Sektori bankar shqiptar mbylli gjysmën e dytë të vitit 2025 me një bilanc pozitiv, por me shenja të qarta të një mjedisi operativ gjithnjë e më sfidues për bizneset. Kjo është tabloja që del nga Raporti i Stabilitetit Financiar i publikuar nga Banka e Shqipërisë, i cili fotografon gjendjen e sistemit financiar në vend dhe identifikon rreziqet me potencial sistemik.
Kredia po rritet, por kostot shtrohen mbi bizneset
Teprica e kredisë bankare arriti në 950 miliardë lekë deri në fund të vitit, duke shënuar rritje prej 13.5% në terma vjetorë. Bizneset ishin njëri prej motorëve kryesorë të këtij zgjerimi: kredia e re për sektorin e ndërmarrjeve u përdor kryesisht për likuiditet dhe investime në pasuri të paluajtshme, ndërkohë që rreth 60% e fluksit total kishte formën e kredisë-kufi dhe kapitalit qarkullues.
Norma mesatare e interesit për kreditë e reja të bizneseve ka shënuar rënie graduale gjatë periudhës, duke arritur 5.8% për Lekun dhe 5.3% për Euron. Megjithatë, bankat kanë shtrënguar kushtet e kreditimit dhe norma e refuzimit të aplikimeve u ngjit në 32%, me rritje të theksuar pikërisht në segmentin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, të cilat historikisht mbeten shtylla e ekonomisë reale shqiptare.
Bizneset në formë të mirë financiare, por me pritje më modeste
Sipas vrojtimeve të Bankës së Shqipërisë, rreth 94% e ndërmarrjeve deklaruan se operuan me fitim gjatë periudhës. Indeksi i shitjeve rezultoi pozitiv, me vlera më të larta tek ndërmarrjet e mëdha dhe ato të sektorit tregtar. Megjithatë, pritjet për gjysmën e parë të vitit 2026, ndonëse pozitive, janë zbutur krahasuar me periudhën paraardhëse.
Lexo edhe: Shqipëria në epokën Gigabit, ligji që synon t’i japë fund kaosit kabllor
Ndërmarrjet e vogla dhe të mesme raportojnë si sfidat kryesore konkurrencën, gjetjen e tregut dhe kostot e prodhimit. Ndërmarrjet e mëdha, nga ana e tyre, nënvizojnë vështirësinë e gjetjes dhe ruajtjes së personelit të kualifikuar, pasojë e drejtpërdrejtë e emigracionit dhe mungesës strukturore të fuqisë punëtore.
Investimet e huaja dhe prona: sektorët që tërheqin kapital
Stoku i investimeve të huaja direkte në bizneset vendase arriti në 17 miliardë euro, duke shënuar rritje vjetore prej 10%. Sektorët me rritjen më të fortë relative ishin ndërtimi dhe aktivitetet e pasurive të paluajtshme, me rritje vjetore prej 29% secili, dhe tregtia me shumicë e pakicë me 18%.
Tregu i pasurive të paluajtshme vijon të jetë magnet për kapitalin, me çmimin mesatar të banesave që u rrit me 28% në terma vjetorë, sipas indeksit Fisher të Bankës së Shqipërisë. Kontributin kryesor e dha ecuria e çmimeve në zonat bregdetare, ku edhe kërkesa nga jorezidentët po rritet me ritme të shpejta, duke arritur 25% të transaksioneve gjatë periudhës.
Rreziku kryesor: goditjet nga jashtë
Bankat shqiptare vetë e identifikojnë rrezikun nga zhvillimet ndërkombëtare si burimin kryesor të shqetësimit sistemik. Konflikti në Lindjen e Mesme, bllokimi i ngushticës së Hormuzit dhe pasiguria tregtare globale mund të ndikojnë në rritjen e çmimeve të energjisë, presionet inflacioniste dhe në fund të zinxhirit, aftësinë paguese të bizneseve huamarrëse.
Për sipërmarrësit shqiptarë, kjo përkthehet në një mesazh të qartë: mjedisi financiar mbetet i qëndrueshëm dhe kredia ende e disponueshme, por marzhet e fitimit janë nën presion dhe planifikimi strategjik kërkon një dozë më të lartë kujdesi ndaj rreziqeve të jashtme./Businessmag
Artikull ekskluziv i Business Magazine Albania.
Ky artikull gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.
Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar “Business Magazine Albania” shoqëruar me linkun e artikullit origjinal
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
