Grupi i Bankës Europiane të Investimeve (EIB Group) ka investuar 822 milionë euro në Ballkanin Perëndimor gjatë vitit 2025 për projekte në transport, shëndetësi, arsim dhe energji, si dhe për mbështetjen e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme (SME). Financimi synon rrugë dhe hekurudha më të sigurta, siguri më të lartë energjetike, shërbime shëndetësore më cilësore dhe infrastrukturë më rezistente ndaj ndryshimeve klimatike.
Në përputhje me përpjekjet për integrimin në BE, EIB Group ka dhënë 664 milionë euro në kredi dhe garanci, 6.5 milionë euro grante investimi në kuadër të Nismës për Reziliencë Ekonomike dhe ka nënshkruar 151.1 milionë euro grante të BE-së përmes WBIF. Në total, financimi pritet të mobilizojë rreth 1.5 miliardë euro investime të reja. 58% e mbështetjes lidhet drejtpërdrejt me klimën dhe mjedisin.
Shpërndarja sektoriale e investimeve
- Transport i qëndrueshëm: 58%
- Shëndetësi: 20%
- Energji e rinovueshme: 13%
- Arsim: 4%
“Investimet tona po përmirësojnë lidhjet e transportit, po forcojnë sigurinë energjetike përmes dekarbonizimit dhe diversifikimit, po zhvillojnë aftësi dhe po rrisin reziliencën ndaj klimës. Kemi hapur edhe një zyrë përfaqësuese në Mal të Zi dhe jemi gati të intensifikojmë mbështetjen, veçanërisht për projekte ndërkufitare,” u shpreh nënkryetari i EIB, Robert de Groot.
Infrastruktura e transportit në fokus
EIB siguroi paketa të mëdha financimi për modernizimin e hekurudhave:
- 90.5 milionë € për linjën Durrës–Rrogozhinë në Shqipëri
- 134 milionë € për Niš–Dimitrovgrad në Serbi
- 175 milionë € për Bar–Golubovci në Mal të Zi
Këto projekte përfitojnë edhe 207 milionë euro grante nga BE përmes WBIF. Në Serbi, një kredi prej 150 milionë eurosh do të modernizojë 540 km rrugë rajonale. Në Bosnje dhe Hercegovinë vazhdon mbështetja për Korridorin Vc, ndërsa investimet në rrugët ujore në Serbi po përmirësojnë lundrueshmërinë e Danubit dhe flukset tregtare.
Lexo edhe:“Vrasja” e The Washington Post!
Siguria energjetike dhe dekarbonizimi
Në Bosnje dhe Hercegovinë, EIB nënshkroi një kredi prej 103 milionë eurosh për parkun e erës Poklečani (132 MW), që pritet të prodhojë 437 GWh në vit, të furnizojë rreth 72 700 familje dhe të ulë emetimet me 446 900 ton CO₂ në vit. Projekti plotëson investime të tjera në energji të rinovueshme në rajon, përfshirë erën në Vlašić, një central solar pranë Prishtinës dhe rehabilitime hidroenergjetike në Serbi, si dhe zgjerime të rrjetit elektrik.
SME-të dhe inovacioni i gjelbër
Në Maqedoninë e Veriut, mbi 50 kompani kanë shtuar 105 MW kapacitete nga energjia e rinovueshme falë linjave të gjelbra të kreditimit. Në Serbi, iniciativa “EU for Green Agenda” ka mbështetur 94 inovacione të gjelbra me vlerë 52 milionë euro që nga 2022. Në 2025 u lançua edhe Innovation and Green Transformation Facility, me 187 milionë euro kredi dhe grante për digjitalizim, bujqësi të qëndrueshme dhe teknologji rezistente ndaj klimës. EIF nënshkroi 7.9 milionë euro garanci për SME-të, që pritet të mobilizojnë 105 milionë euro financime dhe të mbështesin rreth 5 750 vende pune.
Shëndetësi, arsim dhe kanalizime
- 157 milionë € për modernizimin e qendrave klinike në Beograd, Kragujevac, Niš dhe Novi Sad
- 20 milionë € për transformimin digjital të arsimit në Mal të Zi dhe vlerësimin e mbi 800 shkollave
- 35.5 milionë € grant i BE-së për rrjet kanalizimesh në Palilula, Beograd, për 86 000 banorë
- Mbështetje e vazhdueshme për Qendrën Klinike të Banja Lukës
EIB Advisory dhe JASPERS mbështetën 48 projekte aktive dhe nisën 20 angazhime të reja. Bankat qendrore në Maqedoninë e Veriut, Shqipëri dhe Bosnje dhe Hercegovinë po marrin asistencë për vlerësimin e rreziqeve klimatike dhe taksonomitë e gjelbra. U lançua edhe Decarbonisation Guide në Maqedoninë e Veriut dhe Green Eligibility Checker për kompanitë dhe bankat në gjithë rajonin.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
