Pas rikthimit të njerëzimit pranë Hënës me misionin Artemis II, hapi tjetër nuk është vetëm të shkojmë atje, por të kuptojmë si të jetojmë dhe të qëndrojmë të sigurt. Dhe një nga rreziqet më të mëdha mbetet një problem shumë i zakonshëm: zjarri.
NASA po planifikon një eksperiment të pazakontë: ndezjen e një zjarri në kushtet e gravitetit të Hënës. Edhe pse tingëllon si diçka ekstreme, qëllimi është shumë praktik. Studiuesit duan të kuptojnë si përhapet dhe si shuhet zjarri në hapësirë, në mënyrë që të mbrohen astronautët në misionet e ardhshme.
Në hapësirë, zjarri nuk sillet si në Tokë. Në vend të flakëve që ngrihen lart, ai formon një lloj sfere të ngadaltë, që ushqehet nga qarkullimi i ajrit. Në një ambient të mbyllur, si një anije kozmike, kjo mund të bëhet shumë e rrezikshme, sepse nxehtësia shpërndahet ndryshe dhe mund të përhapet në mënyrë të pakontrollueshme.
Lexo edhe: Dita e Tokës 2026, ekonomia e gjelbër nuk është më zgjedhje, por kusht!
Gjatë viteve, NASA ka bërë eksperimente të shumta me zjarre në kapsula të kontrolluara në hapësirë. Rezultatet kanë treguar se flakët mund të përhapen në mënyrë të paparashikueshme, duke i bërë testimet në Tokë të pamjaftueshme për të kuptuar plotësisht sjelljen e tyre.
Për këtë arsye, është krijuar misioni Flammability of Materials on the Moon (FM2), i cili pritet të nisë në fund të vitit 2026. Në këtë mision, materiale të ndryshme do të digjen brenda një dhome të mbyllur në sipërfaqen e Hënës, për të vëzhguar se si sillet zjarri në gravitetin që është rreth një e gjashta e atij në Tokë.
Shkencëtarët dyshojnë se në këtë gravitet më të ulët, disa materiale mund të digjen më gjatë dhe më qëndrueshëm. Për shkak të mungesës së qarkullimit të fortë të ajrit, flakët mund të mos shuhen lehtësisht. Kjo do të thotë se diçka që në Tokë nuk do të përbënte rrezik, në Hënë mund të kthehet në një problem serioz dhe të vazhdueshëm.
Nëse shtetet apo agjencitë hapësinore duan të ndërtojnë baza të përhershme përtej Tokës, duhet të rikthehen te bazat dhe të zgjidhin sfida thelbësore. Dhe një prej tyre është pikërisht kjo: si të menaxhohet dhe të shuhet një zjarr në hapësirë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
