Pse kaq shumë fëmijë po përballen me vështirësi sot, dhe çfarë kanë vërtet nevojë nga prindërit

Një psikolog i trajnuar në Harvard, Ross W. Greene, i cili ka punuar me mbi 1,000 fëmijë, thotë se nuk është rastësi që sot po shohim më shumë depresion, ankth dhe mungesa të zgjatura në shkollë. Sipas tij, këto nuk janë thjesht “probleme sjelljeje”, por sinjale shqetësimi. Fëmijët e shprehin stresin dhe vështirësitë përmes sjelljes, ashtu si foshnjat qajnë kur janë të uritura apo të lodhura. Sjellja është mënyra e tyre për të thënë: “Diçka nuk shkon.”

Pse janë fëmijët më të stresuar sot?

Sipas Greene, disa ndryshime të mëdha shoqërore e kanë bërë fëmijërinë më të vështirë se më parë:

-Dhuna në shkolla ka krijuar një klimë frike dhe pasigurie.
-Testimet me presion të lartë akademik shpesh nuk marrin parasysh ritmin dhe zhvillimin individual të çdo fëmije.
-Rrjetet sociale dhe telefonat inteligjentë i ekspozojnë fëmijët ndaj përmbajtjeve të papërshtatshme në moshë shumë të hershme dhe ndikojnë në shëndetin mendor.
-Ka mungesë të specialistëve të shëndetit mendor, ndaj shumë fëmijë nuk marrin ndihmën që u duhet.
-Polarizimi politik dhe tensionet shoqërore ndikojnë edhe tek ata, edhe pse janë të vegjël.

Greene thekson se diagnozat mund të përshkruajnë vështirësinë, por jo gjithmonë shpjegojnë arsyen e saj. Ai mbështet idenë e psikiatrit Thomas Szasz, i cili e përshkroi sëmundjen mendore si “probleme në të jetuar”. Pra, më e rëndësishme se etiketa është të kuptohet se çfarë po e shqetëson fëmijën. Edhe pse shumë nga këto janë probleme të mëdha shoqërore, prindërit mund të ndikojnë në problemet e përditshme të fëmijëve si konfliktet me shokët, bullizmi, vështirësitë në mësime apo debatet në familje për ekranet, gjumin apo rregullat.

Lexo edhe: BERZH: Kosova ndër vendet më të goditura nga tarifat amerikane

Çfarë funksionon vërtet?

Greene sugjeron një qasje ndryshe nga ajo tradicionale e bazuar në autoritet dhe ndëshkim.

Së pari, zgjidhjet duhet të jenë bashkëpunuese. Kur prindërit imponojnë vendime pa dëgjuar fëmijën, ai zakonisht reziston. Kur përfshihet në zgjidhje, ai ndjehet i dëgjuar dhe më i motivuar për ta zbatuar atë.

Së dyti, problemet duhen trajtuar në mënyrë parandaluese, jo vetëm kur shpërthejnë. Nëse një situatë përsëritet, ajo mund të diskutohet më herët, me qetësi.

Së treti, fokusi nuk duhet të jetë tek sjellja e dukshme (p.sh. zemërimi apo refuzimi), por tek problemi që e shkakton atë. Fëmijët flasin më lehtë për vështirësitë e tyre sesa për sjelljen.

Dhe së fundi, ndëshkimet dhe shpërblimet nuk janë zgjidhje afatgjata për depresionin, ankthin apo mungesat në shkollë. Ato mund të motivojnë përkohësisht, por nuk adresojnë shkakun e vërtetë. Mesazhi kryesor është ky: shumica e fëmijëve duan të bëjnë mirë. Ata nuk kanë nevojë për më shumë presion, por për prindër që dëgjojnë, kuptojnë dhe bashkëpunojnë me ta për të zgjidhur problemet që i pengojnë. Nëse mënyrat tradicionale të prindërimit nuk po funksionojnë, zgjidhja nuk është të shtoni më shumë kontroll, por të provoni diçka ndryshe. Çdo fëmijë është unik, dhe ajo që funksionoi për prindërit tanë nuk është domosdoshmërisht zgjidhja për fëmijët e sotëm.

cnbc