Kur flasim për dështime, shpesh supozojmë se kompanitë që dështuan thjesht nuk e panë ndryshimin që po vinte. Mendojmë se ishin të shpërqendruara, se nuk e kuptonin teknologjinë ose se e nënvlerësuan të ardhmen. Ky shpjegim është në fakt i gabuar.
Disa nga kompanitë më të mëdha dhe më të prekura nga disruptimi në histori nuk dështuan sepse u mungonte vizioni. Ato dështuan sepse veprimi mbi atë vizion kërkonte një nivel guximi që shumë organizata nuk ishin të gatshme ta merrnin.
Kodak e pa të ardhmen para të gjithëve
Kodak shpesh përmendet si kompania që “humbi” revolucionin e fotografisë digjitale. Por kjo histori nuk është e saktë. Në fakt, Kodak ishte kompania që shpiku fotografinë digjitale. Ata kishin teknologjinë, talentin dhe qartësinë për të kuptuar drejtimin ku po shkonte bota. Brenda kompanisë, ishte e qartë se filmi fotografik do të zëvendësohej një ditë.
Problemi nuk ishte mungesa e informacionit. Problemi ishte zbatimi.
Përqafimi i plotë i fotografisë digjitale do të thoshte shkatërrimi i një biznesi jashtëzakonisht fitimprurës të bazuar në filma fotografikë. Do të thoshte të hiqje dorë nga modeli që e kishte bërë Kodakun të suksesshëm.
Të dish se çfarë sjell e ardhmja është një gjë. Të zgjedhësh të braktisësh të tashmen është diçka krejt tjetër.
Blockbuster nuk e humbi Netflix-in, ai hezitoi
E njëjta logjikë u përsërit edhe me Blockbuster-in. Blockbuster kishte mundësi reale për të blerë Netflix-in. Ata ishin të vetëdijshëm për ndryshimin e sjelljes së konsumatorëve dhe për modelet e reja të abonimit. Nuk u mungonin as inteligjenca, as të dhënat. Ajo që u mungoi ishte bindja. Blerja e Netflix-it ose një kthesë agresive drejt streaming-ut do ta detyronte Blockbuster-in të prishte modelin e vet të biznesit, të ndërtuar mbi dyqane fizike, tarifa vonese dhe DVD. Në vend që të vepronin me guxim, ata zgjodhën rehatinë. Dhe rehatia është jashtëzakonisht e rrezikshme në momente disruptimi.
Njerëzit e zgjuar nuk garantojnë përshtatje
Një nga mitet më të mëdha të inovacionit është ideja se kompanitë dështojnë sepse nuk kanë njerëz të zgjuar. Organizatat e konsoliduara janë të mbushura me individë brilantë, që e kuptojnë shumë mirë se çfarë po vjen.
Problemi nuk është talenti. Problemi është struktura.
Sistemet e vjetra, hierarkitë e ngurta dhe modelet e incentivimit që mbrojnë status quo-në e bëjnë ndryshimin e vërtetë jashtëzakonisht të vështirë. Edhe kur individët e shohin qartë të ardhmen, organizata si e tërë nuk është e ndërtuar për të lëvizur me shpejtësinë e duhur.
Inovacioni nuk vdes nga padija. Ai vdes nga rezistenca.
Lexo edhe: Gëzim Morina, gjeniu nga Kosova që ndërton avionë dhe dronë nga materiale të riciklueshme
Inovacioni pa guxim mbetet vetëm vëzhgim
Të shpikësh ose të identifikosh një teknologji disruptuese nuk mjafton. Kodak e dëshmon këtë. Blockbuster po ashtu.
Inovacioni ka vlerë vetëm kur integrohet plotësisht në thelbin e biznesit. Kjo kërkon që drejtuesit të pranojnë pasigurinë, humbjet afatshkurtra dhe kompromiset e pakëndshme. Kërkon të shtrohen pyetje të vështira: a jemi të gatshëm të kanibalizojmë të ardhurat tona aktuale? A jemi të përgatitur të prishim atë që sot funksionon? A jemi gati të rrezikojmë të sotmen për të nesërmen? Këto vendime nuk duken inovative. Ato duken të frikshme.
Ndryshimi gradual është një vdekje e ngadaltë
Kodak nuk e injoroi fotografinë digjitale; thjesht iu afrua asaj me kujdes të tepruar. Por ndryshimi gradual nuk funksionon kur disruptimi kërkon transformim të plotë. Adoptimi i pjesshëm krijon iluzionin e progresit, ndërsa konkurrentët që angazhohen plotësisht ecin më shpejt dhe mësojnë më shpejt. Masat gjysmake nuk e ndalin disruptimin. Ato vetëm e shtyjnë të pashmangshmen.
Netflix zgjodhi angazhimin, jo rehatinë
Netflix nuk e parashikoi thjesht streaming-un, por u angazhua plotësisht ndaj tij. Ata ishin të gatshëm të kalonin nga DVD-të te transmetimi online edhe kur DVD-të ishin ende fitimprurëse. Ata e disruptuan veten përpara se dikush tjetër ta bënte. Ky guxim për të hequr dorë nga ajo që funksiononte është arsyeja pse Netflix u shndërrua në një kompani që përcakton kategori, ndërsa të tjerët mbetën në pritje.
Mësimi i vërtetë i dështimit
E vërteta e vështirë është kjo: edhe kompanitë më të mira mund të zhduken nëse nuk janë të gatshme të ndryshojnë.
Dështimi nuk i ndëshkon kompanitë pse nuk e panë ndryshimin. I ndëshkon pse hezituan. Të shohësh të ardhmen është e lehtë. Të veprosh mbi të është e rrallë.
Dhe nëse organizatat nuk ndërtojnë guximin për ta ndjekur atë të ardhme në nivel strukturor, kulturor dhe strategjik, historia do të vazhdojë të përsëritet.
Kodak e dinte. Blockbuster e dinte.
Por të dish, nuk mjaftoi.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
