Në fillim, ideja mund të duket e pazakontë: të nuhasësh esencën e një trupi të mumifikuar. Megjithatë, studiuesit që iu përkushtuan kësaj sfide për hir të shkencës zbuluan se mumiet e mirëruajtura egjiptiane nuk kishin një erë të keqe, përkundrazi, ato ishin të këndshme.
“Në filma dhe libra, personazheve që nuhasin trupat e mumifikuar u ndodhin gjëra të tmerrshme,” tha Cecilia Bembibre, drejtore e kërkimeve në Institutin e Trashëgimisë së Qëndrueshme në University College London. “Ne u habitëm nga aroma e këndshme e tyre.”
Aromat që u përshkruan nga pjesëmarrësit në studim tingëllojnë më shumë si një degustim vere sesa si një analizë e trupave të lashtë: “druri,” “pikante” dhe “e ëmbël” ishin disa nga notat dominuese. Gjithashtu, u zbuluan nuanca florale, të cilat mund të vijnë nga rrëshirat e pishës dhe dëllinjës, të përdorura në procesin e balsamosjes.
Studimi, i publikuar të enjten në Journal of the American Chemical Society, përdori si analizën kimike ashtu edhe një grup vullnetarësh për të vlerësuar aromat e nëntë mumieve, disa prej të cilave të ruajtura ose të ekspozuara në Muzeun Egjiptian në Kajro.
Sipas Bembibre, e cila është një nga autoret e studimit, kërkuesit donin të analizonin në mënyrë sistematike erën e mumieve, një temë që ka ngjallur gjithnjë kureshtjen e publikut dhe studiuesve. Arkeologë, historianë, konservatorë dhe madje edhe shkrimtarë të letërsisë artistike kanë shkruar për këtë fenomen – dhe me arsye të mira.
Aroma si pjesë e ritualit të mumifikimit
Në Egjiptin e lashtë, aroma kishte një rëndësi të madhe në procesin e mumifikimit, ku përdorimi i vajrave, dyllit dhe balsameve ndihmonte në ruajtjen e trupit dhe shpirtit për botën e përtejme. Kjo praktikë ishte kryesisht e rezervuar për faraonët dhe aristokracinë, pasi aromat e këndshme lidheshin me pastërtinë dhe perënditë, ndërsa erërat e pakëndshme konsideroheshin shenja të prishjes dhe kalbjes.
Pa e prekur drejtpërdrejt trupin e mumifikuar – çka do të ishte një proces invaziv – studiuesit nga University College London dhe Universiteti i Lubjanës në Slloveni përdorën teknologji të avancuara për të analizuar burimin e aromave. Ata u përpoqën të përcaktonin nëse aroma vinte nga vetë mumia, nga pesticidet ose nga produktet e konservimit, apo nëse ishte rezultat i degradimit të shkaktuar nga myku, bakteret apo mikroorganizmat.
“Ne ishim të shqetësuar se mund të hasnim në aroma të trupave të dekompozuar, por kjo nuk ndodhi,” tha Matija Strlič, profesor kimie në Universitetin e Lubjanës. “Në veçanti, ishim të frikësuar se mund të kishte tregues të degradimit mikrobial, por kjo nuk ndodhi, gjë që tregon se mjedisi në këtë muze është shumë i përshtatshëm për ruajtjen e mumieve.”
Lexo edhe: Hapet në Pallatin e Kongreseve panairi “Tourism & Travel Show Albania 2025”
Një metodë e re për analizën e objekteve arkeologjike
Duke përdorur pajisje teknologjike për të analizuar molekulat e ajrit të emetuara nga sarkofagët, studiuesit ishin në gjendje të përcaktonin gjendjen e ruajtjes së mumieve pa pasur nevojë për ndërhyrje fizike.
“Kjo metodë mund të na ndihmojë të zbulojmë detaje të rëndësishme, si për shembull cilës shtresë shoqërore i përkiste një mumie,” tha Strlič. “Këto të dhëna nuk janë të vlefshme vetëm për konservatorët, por edhe për kuratorët dhe arkeologët.”
Barbara Huber, një studiuese në Institutin Max Planck për Antropologjinë Gjeologjike në Gjermani, e cila nuk ishte pjesë e studimit, e quajti këtë kërkim një hap të rëndësishëm për të kuptuar më mirë përbërësit kimikë që ndihmojnë ose dëmtojnë ruajtjen e trupave të mumifikuar.
Ky studim jo vetëm që ndihmon në mbrojtjen e objekteve arkeologjike, por gjithashtu hedh dritë mbi teknikat dhe zakonet e Egjiptit të lashtë, duke na sjellë më pranë historisë përmes një elementi shpesh të anashkaluar: aromës.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
