Të rinjtë shqiptarë dhe tregu i punës, si modeli i praktikave NURTURE hap vende pune reale

Për të rinjtë shqiptarë, hyrja në tregun e punës mbetet një nga sfidat më të mëdha pas përfundimit të arsimit. Shumë prej tyre përballen me një paradoks të njohur: kërkohet përvojë për të gjetur punë, por mungojnë mundësitë për të fituar përvojën e parë reale profesionale.

Sipas të dhënave të INSTAT dhe raporteve të institucioneve ndërkombëtare, papunësia tek të rinjtë mbetet mbi mesataren kombëtare, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e të diplomuarve punojnë jashtë fushës së tyre të studimit. Në këtë kontekst, programet e praktikave profesionale, mentorimit dhe këshillimit të karrierës po shihen gjithnjë e më shumë si ura lidhëse mes arsimit dhe tregut të punës.

OJF-të si vende reale pune, jo vetëm vullnetarizëm

Tradicionalisht, sektori i organizatave jofitimprurëse (OJF) në Shqipëri është perceptuar më shumë si hapësirë për vullnetarizëm sesa si ambient profesional pune. Megjithatë, realiteti ka ndryshuar. OJF-të sot menaxhojnë projekte komplekse, fonde ndërkombëtare, procese advokimi dhe shërbime komunitare që kërkojnë aftësi konkrete profesionale.

Megjithatë, sfida mbetet struktura e praktikave. Pa mentorim të qartë, objektiva të matshme dhe mbështetje profesionale, shumë praktika rrezikojnë të mbeten thjesht formale.

Çfarë solli ndryshe projekti NURTURE

Projekti ndërkombëtar NURTURE – Nurturing the World Can Be a Job, i financuar nga programi Erasmus+, u ndërtua pikërisht për të adresuar këtë boshllëk. Në vend që praktika të ishin të paorganizuara, NURTURE aplikoi një model të strukturuar që kombinon:

• praktika profesionale 80-orëshe në OJF,
• mentorim të dedikuar nga profesionistë të organizatave pritëse,
• këshillim karriere para dhe pas praktikës,
• dhe një komponent reflektimi mbi aftësitë e fituara.

Në Shqipëri, projekti u zbatua nga LDA Europe, në rolin e National Support Point (NSP Albania), në bashkëpunim me organizata partnere të sektorit civil.

Lexo edhe: Eurostat/ Shqipëria në krye të listës për rënie të popullsisë

Gjatë zbatimit të projektit, në Shqipëri u përfshinë 30 të rinj të moshës 18–30 vjeç, të cilët kryen praktika profesionale në 11 organizata jofitimprurëse. Praktikantët u angazhuan në role reale si koordinim projektesh, komunikim, administrim, kërkim dhe advokim.

Përtej shifrave, një nga rezultatet më të rëndësishme ishte qartësimi i rrugës së karrierës për të rinjtë. Shumë prej tyre raportuan se praktika i ndihmoi të kuptonin më mirë se çfarë duan të bëjnë profesionalisht, por edhe çfarë nuk u përshtatet.

Konkursi i praktikës, nga përvoja tek ideja

Një komponent interesant i projektit ishte Konkursi i Praktikës NURTURE, ku praktikantët, në bashkëpunim me mentorët e tyre, zhvilluan ide projektesh që lidhen drejtpërdrejt me nevojat e komunitetit.

Në Shqipëri, projekti fitues ishte “Northern Motion – The Butterfly & Young Leaders Camp”, i zhvilluar nga Suada Kalemi në bashkëpunim me organizatën Leaders On Tour. Projekti u shpërblye me 3,000 euro dhe synon të kombinojë sportin, natyrën dhe trashëgiminë kulturore për zhvillimin e aftësive drejtuese tek të rinjtë, përmes një kampi dy-ditor në veri të vendit.

Ky element e zhvendos praktikën nga një përvojë pasive në një proces aktiv krijimi dhe përgjegjësie.

Kufizimet dhe çfarë mbetet për t’u bërë

Megjithatë, modele si NURTURE nuk janë zgjidhje magjike. Shtrirja e tyre mbetet ende e kufizuar në numra, ndërsa qëndrueshmëria afatgjatë kërkon përfshirje më të madhe të institucioneve publike, universiteteve dhe sektorit privat.

Sfida tjetër mbetet kthimi i praktikave në punësim të qëndrueshëm. Jo çdo praktikë përfundon me kontratë pune, por ajo që NURTURE dëshmon është se përvoja e strukturuar rrit ndjeshëm shanset për punësim dhe orientim të saktë profesional.

Një mësim për politikat e punësimit të të rinjve

Përtej një projekti Erasmus+, NURTURE ofron një mësim të rëndësishëm për politikat e punësimit të të rinjve në Shqipëri: investimi në mentorim, praktika cilësore dhe këshillim karriere nuk është kosto, por investim në kapitalin njerëzor.

Në një treg pune që ndryshon shpejt, modelet fleksibël, të orientuara nga përvoja reale dhe komuniteti, mund të jenë një nga përgjigjet më efektive për sfidat e brezit të ri.

Ky artikull është përgatitur në kuadër të projektit “Nurturing the World Can Be a Job – NURTURE”, i financuar nga Bashkimi Evropian përmes programit Erasmus+. Pikëpamjet e shprehura janë përgjegjësi e autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian ose të Agjencisë Ekzekutive Evropiane për Arsimin dhe Kulturën (EACEA).