Krerët e shteteve dhe qeverive nga Ballkani Perëndimor u kërkuan vendeve të pasura në COP26 të tregojnë solidaritet dhe të ndihmojnë rajonin me kalimin drejt burimeve më të pastra të energjisë. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq tha se kushtet e financimit dhe statusi i gazit dhe energjisë bërthamore janë të paqarta. Kryeministri shqiptar Edi Rama kërkoi grante në vend të kredive dhe “studime dhe strategji të pafundme”.
Më poshtë janë mesazhet kryesore që zyrtarët e lartë nga vendet e Ballkanit Perëndimor dhanë në fjalimet në Konferencën e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike COP26 në Glasgow.
Ndotja e Shqipërisë është e importuar
“Si kanë ndërmend të na ndihmojnë neve ndotësit e mëdhenj, jo ndotësve?” pyeti kryeministri i Shqipërisë Edi Rama. Ai vuri në dukje se prodhimi i energjisë i vendit të tij bazohet 100% në burime të rinovueshme, por se nuk është i vetë-mjaftueshëm, kështu që duhet të importojë energji dhe ndotjen e lidhur me të.
Rama tha se Shqipëria “mund të kishte marrë të gjitha ofertat fitimprurëse për termocentralet e qymyrit”, por se tani “ndotësit më të mëdhenj marrin edhe copat më të mëdha të parave” që supozohet se do ta ndihmojnë atë të trajtojë ndryshimet klimatike.
“Ky financim nuk duhet të vijë në formën e huave që futin vendet tona në cikle borxhi, por nëpërmjet granteve që na fuqizojnë për të investuar. Dhe shpresoj se mbështetja nuk do të vazhdojë të nënkuptojë studime dhe strategji të pafundme, të cilat ndikojnë shumë më pak se sa kushton të paguhen njerëz nga vendet e pasura për t’i hartuar ato”, tha ai.
BiH ka nevojë për ndihmë të konsiderueshme ndërkombëtare
Kryetari i Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës, Zheljko Komshiq tha se tranzicioni energjetik i vendit të tij do të kërkonte “investime të rëndësishme në teknologjitë dhe infrastrukturën me karbon të ulët” dhe “ndihmë të konsiderueshme ndërkombëtare në fushat e transferimit të teknologjisë dhe zhvillimit të mekanizmave financiarë për të inkurajuar dekarbonizimin”.
Situata me projektet e veprimit për klimën është e njëjtë, theksoi ai. “Dëshiroj të theksoj se në kuadër të zhvillimit të Planit Kombëtar të Energjisë dhe Klimës, Bosnja dhe Hercegovina po punon gjithashtu për zhvillimin e një Udhërrëfyesi të Tranzicionit të Rajonit të Qymyrit. Një tranzicion i tillë i rajoneve të qymyrit dhe i gjithë sektorit energjetik në Bosnje dhe Hercegovinë duhet të jetë i drejtë. Ai duhet të parashikojë kalimin nga qymyri në burimet e rinovueshme të energjisë pa ndonjë humbje të vendeve të punës”, tha Komshiq.
Mali i Zi bën thirrje për solidaritet
Objektivat klimatike mund të përmbushen nëse të gjithë respektojnë rregullat strikte dhe nëse janë të gatshëm të “sakrifikojnë komoditetin” me të cilin janë mësuar, sipas presidentit të Malit të Zi Milo Gjukanoviq. Ai theksoi nevojën për ta “bërë atë së bashku me solidaritet” dhe “multilateralizëm”.
Mali i Zi mund të rrisë kontributin e tij të përcaktuar në nivel kombëtar (NDC) për reduktimin e emetimeve për dekadën aktuale në 40% në përditësimin e ardhshëm nga 35%, pohoi Gjukanoviç.
Pendarovski i Maqedonisë së Veriut: Çdo vend mund ta bëjë këtë
Presidenti i Maqedonisë së Veriut Stevo Pendarovski pohoi se vendi i tij është i vetëdijshëm se financimi ndërkombëtar do të “varej nga qeverisja efektive, funksionale dhe e drejtë në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar”.
Qeveria synon një ulje të emetimeve prej 51% deri në vitin 2030 nga niveli i vitit 1990, që përkthehet në një reduktim prej 82% të emetimeve neto, nënvizoi ai. “Nëse një vend me PBB për frymë nën 6000 USD është plotësisht i përkushtuar për arritjen e këtyre premtimeve ambicioze, atëherë çdo shtet në botë mund ta bëjë këtë”, shtoi Pendarovski në fjalimin e tij.
Sqaroni se cilat burime energjie janë të pranueshme
Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq tha se përfaqësuesit e fuqive të mëdha ende nuk i janë përgjigjur disa pyetjeve. “Numri një është: si do t’i financojmë të gjitha këto aktivitete? Ne kemi dëgjuar historinë e triliona dollarëve që janë në dispozicionin tonë. Pyetja ime do të ishte: cila do të ishte norma e interesit, cilat do të ishin kushtet për marrjen e këtyre shumave të parave dhe në fakt si do ta trajtojmë këtë çështje?” deklaroi ai.
Presidenti serb vuri në dukje polemika në lidhje me statusin e termocentraleve bërthamore dhe gazit natyror në tranzicionin energjetik.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
