Blue Origin, kompania hapësinore e drejtuar nga Jeff Bezos, themeluesi i Amazon, është pranë një momenti historik. Raketa New Glenn, e zhvilluar nga kompania, pritet të bëjë fluturimin e saj të parë nga Cape Canaveral në Florida. Nëse gjithçka shkon siç duhet, Blue Origin do të arrijë për herë të parë orbitën, një arritje që e fut këtë kompani në një garë më të ngushtë me rivalët e saj, si SpaceX.
Ardhja deri në këtë pikë ka qenë një proces i gjatë dhe sfidues. Fluturimi në orbitë me një raketë të re është një ndërmarrje e jashtëzakonshme dhe sfiduese, veçanërisht për Blue Origin, e cila gjithashtu synon të rikuperojë fazën e parë të raketës duke e ulur në një anije dron në Oqeanin Atlantik – një teknikë që u përkrye nga SpaceX pas disa përpjekjeve. Ironikisht, për të theksuar këto sfida, Blue Origin e ka quajtur raketën e saj të parë “So You’re Telling Me There’s A Chance”. Megjithëse kjo nuk është përpjekja e parë e Blue Origin në hapësirë, kalimi në orbitë përfaqëson një sfidë të re. Që nga viti 2021, kompania ka transportuar turistë mbi Linjën Karman, kufiri prej 100 km që shënon fillimin e hapësirës. Megjithatë, fluturimi orbital kërkon një përshpejtim shumë më të madh dhe fluturim në lartësi më të larta. Rrjedhimisht, New Glenn, me një lartësi prej 98 metrash, është një projekt shumë më ambicioz dhe kapaciteti i saj për të transportuar deri në 45 tonë në orbitë është dyfishi i raketës Falcon 9 të SpaceX.
Përse kaq vonë?
Blue Origin është themeluar në vitin 2000, por progresi i saj ka qenë i ngadaltë krahasuar me konkurrentët. SpaceX, e themeluar në 2002, dhe Rocket Lab, në 2006, kanë realizuar qindra fluturime orbitale. Arsyeja kryesore e kësaj vonese mendohet të jetë stili i menaxhimit. Ndryshe nga qasja “shkatërro dhe riformo” e Elon Musk, Blue Origin fillimisht rekrutoi profesionistë nga industria tradicionale e hapësirës, të njohur si “Old Space”, të cilët shpesh punojnë më ngadalë. Për më tepër, financimi i bollshëm nga pasuria personale e Bezos ka mundësuar një ritëm më të ngadaltë krahasuar me SpaceX, që luftoi për mbijetesë financiare në vitet e para. Vetë Bezos ka pranuar se kompania ka qenë e ngadaltë dhe ka lënë rolin e tij si CEO i Amazon në 2021 për t’u përqendruar te Blue Origin. Për të shtuar urgjencën, në 2023, Bob Smith, CEO i kompanisë, u zëvendësua nga Dave Limp, një ish-ekzekutiv i Amazon.
Lexo edhe:Opinion: Ja përse Fintech duhet të përqafojë përfshirjen universale
A mund të konkurrojë Blue Origin me SpaceX?
Nëse New Glenn realizon me sukses fluturimin e saj të parë, pyetja e madhe do të jetë nëse mund të marrë pjesë të tregut nga Falcon 9, raketa e suksesshme dhe ekonomike e SpaceX. Deri tani, çmimet e Blue Origin mbeten të ngjashme me ato të SpaceX, por me një kapacitet më të madh ngarkese. Ndërkohë, Blue Origin ka fituar disa kontrata të rëndësishme, përfshirë një marrëveshje me Amazon për të transportuar mbi 3,000 satelitë për projektin Kuiper, i cili synon të ofrojë internet të shpejtë globalisht. Projekti Orbital Reef, një stacion hapësinor privat, dhe kontrata me NASA-n për të ndërtuar një anije uljeje për misionet Artemis janë gjithashtu pjesë e planeve ambicioze të kompanisë.
Ndërsa Blue Origin përgatitet për fluturimin e parë të New Glenn, konkurrenca në industrinë hapësinore private nuk po qëndron në vend. SpaceX po teston raketën e saj gjigante Starship, dhe Rocket Lab po përgatit Neutron, një raketë të re që pritet të debutojë në 2025. Megjithatë, nëse Blue Origin arrin të përshpejtojë ritmin dhe të sjellë një qasje më energjike, industria hapësinore mund të fitojë një konkurrent të fuqishëm dhe vizionar.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
