Shkencëtarët e Harvard kanë nisur eksperimentet për të bllokuar diellin - Business Magazine Albania

Shkencëtarët e Harvard kanë nisur eksperimentet për të bllokuar diellin


Një grup shkencëtarësh nga Harvard po planifikojnë të merren me ndryshimet klimatike përmes gjeo-inxhinierisë duke bllokuar diellin. Koncepti i reflektimit artificialisht të dritës së diellit ka qenë vërdallë për dekada, por kjo do të jetë përpjekja e parë reale për të kontrolluar temperaturën e Tokës nëpërmjet inxhinierisë diellore.

Projekti, i quajtur Eksperiment Stratosferik i Kontrolluar i Perturbimit (SCoPEx), do të shpenzojë 3 milionë dollarë për të testuar modelet e tyre duke nisur një tullumbace 20 kilometra në jugperëndim të SHBA-së në stratosferë. Sapo të vendoset tullumbacja, do të lëshojë grimca të vogla të karbonatit të kalciumit. Planet janë për të filluar nisjen që në pranverën e vitit 2019.

Lexoni: Shkencëtarët izraelitë gjejnë kurën për tumoret e trurit

Baza rreth këtij eksperimenti rrjedh nga studimi i efekteve të shpërthimeve të mëdha vullkanike në temperaturën e planetit. Në 1991, Mali Pinatubo në Filipine shpërtheu, duke çliruar 20 milionë ton dioksid squfuri në stratosferë. Dioksidi i squfurit krijoi një shtresë rreth stratosferës së Tokës, duke e ftohur tërë planetin me 0.5 ° C për rreth një vit e gjysëm.

Inxhinierimi një zgjidhje për ndryshimet klimatike.

Si shkencëtarët, ashtu edhe agjencitë qeveritare në mbarë botën dhe grupet mjedisore po rriten gjithnjë e më shumë të shqetësuar për aftësinë tonë për të reduktuar emetimet e gazrave serrë dhe për të frenuar ndryshimet klimatike, pikërisht idea e gjeo-inxhinierimit të një zgjidhjeje është bërë më e pranueshme. Qëllimi përfundimtar është zvogëlimi i ngrohjes në Tokë. Kjo mund të bëhet duke ulur emetimet e gazrave serrë, duke thithur CO2 nga atmosfera, ose duke kufizuar rrezet e diellit që arrijnë sipërfaqen e Tokës.

Dy metodat e para diskutohen në mënyrë aktive dhe zbatohen në nivele të ndryshme. Angazhimi i fundit i anëtarëve të G20 ndaj Marrëveshjes së Parisit do të veprojë për të zgjidhur burimin e problemit duke reduktuar emetimet e gazrave serrë. Thithja e CO2 nga atmosfera dhe mbyllja e saj në koren e Tokës, e quajtur sekuestrimi i CO2, është vendosur dhe zbatuar. Për shembull, Royal Dutch Shell ka ndërtuar objekte të mëdha sekuestrimi të karbonit me qeveritë kanadeze dhe australiane.

Metoda e tretë, duke bllokuar dritën e diellit, ka qenë e diskutueshme në komunitetin shkencor për dekada të tëra. Polemika qëndron në pamundësinë për të kuptuar plotësisht pasojat e bllokimit pjesërisht të dritës së diellit.

Ekipi hulumtues i Harvardit synon të çojë grimcat e vogla të karbonatit të kalciumit në stratosferë në një eksperiment të kontrolluar. Tashmë është koha për një test real në botë. Me financimin pjesërisht nga bashkë-themeluesi i Microsoft Bill Gates, skuadra e Harvard do të fillojë t’i përgjigjet pyetjeve të mbetura që në fillim të pranverës së vitit 2019.

Lexoni: Gati për të eksploruar një planet të ri. NASA ul sondën “Insight”në Mars

Ndërsa efektet negative potenciale nuk janë të karakterizuara plotësisht, aftësia për të kontrolluar temperaturën e Tokës duke çuar grimcat e vogla në stratosferë është një zgjidhje tërheqëse kryesisht për shkak të kostos së saj. Paneli i fundit ndërqeveritar për Ndryshimin e Klimës (IPCC) vlerëson se çlirimi i vazhdueshëm i grimcave në stratosferë mund të kompensojë 1.5 ° C të ngrohjes për 1 miliardë -10 miliardë dollarë në vit.

Kur krahasojmë këto kosto me uljen globale të përdorimit të karburanteve fosile ose sekuestrimin e karbonit, metoda bëhet shumë tërheqëse. Kështu, shkencëtarët, agjencitë qeveritare dhe financuesit e pavarur të kësaj teknologjie duhet të balancojnë efektivitetin dhe efikasitetin e kësaj metode me rreziqet potenciale globale, kushtet e motit dhe thatësirës. Në fund të fundit, mënyra e vetme për të përshkruar plotësisht rreziqet është të bësh eksperimente të botës reale, ashtu si po fillon ekipi i Harvardit.

 burimi: Forbes

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0