Zbulohet teoria e fundit nga Stephen Hawking mbi vrimat e zeza - Business Magazine Albania

Zbulohet teoria e fundit nga Stephen Hawking mbi vrimat e zeza


Profesori Stephen Hawking ia kushtoi karrierën e tij zbulimit të mistereve të vrimave të zeza dhe tashmë kapitulli i fundit i hulumtimit të tij mbi “paradoksin e informacionit” është online.

Ditët para vdekjes së tij në Mars të këtij viti, fizikanti dhe kozmologu i njohur përfunduan punën me kolegët e universiteteve të Kembrixhit dhe Harvardit mbi një teori se çfarë ndodh me informacionin në objekte që bien në vrimat e zeza.

Lexoni: 13 thënie nga Stephen Hawking që do t’iu motivojnë të bëni gjëra të mëdha

Malcolm Perry, një profesor i fizikës teorike në Universitetin e Kembrixhit dhe një bashkëautor i studimit “Entropy Black Hole” dhe “Soft Hair”, tha për Guardian se paradoksi i informacionit ishte “në qendër të jetës së Hawking” për më shumë se 40 vjet.

‘Paradoksi i informacionit’

Duke u bazuar në themelet e Albert Einstein në teorinë e tij të relativitetit, Hawking përdorte teorinë kuantike për të pretenduar se në thellësitë e ftohta të hapësirës, vrimat e zeza lëshojnë nxehtësi dhe ngadalë tkurren derisa të mos ekzistojnë më.

Teoria e Hawking thotë se informacioni në objekte që hyn në një vrimë të zezë do të zhduket dhe do të humbasë përgjithmonë. Kjo ishte në kundërshtim me një ligj themelor të mekanikës kuantike, e cila thotë që informacioni në lidhje me një objekt nuk humbet kurrë dhe krijon “paradoksin e informacionit”.

Një shkëlqim i fotoneve që rrethojnë horizontin e vrimës së zezë – pika në të cilën drita nuk mund t’i shpëtojë tërheqjes së skajshme gravitacionale – mund të shënojë entropinë e vrimës. Qendra kërkimore tregon për mënyrën se si protonet, të njohura si “flokë të butë”, ruajnë informacionin që lidhet me entropinë.

Studimi paraqet një hap drejt zgjidhjes së paradoksit të informacionit, por ka ende punë për t’u bërë. Fizikanët tani duhet të përcaktojnë se si informacioni i lidhur me entropinë ruhet në protone dhe se si informacioni i shpëton vrimës së zezë.

Lexoni: Facebook sapo bëri atë që kërcënonte më shumë Bill Gates, Elon Musk dhe Stephen Hawking

Duke hedhur dritë mbi universin

Hawking bëri famë me publikimin e bestseller-it të tij të vitit 1988 “Një histori e shkurtër e kohës”, e cila bëri që tema të ndërlikuara si big bang dhe vrimat e zeza të jenë të arritshme. Sidoqoftë, shumë kohë para se të merrte vëmendjen e publikut, ai ishte vlerësuar nga komuniteti shkencor për kontributin e tij në të kuptuarit e universit.

Në moshën 21 vjeçare, ai u diagnostikua me sëmundjen që prekte neuronet lëvizëse, ose skleroza laterale amyotrophic (ALS) dhe iu dha vetëm dy vjet për të jetuar. Ai e hodhi poshtë parashikimin, me një jetë dhe karrierë që zgjati shumë dekada, megjithëse gjendja degraduese ndikoi rëndë në jetën e tij.

Pas studimeve universitare në Universitetin e Oksford, shkencëtari i ri u zhvendos në Kembrixh ku jetoi deri në vdekjen e tij më 14 Mars 2018.

Lexoni: Stephen Hawking paralajmëron: “Njerëzit duhet të largohen nga Toka.”

Herët në karrierën e tij Hawking i vendosi vetes standarde jashtëzakonisht të larta, duke deklaruar: “Qëllimi im është i thjeshtë. Është të kuptuarit e universit, pse është ashtu siç është dhe pse ekziston.”

burimi: WeF

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

✨ Thënia e ditës
“Mos pranoni thërrimet. Kemi lindur gra dhe jo milingona.”
— Marilyn Monroe
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0