Fishekzjarret, magjia që fshihet pas krijimit të tyre


Fishekzjarret janë ndërtuar nga një përzierje pluhuri shpërthyese, kimikate dhe ngjitës për dekada. Fishekzjarret më të hershme datojnë më shumë se një mijë vjet më parë.

Por jo të gjitha fishekzjarret janë ndërtuar nga i njëjti material. Ju nuk mund të merrni një fishekzjarr të kuq të ndritshëm me të njëjtat elemente brenda si një me ngjyrë blu ose të bardhë. Kjo për shkak se ngjyra e shpërthimit të zjarrit varet nga elementët që përmbajnë, që nga metalet e zakonshme deri tek mineralet e rralla dhe madje edhe nga disa kripëra.

Piroteknikët i quajnë këto “yje me ngjyra” dhe ato janë të përbëra nga një përzierje e karburantit, oksiduesve (për të ndihmuar djegien e karburantit), elementëve që prodhojnë ngjyra (si alumin ose bakër) dhe një lidhës (ngjitës) të paketuar brenda një guaske. Që të gjithë nxirren në ajër përpara se ato të shpërthejnë në forma të ndryshme dhe të zhduken.

Lexoni: NASA ju tregon sesi ka ndryshuar Toka gjatë 20 viteve të fundit

Inxhinieri elektrik Mike Tockstein, i cili përgatiti në Los Angeles një shfaqje për Ditën e Pavarësisë, tregon për Business Insider magjinë e krijimit të fishekzjarreve.

Fishekzjarret e verdha janë bërë nga një element që mund ta lidhni me ngjyrën e bardhë: Natriumi.

Kur ju vjen ndërmend Natriumi ju mendoni për kripën që konsumoni, por natriumi i nxehtë prodhon një shpërthim të verdhë të ndritshëm që është perfekt për ndezjen e qiellit.

Fishekzjarret e kuq vijnë nga një element i njohur i quajtur stroncium.

Strociumi u përdor në ekranet e xhamit të shumë televizorëve të vjetër me ngjyra, sepse ndihmon në bllokimin e rrezeve x për të mos na goditur neve. Elementi ka një ngjyrë të verdhë, por digjet me flakë të kuqe.

Fishekzjarret e gjelbra janë rezultat i kripërave të bariumit që shpërthejnë në qiell

Shumica e fishekzjarreve të gjelbra janë bërë nga nitrat bariumi, i cili është toksik për t’u thithur, kështu që nuk përdoret për shumë gjëra të tjera, edhe pse mund të jetë një përbërës i granatave.

Ngjyrat blu janë ende sfida më e madhe për prodhuesit e fishekzjarreve. Ato janë bërë nga bakri

“Bluja është ende një lloj njëbrirëshi për prodhimin e fishekzjarreve,” tha Tockstein. Temperatura e flakës duhet të jetë shumë e saktë, përndryshe ju humbni ngjyrosjen.

“Ka një lloj kufizimi të fizikës dhe kimisë që ju pengon të merrni një blu të mirë,” tha ai.

Drita e bardhë krijohet nga alumini ose magnezi

Këto elementë kimikë kanë disa nga temperaturat më të larta të djegies. Duke i shtuar ato tek krijimet e tjera të ngjyrave, mund të krijoni ngjyrime të lehta.

Ju gjithashtu mund të përzieni elemente të ndryshme për të krijuar edhe më shumë ngjyra.

Kombinimet e bakrit dhe stronciumit ju japin ngjyra të purpurta.

Një efekt më i ri në fishekzjarre quhet “ghosting”: Është në thelb një sistem me shtresa ku janë të vendosura ngjyra të ndryshme brenda çdo fishekzjarri. Disa nga shfaqjet ‘ghosting’ mund të bëjnë që ngjyrat të duken sikur po kërcejnë dhe lëvizin. “Kjo është më shumë nga ana artistike,” thotë Tockstein.

Lexoni: Pse avionët kanë ngjyrë të bardhë?

Përfundimisht, ajo që shkon sipër duhet të zbresë. Ajo që sjell dritë në qiell bie në tokë si karton i djegur.

Tockstein tha se kjo është një nga arsyet kryesore për të shijuar fishekzjarret në distancë.

Një fishekzjarr në thelb është një sferë kartoni,” tha ai. Sapo shpërthen, ajo bie në tokë si mbetje e djegur. Është ndoshta pjesa më pak emocionuese e shfaqjes, por për njerëzit që bëjnë gjithçka, është një shenjë se fundi i një pune të gjatë është afër.

burimi: BI

Must watch
Business Mag Nr. #22 - Dhjetor 2019

Kemi ndjekur me vëmendje zhvillimet në ekonomi, e në veçanti ata që ne i quajmë gjeneratorët e kësaj ekonomie, sipërmarrësit privatë. Padyshim që sfidat janë të mëdha. Tregje të pa konsoliduara, konkurrencë e pandershme në shumë sektorë, pak mundësi për financim dhe investime në projekte të reja, Por ne kemi vërejtur gjithashtu një dinamikë e dëshirë të madhe për të ecur përpara.

Në Numrin 22 të Revistës së Businessmag, ju do të gjeni sipërmarrës të dhjetëvjeçarit të fundit, të cilët po shënojnë historinë e tyre të suksesit pa u ndier. Aktivë, energjikë, vizionarë dhe shumë të thjeshtë, ata mund të jenë një model shumë i mirë për t’u ndjekur. I tillë është Urani. Pasioni për perfeksionizëm e siguri nuk ia ul ritmin marramendës të ngritjes dhe zhvillimit të një biznesi. Ai sot ka ngritur një rrjet biznesesh të tija dhe administron edhe sipërmarrje të tjera.

Në brendësi të revistës do të gjeni edhe sipërmarrës të tjerë, nga Shqipëria dhe Kosova.

Ky numër u është dedikuar personazheve të suksesshshëm dhe zhvillimit të aftësive në shërbim të tregut. Ndaj i kemi dedkuar një paketë speciale artikujsh kapitalit njerëzor, rëndësisë së tij, sfidave dhe projekteve të vitit të arshshëm, të prezantuara në Shkollën Verore organizuar nga projekti zviceran “Aftësi për Punë”.

Mes personazheve ju sjellim Brizida Delvina, administratore e një hoteli në Tiranë, Ajo ka zhvilluar një karrierë ideale në fushën e hoteleri-turizmit. Edhe pse Brizida pëlqen të rrijë larg vëmendjes, ajo është një model frymëzues dhe një mentore e mundshme, tashmë edhe për ju që do …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale