Sipas një studimi të ri, ndotja e ajrit ju bën më pak inteligjentë - Business Magazine Albania

Sipas një studimi të ri, ndotja e ajrit ju bën më pak inteligjentë


Në vendet e ndotura anembanë botës, po bëhet çdo ditë e më e vështirë për të marrë frymë.

Makinat mbushin rrugët me pluhur dhe grimca të vogla. Tymi nga fabrikat dhe termocentralet mbushin qiellin. Në disa ditë, sidomos në ditët me diell, grimcat shkojnë në ozonin e rrezikshëm.

E gjithë kjo ndotje e ajrit – smogu, bloza dhe ozoni – bën që mushkritë e të gjithëve të preken dhe njerëzit të kenë vështirësi në marrjen e ajrit. Gjithashtu kjo çon edhe në dëmtimin e trurit të tyre.

Lexoni: Ky qytet ju shpërblen nëse nuk përdorni makinën tuaj

Sipas një studimi të sapo publikuar në Proceedings Journal të Akademisë Kombëtare të Shkencave, ekspozimi kronik ndaj ndotjes së ajrit duket se shkakton efekte të dëmshme në aftësitë konjiktive që përkeqësohet gjatë gjithë jetës, potencialisht duke rritur faktorët e rrezikut për sëmundje si Demenca dhe Alzheimer.

Ne tashmë e dinim se të qenit i ekspozuar ndaj ndotjes së ajrit shkurton jetën dhe është një gjendje shumë e keqe për fëmijët, duke dëmtuar organizmin dhe trurin e tyre të zhvillohet, sipas autorëve të studimit. Por studimi i ri tregon për herë të parë se efekti nuk ndalet me kaq, bëhet më keq duke ndikuar në inteligjencën e gjithsecilit.

Ajri i keq gjatë jetës

Për këtë studim të fundit, ekipi hulumtues shqyrtoi të dhënat nga një sondazh kombëtar që u zhvillua në 162 qarqe të rastësishme në të gjithë Kinën midis viteve 2010 dhe 2014 dhe i krahasoi këto rezultate me të dhënat zyrtare të cilësisë së ajrit.

Duke përdorur vite të shumta të të dhënave, hulumtuesit ishin në gjendje të shihnin se ndotja prekte inteligjencën e personave veçanërisht inteligjencën verbale dhe inteligjencën llogaritëse, pra aftësitë matematikore (Ditët e nxehta të verës zakonisht kanë ndotjen më të keqe). Ata gjithashtu ishin në gjendje të shihnin se si jetesa në një zonë të ndotur ndryshonte rezultatet e inteligjencës me kalimin e kohës. Ky efekt kumulativ ishte mjaft i rëndësishëm.

Lexoni: Kundër ndotjes, BE shtrëngon standardetndotja e ajrit

Kina, si shumë vende në zhvillim, ka një numër të madh qytetesh me probleme serioze të cilësisë së ajrit. Në studim, autorët shkruan se 98% e qyteteve me popullsi mbi 100,000 në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme nuk arrijnë të përmbushin udhëzimet e cilësisë së ajrit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Kjo i bën këto gjetje të zbatueshme për qytetet me probleme të larta të ndotjes anembanë botës.

burimi: weforum

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0