Në vitin 2019, në një bar në Berlin, tre miq po pinin një kafe kur filluan të mendonin për një ide radikale: Po sikur mesi i qytetit të tyre të atëhershëm me qendër makinat të bëhej në thelb pa makina? Gjatë disa muajve të ardhshëm, ata vazhduan të flisnin për idenë dhe më në fund krijuan një grup: Volksentscheid Berlin Autofrei, ose Vendimi i Popullit për Berlinin Auto-Free. Qëllimi, ata ranë dakord, duhet të jetë kufizimi i makinave brenda Ringbahn, një linjë e madhe treni rrethore në qytet. Hapësira është më e madhe se Manhattan dhe nëse plani mund të ketë sukses, do të ishte zona më e madhe pa makina në çdo qytet në botë.
Duke punuar me avokatë, grupi hartoi një ligj të ri të propozuar që përcaktonte se çfarë do të ndryshonte. Ashtu si në qytete të tjera, “pa makina” nuk do të thotë fjalë për fjalë se asnjë makinë nuk mund të hyjë në zonë, por përdorimi i makinave private do të bjerë në mënyrë dramatike. Leje të veçanta do t’u jepen automjeteve të urgjencës, kamionëve të plehrave, taksive, automjeteve komerciale dhe transportuese (megjithëse shumë dërgesa në Berlin bëhen tashmë me biçikleta mallrash), dhe banorëve me lëvizshmëri të kufizuar që varen nga makinat. Të tjerët do të jenë në gjendje të përdorin një makinë, me gjasë nëpërmjet një programi për ndarjen e makinave, deri në 12 herë në vit për të kryer punë më të gjata. Por shumica e njerëzve, shumicën e kohës, do të ecnin, do të ngisnin biçikletë ose do të merrnin transportin publik. “Ka të bëjë me atë se si ne të gjithë duam të jetojmë, të marrim frymë dhe të luajmë së bashku. Ne duam që njerëzit të mund të flenë me dritaret e tyre të hapura dhe fëmijët të jenë në gjendje të luajnë përsëri në rrugë. Dhe gjyshërit duhet të jenë në gjendje të ngasin biçikletat e tyre të sigurtë dhe të kenë shumë stola për të marrë frymë”, tha Nina Noblé, një nga themelueset e fushatës, për The Guardian.
Prillin e kaluar, ata filluan të mbledhin nënshkrime në mbështetje të fushatës, duke marrë përfundimisht 50,000 njerëz për të nënshkruar. Senati i Berlinit, organi drejtues i qytetit, po shqyrton tani idenë. Qyteti do të vendosë nëse do të miratojë ligjin e ri; në vitin 2016, i njëjti proces bëri që qyteti të miratonte një ligj tjetër për të përmirësuar çiklizmin në Berlin. Nëse ideja refuzohet nga qyteti tani, grupi do të fillojë përsëri të mbledhë nënshkrime. Me 175,000 njerëz në mbështetje, propozimi më pas do të shkojë në votim në vitin 2023 dhe qytetarët do të vendosin nëse ai duhet të bëhet ligj.
Lexoni: Makina fluturuese dhe autobusët pa shofer janë e ardhmja e transportit urban
Tashmë është shumë më e lehtë të shmangësh vozitjen në Berlin sesa në qytetet e dendura amerikane. Trenat, për shembull, qarkullojnë çdo pesë minuta. “Nuk kam nevojë as ta di se kur do të vijë tjetri, sepse e di se do të jetë mjaft shpejt aq sa nuk më intereson, dhe kjo bën një ndryshim të madh,” thotë Nik Kaestner, një amerikan që u transferua në Berlin në 2020 nga San Francisko dhe tani është pjesë e grupit Autofrei. Shumica e korsive të biçikletave janë një zgjatim i trotuarit, larg trafikut të makinave, kështu që është gjithashtu më e lehtë të mbash biçikletë.
Megjithatë, thotë ai, shumë njerëz që ngasin makinën në Berlin ka të ngjarë të thonë se alternativat nuk janë ende mjaft të përshtatshme. Fushata pa makina bazohet në supozimin se nevojitet një shtysë më e madhe, sepse njerëzit mund të mos ndryshojnë zakonet e tyre, edhe pse shërbimet vazhdojnë të përmirësohen në mënyrë graduale. “Nëse doni të keni një qytet miqësor ndaj mjedisit, të fokusuar në të ardhmen, i cili ka ajër më të pastër dhe hapësira më të jetueshme për qytetarët e tij, dhe është miqësor ndaj klimës dhe i aksesueshëm për të gjithë, jo vetëm për shoferët e makinave, atëherë duhet t’i krijoni ato kushte në mënyrë proaktive, jo përfundimisht.”
Në disa raste, njerëzit mund të mos binden derisa të shohin ndryshimet që ndodhin. Berlini, i cili u shkatërrua kryesisht në Luftën e Dytë Botërore, u rindërtua me rrugë të gjera, miqësore me makina që duken më amerikane sesa një qytet tipik europian. Ashtu si në qytetet amerikane, mund të jetë e vështirë të imagjinohet se si mund të duket, të themi, si Amsterdam miqësor për biçikletat. Por edhe Amsterdamit iu desh të ndërmerrte veprime të përbashkëta për të transformuar veten. Ndërsa fushata e Berlinit po përpiqet të bindë sa më shumë njerëz që të jetë e mundur të mbështesin idenë tani, “qëllimi nuk është të bindë të gjithë se kjo do të funksionojë përpara se të hidhni hapin e parë,” thotë ai. “Ndoshta ajo që duhet të bëni – dhe Parisi e ka bërë këtë vërtet mirë dhe Barcelona – është t’u tregoni njerëzve përmes shembujve se çfarë lloj qyteti mund të krijoni dhe më pas të ndërtoni mbështetje që ju lejon ta bëni atë në një mënyrë më holistike.”
Tashmë, disa lagje në Berlin po ndërtojnë “Kiezblocks”, zona të mëdha ku trafiku është i kufizuar dhe më shumë gjëra janë planifikuar. Por organizatorët e fushatës argumentojnë se realiteti i ndryshimeve klimatike do të thotë që rrugët duhet të riprojektohen edhe më shpejt. Kaestner thotë se njerëzit në Berlin kanë më shumë gjasa të kuptojnë dhe se përgjigja nuk është vetëm një zhvendosje te makinat elektrike. “Përparimi im më i madh nga Berlini dhe Europa në përgjithësi mbi Shtetet e Bashkuara, është se ata e kanë kuptuar se ky nuk është vetëm një revolucion drejt automjeteve elektrike, por drejt heqjes së automjeteve në përgjithësi,” thotë ai.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
