NASA i dha SpaceX miratimin e saj për udhëtimin historik, por moti i keq mund të “shkatërrojë” gjithçka

  • SpaceX, themeluar nga Elon Musk më shumë se 18 vite më parë, është gati të dërgojë njerëzit e saj të parë në orbitë.
  • Nëse gjithçka shkon sipas planit, astronautët Bob Behnken dhe Doug Hurley do të nisen në orën 4:33 të ET të Mërkurën si pjesë e një fluturimi provë të anijes kozmike të re Crew Dragon.
  • Megjithatë zyrtarë nga SpaceX dhe NASA të hënën thanë që moti i keq me stuhi mund të vonojë misionin.
  • Departamenti hapësinor i Forcave Ajrore të SHBA tha të hënën se ka një mundësi prej 40% që moti i keq që të ndalojë përpjekjen e nisjes.
  • Nëse nuk është e sigurt për të nisur anijen kozmike të re Crew Dragon të SpaceX të Mërkurën, kompania mund të provojë përsëri në orën 3:22 pasdite ET të Shtunën ose në orën 3 pasdite ET të Dielën.

SpaceX është në prag të bërjes së historisë së fluturimeve hapësinore si për vetë ashtu edhe për NASA – gjithmonë nëse moti bashkëpunon.

Kompania private e anije kozmike, e themeluar nga Elon Musk në 2002, po shpreson të dërgojë pasagjerët e saj të parë në hapësirë nga Qendra Hapësinore Kennedy në Cape Canaavayê, Florida.

Fluturimi Testi quhet Demo-2 , dhe ai është kulmimi i një financimi prej rreth 3.1 miliardë $ nga NASA përmes programit të saj Commercial Crew, i cili  është një përpjekje për të ringjallur aftësinë për të dërguar njerëz në orbitë, aftësi e cila humbi në Korrik 2011, kur NASA hoqi nga qarkullimi të gjithë flotën e saj të anijeve kozmike.

“Ne do të nisim astronautët amerikanë me anije kozmike amerikane nga toka amerikane,” tha Jim Bridenstine, administratori i NASA-s, gjatë një konferencë televizive më 1 Maj. “Ne do ta bëjmë atë këtu në mes të pandemisë së koronavirusit, dhe unë do t’ju them se ky është një mision me përparësi të lartë për Shtetet e Bashkuara të Amerikës “.

Demo-2 kërkon që astronautët e NASA-s Bob Behnken dhe Doug Hurley të hyjnë brenda në anijen kozmike të re Crew Dragon të SpaceX, të shkojnë në orbitë në majë të një rakete Falcon 9, dhe më vonë të ndalojnë në stacionin ndërkombëtar hapësinor , ku ata mund të jetojnë deri për 110 ditë para se të kthehen në Tokë.

Bob Behnken dhe Doug Hurley

Megjithatë, përpara se misioni merrte dritën jeshile, SpaceX duhej të pastronte disa pengesa përfundimtare. Të Premten, kompania kaloi një vlerësim kritik për sigurinë e misionit, testoi anijen e saj kozmike dhe, të Shtunën, bëri një provë të veshjes së që do të përdoret për dërgimin e anijes kozmike. Të hënën, SpaceX kaloi një vlerësim përfundimtar të gatishmërisë së dërgimit të anijes në bashkëpunim me NASA, e cila i dha misionit Demo-2 dritën jeshile për nisjen e saj  në orën 4:33 pasdite ET të Mërkurën.

“Tani e vetmja gjë që duhet të bëjmë është të kuptojmë si të  kontrollojmë motin,” tha Kathy Lueders , e cila ka menaxhuar Programin e Ekipit Tregtar të NASA-s që nga viti 2013, gjatë një konference për shtyp telefonik të hënën.

Kushtet e këqija të motit në Florida dhe gjetkë mund të vonojnë nisjen historike të SpaceX

Gjatë konferencës të së hënës, Mike McAleenan, personi përgjegjës për vlerësimin e kushteve klimaterike për nisjen e anijeve kozmike për departamentin e meteorologjisë të Forcave Ajrore të SH.B.A., me shaka e siguroi Lueders se skuadra e tij ishte “në biznesin e shitjes së motit, jo të prodhimit të tij”.

Stuhitë kanë goditur Cape Canaavayê për ditë të tëra, duke rënë më shumë se dy mm shi në këtë zonë, të hënën. “Ne jemi shumë të lumtur që anija kozmike nuk do të niset sot,” tha McAleenan.

Megjithëse parashikimi i motit të hënën në mbrëmje ishte fillimisht i keq, me një shans prej 40% për nisjen e Demo-2 të Mërkurën, perspektiva ishte përmirësuar deri të martën në një shans prej 60% për nisjen . Menaxherët e misionit po monitorojnë rreziqet për raketën, anijen kozmike dhe për ekuipazhet e rikuperimit, të tilla si erëra me lartësi të mëdha, rrufetë dhe dallgë të larta në Oqeanin Atlantik, ku anijet e shpëtimit të urgjencës do të vendosen në rast se Behnken dhe Hurley duhet të ndërpresin nisjen dhe të kthehen në mënyrë të sigurtë.

Por McAleenan tha që parashikimi duket se po përmirësohet. Por nëse SpaceX nuk mund ta nisë anijen  e saj , atëherë shanset e saj të radhës do të jenë në orën 3:22 pasdite ET të Shtunën ose 3 pasdite ET të Dielën. Nisja është e ndërlikuar jo vetëm sepse është një fluturim provë me njerëzit në bord, por edhe sepse duhet të nisë kur stacioni hapësinor fluturon pak a shumë mbi vendin e lëshimit (kështu që anija kozmike mund të përdorë më pak karburant që të arrijë atë). Periudha kohore për nisjen zgjat rreth një sekondë, kështu që nëse nuk arrihet të kapet momenti, e gjithë përpjekja do të dështojë.

Moti është një shqetësim tjetër. Ekuipazhi do të fluturojë në drejtim të lindjes përtej Oqeanit Atlantik, kështu që vendet e planifikuara të uljes së urgjencës duhet të jenë të gatshme  për të rikuperuar astronautët pasi të parashutohen përsëri në Tokë dhe të zbresin mbi sipërfaqen e oqeanit.

“Në rast se diçka ndodh, ju dëshironi të siguroheni që kapsula e Dragoit mund të ulet në tokë,” tha Hans Koenigsmann , nënkryetari i sigurimit të misionit të SpaceX, gjatë konferencës të së hënës. “Pra, valët nuk duhet të jenë shumë të ashpra, era nuk duhet të jetë shumë e shpejtë.”

Demo-2 është gjithashtu misioni më i rëndësishëm i SpaceX deri më sot, pasi jeta e njeriut është në rrezl. SpaceX ka zvogëluar rrezikun duke fluturuar anijen e saj kozmike Falcon 9 dhjetëra herë më parë. Ai gjithashtu bazoi hartimin e automjetit të ri të Crew Dragon – i quajtur gjithashtu Dragon 2 – në anijen e saj më të vjetër Cargo Dragon të quajtur Dragon 1, i cili ka arritur me sukses stacionin ndërkombëtar hapësinor 20 herë. Megjithatë, Crew Dragon ka fluturuar në orbitë vetëm një herë, në një mision të quajtur Demo-1 në Mars 2019, dhe ka kryer një test të ndërprerjes së misionit nën kushte të vështirësive të mëdha në Janar të vitit 2020.

Musk i tha Irene Klotz të Javës së Aviacionit që ndërsa kërcënimi ishte i ulët, “shqetësimi më i madh” i tij për anijen e re kozmike ishte modeli asimetrik i kapsulës, i cili drejtohet nga sistemi i tij i shpëtimit të emergjencës. Ndërsa zbrisni përsëri në Tokë me 25 herë të shpejtësisë së zërit, mburoja e nxehtësisë së kapsulës do të devijojë dhe do të thithë energjinë e plazmës së mbinxehur – por forcat e rihyrjes në atmosferë kanë një shans të paktë për të shkaktuar probleme  katastrofike, tha Musk.

Kur u pyetën se çfarë e mbajti atë zgjuar gjatë natës, Koenigsmann  përmendi parashutat e Crew Dragon si një shqetësim, pasi paketimi i tyre nuk mund të testohet derisa të vendosen, dhe 200 ose më tepër valvulat të vendosura në raketën Falcon 9 që duhet të punojnë në mënyrë të përbashkët.

Por Koenigsmann përfundimisht tregoi se është i kënaqur me vitet e punës të shpenzuara për ta bërë Crew Dragon të sigurt për të fluturuar. “Unë jam në pikën tani ku jam i shqetësuar në të vërtetë për motin, dhe kjo është një shenjë e mirë,” i tha ai Business Insider.

Lueders tha të hënën se ajo ishte prekur emocionalisht nga prova e uniformave të zhvilluar gjatë të Shtunës, gjatë së cilës astronautët veshën uniformat e tyre të hapësirës, nganë një makinë elektrike Tesla deri në vendin e nisjes dhe u ngjitën në anije kozmike. “Unë nuk mund t’ju them se sa emocionuese ishte për mua që të  shihja Bob dhe Doug të shkonin në vendin e nisjes dhe të kuptoja që hera tjetër do të jetë kur ne të nisim anijen,” tha Lueders.

Business Insider

Must watch
Business Mag Nr. #23 - Qershor 2020

Të gjitha planet tuaja për këtë vit, si individë apo sipërmarrës mund të jenë përmbysur. Mbërritja e Coronavirusit në Shqipëri paralizoi gjithçka, ashtu si kudo. Në mënyrë të papritur na vuri në kushte tërësisht të tjera pune, na shtoi pasigurinë e shqetësimin për të ardhmen.

Sipërmarrjet, kryesisht në fushën e IT u përshtatën më shpejt, duke angazhuar punonjësit nga shtëpia. Ato zhvilluan dhe më tej mundësitë për të punuar në distancë, ndërkohë që shumë kompani të tjera u mbyllën plotësisht.

Kjo është një periudhë sprove, për individin, drejtuesit dhe liderin. Kjo është lufta që po zhvillohet në spitale dhe fronti i parë i saj janë mjekë, infermierë e sanitarë. Historia e ekonomisë k a treguar se gjithmonë pas një situatë të vështirë ka një ringritje. Dhe ne besojmë se kështu do të jetë.

Deri atëhërë ajo çka na mbetet të bëjmë është respektimi i rregullave të kërkuara, marrja e përgjegjësive ndaj të tretëve për aq sa mundemi, e të interesohemi për të pamundurit, të ndajmë diçka për ta.

Solidariteti nuk ka munguar e nuk do të na mungojë as kësaj radhe. Ajo çfarë doli në pah krahas solidaritetit ishte varfëria: e shtetit, e kompanive dhe e vetë individëve.

Një ditë pas dërgimit të 30 bluzave të bardha në Itali, The Guardian na vlerësoi në artikullin e saj si zemërgjerë edhe pse Ky numër ishte planifikuar të botohej në Prill 2020, por procesi u shty për shkak të masave të ndërmarra si pasojë e shpërthimit të Covid-19. Edhe pse në kohë vështirësish, jemi …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale