Modeli i ri i inteligjencës artificiale nga Anthropic, i quajtur Claude Mythos Preview, ka ngritur shqetësime serioze mes liderëve të biznesit dhe politikëbërësve në mbarë botën. Arsyeja është e thjeshtë: ai ka një aftësi të jashtëzakonshme për të gjetur dhe shfrytëzuar dobësitë në sistemet operative dhe shfletuesit e internetit. Edhe administrata e Donald Trump, e cila ka pasur përplasje me kompaninë për përdorimin ushtarak të AI, duket tashmë e interesuar të bashkëpunojë për mbrojtjen e infrastrukturës kritike nga sulmet kibernetike.
Disa zyrtarë amerikanë e shohin këtë si avantazh strategjik në garën me Kinën. Por të qenit i pari nuk do të thotë të jesh i sigurt. Teknologji të tilla nuk e bëjnë vetëm një vend më të fortë, por e bëjnë gjithë botën më të ekspozuar ndaj rreziqeve.
Problemi qëndron tek një pabarazi thelbësore: është shumë më e lehtë të sulmosh sesa të mbrohesh. Kjo është parë qartë edhe në konfliktet e fundit gjeopolitike. Një aktor më i dobët mund të shkaktojë dëme të mëdha duke goditur vetëm një pikë kritike, pa pasur nevojë të sulmojë gjithçka.
Në të njëjtën mënyrë funksionon edhe siguria kibernetike. Një haker ka nevojë të gjejë vetëm një dobësi. Ndërkohë, mbrojtja kërkon që çdo dobësi të identifikohet dhe të rregullohet, gjë që është shumë më e vështirë dhe kërkon kohë, burime dhe koordinim njerëzor.
Edhe nëse modele si Mythos përdoren për të forcuar sigurinë, zhvillimi i shpejtë i AI-së do të bëjë që këto aftësi të përhapen gjerësisht. Modele të tjera, edhe më pak të avancuara, mund të zbulojnë dobësi që të tjerat nuk i kapin. Kjo e lë sistemin gjithmonë të ekspozuar.
Një tjetër problem i madh është faktori njerëzor. Sulmet e ndihmuara nga AI mund të ndodhin menjëherë dhe në shkallë të gjerë. Ndërkohë, reagimi institucional është i ngadaltë. Përditësimi i sistemeve, sidomos atyre të vjetra, mund të zgjasë muaj apo vite.
Lexo edhe:Nga Roma në Londër, aeroportet europiane më të mira për ushqim
Edhe nëse një vend mbron sistemet e veta, nuk është i izoluar. Ekonomia globale është e ndërlidhur. Një sulm në një vend mund të shkaktojë pasoja zinxhir në gjithë botën. Për shembull, një sulm që paralizon sistemin energjetik të Kinës mund të ndalojë prodhimin dhe të krijojë mungesa globale, njësoj si gjatë pandemisë.
Kjo tregon se nuk kemi nevojë të presim skenarë fantastiko-shkencorë ku AI tejkalon njerëzit. Rreziku është tashmë real. Për këtë arsye, përgjigjja nuk duhet të jetë triumfi, por bashkëpunimi ndërkombëtar.
Mundësia që një sulm kibernetik të dëmtojë ekonominë globale duhet të shtyjë fuqitë e mëdha si SHBA dhe Kina drejt dialogut. Kur Donald Trump dhe Xi Jinping të takohen, kjo temë duhet të jetë në krye të agjendës.
S. Alex Yang është profesor i Shkencave të Menaxhimit dhe Operacioneve në London Business School. Angela Huyue Zhang është profesore e së Drejtës në University of Southern California dhe autore e librave High Wire: How China Regulates Big Tech and Governs Its Economy (Oxford University Press, 2024) dhe Chinese Antitrust Exceptionalism: How the Rise of China Challenges Global Regulation (Oxford University Press, 2021).
Copyright: Project Syndicate, 2026.
www.project-syndicate.org
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
