Taksitë fluturuese, një koncept që deri pak vite më parë dukej si pjesë e filmave fantastiko-shkencorë, po afrohen gjithnjë e më shumë drejt përdorimit real. Autoritetet amerikane të aviacionit kanë dhënë dritën jeshile për një program të ri testimi që mund të ndryshojë mënyrën se si do të udhëtojmë në të ardhmen.
Administrata Federale e Aviacionit në SHBA (FAA) ka miratuar tetë programe pilot që do t’i lejojnë disa kompani të nisin testime të gjera të avionëve elektrikë që ngrihen dhe ulen vertikalisht. Testimet mund të fillojnë që këtë verë dhe do të zhvillohen në 26 shtete amerikane.
Mes kompanive të përfshira në këtë program janë Archer Aviation, Beta Technologies, Joby Aviation dhe Wisk, të cilat prej vitesh po zhvillojnë teknologjinë e avionëve elektrikë të tipit eVTOL (electric Vertical Takeoff and Landing). Këto mjete fluturuese janë projektuar për të funksionuar si taksi ajrore urbane ose për fluturime rajonale të shkurtra. Programi pilot do të zgjasë tre vite dhe synon të sigurojë që kompanitë amerikane të jenë liderë globalë në zhvillimin e gjeneratës së re të avionëve elektrikë. Këto mjete pritet të përdoren jo vetëm për transport personal, por edhe për lidhje rajonale, transport mallrash dhe misione emergjente në shërbimet mjekësore. Nisma quhet Advanced Air Mobility and Electric Vertical Takeoff and Landing Integration Pilot Program dhe u shpall vitin e kaluar përmes një urdhri ekzekutiv nga presidenti amerikan Donald Trump, me qëllim përshpejtimin e zhvillimit të kësaj teknologjie.
Në vitet e fundit janë shfaqur shumë kompani që premtojnë të sjellin taksi ajrore elektrike në qytete. Megjithatë, kalimi nga prototipet në përdorim komercial është një proces i gjatë dhe shumë i kushtueshëm, që kërkon shpesh qindra miliona dollarë investime. Për më tepër, çdo avion i ri duhet të marrë certifikim të plotë nga FAA, një proces që mund të zgjasë disa vite. Programi i ri pilot do t’u lejojë kompanive të testojnë avionët e tyre edhe para se të marrin certifikimin e plotë rregullator. Kjo pritet të përshpejtojë zhvillimin e teknologjisë dhe të sjellë më shpejt në treg fluturimet elektrike.
Efekti u ndje menjëherë edhe në tregjet financiare. Kompania Beta Technologies, për shembull, deklaroi se pjesëmarrja në program do ta lejojë të nisë operacionet një vit më herët se sa ishte planifikuar. Pas këtij lajmi, aksionet e saj u rritën me rreth 12%. Edhe kompanitë Archer dhe Joby panë rritje të çmimit të aksioneve. Archer po zhvillon një taksi ajrore elektrike me katër pasagjerë, të quajtur Midnight, dhe e krahason programin e ri me testimet e robotaksive në qytete. Sipas kompanisë, testimet do të ndihmojnë në krijimin e besimit publik dhe në ndërtimin e një modeli të sigurt për zgjerimin e transportit ajror urban. Archer synon që këto mjete të përdoren edhe gjatë Lojërave Olimpike të Los Angeles në vitin 2028. Zyrtarët e FAA theksojnë se testimet do të ndihmojnë për të kuptuar më mirë se si këto mjete mund të integrohen në mënyrë të sigurt në sistemin ajror ekzistues. Nga 30 propozime të paraqitura, u përzgjodhën vetëm disa projekte që do të realizohen në bashkëpunim me qeveri lokale dhe shtetërore. Programi kërkon që kompanitë të bashkëpunojnë me autoritetet publike për të testuar përdorime të ndryshme të avionëve elektrikë. Disa projekte do të fokusohen në taksitë ajrore urbane. Autoriteti Portual i Nju Jorkut dhe Nju Xhersit, për shembull, po bashkëpunon me disa kompani për të testuar modele operimi që përfshijnë edhe një heliport në Manhattan.
Në Texas, Departamenti i Transportit do të punojë me kompanitë për të testuar fluturime rajonale që lidhin qytetet Dallas, Austin, San Antonio dhe më vonë edhe Houston, duke krijuar një rrjet të ri transporti ajror për distanca të shkurtra. Disa projekte kanë shtrirje edhe më të gjerë. Një program i udhëhequr nga shteti Utah do të testojë avionë të gjeneratës së re në rajone të ndryshme si Pacific Northwest, Rocky Mountains dhe Plains të Oklahomas. Një tjetër projekt i udhëhequr nga Pennsylvania do të përfshijë 13 shtete dhe synon të rigjallërojë fluturimet rajonale. Përveç transportit të pasagjerëve, testimet do të përfshijnë edhe përdorime të tjera si transporti i mallrave, reagimi në emergjenca dhe operacione autonome. Kompani si Beta dhe Elroy Air do të testojnë transportin e mallrave dhe personelit drejt zonave industriale të energjisë në shtete si Louisiana, Texas dhe Mississippi.
Ndërkohë, qyteti i Albuquerque në New Mexico do të bashkëpunojë me kompaninë Reliable Robotics për të testuar fluturime autonome pa pilot. Nëse këto testime rezultojnë të suksesshme, taksitë fluturuese mund të bëhen një pjesë reale e transportit të përditshëm në dekadën e ardhshme, duke transformuar mënyrën se si njerëzit lëvizin brenda dhe midis qyteteve.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
