryshe nga metodat e tjera, kjo teknikë nuk kërkon një farë diamant për të nisur procesin, duke reduktuar kostot dhe kompleksitetin e prodhimit.

Megjithatë, kjo metodë ka disa sfida. Diamantet e krijuara me këtë teknikë janë ende shumë të vegjël për t’u përdorur si gurë të çmuar për bizhuteri. Ato janë qindra mijëra herë më të vogla se ato të rritura me metodën HPHT. Kjo i bën ato të papërshtatshme për aplikime tradicionale, si për shembull në tregun e bizhuterive.

Gjithashtu, procesi ka nevojë për më shumë studim për të kuptuar mekanizmat e saktë të formimit të diamanteve.

 

GNN

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0