Më 15 shkurt 1946, në University of Pennsylvania, u instalua makina që do të ndryshonte përgjithmonë historinë e teknologjisë, ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer).
I konsideruar si kompjuteri i parë elektronik, dixhital dhe plotësisht i programueshëm në histori, ENIAC shënoi fillimin e epokës moderne të informatikës.
Një projekt gjigant për kohën
ENIAC nuk ishte një pajisje që vendosej mbi tavolinë. Ai zinte rreth 180 metra katrorë, peshonte afro 30 ton dhe përbëhej nga rreth 18,000 tuba vakumi. Konsumonte aq shumë energji sa, sipas raportimeve të kohës, kur u aktivizua për herë të parë shkaktoi ndërprerje energjie në Filadelfian Perëndimore.
Kostoja? Rreth 487,000 dollarë, tetë herë më shumë se parashikimi fillestar.
Makina gjeneronte sasi të mëdha nxehtësie dhe në fillimet e saj një tub vakumi digjej mesatarisht çdo dy minuta. Gjatë jetës operative deri më 2 tetor 1955, u zëvendësuan afro 19,000 tuba.
Arkitektët e revolucionit
ENIAC u projektua nga dy inxhinierë amerikanë, J. Presper Eckert dhe John Mauchly, pas mbi 7,200 orësh punë intensive.
Por historia nuk do të ishte e plotë pa përmendur gjashtë gratë që e programuan, të njohura si “Vajzat ENIAC”:
Fran Bilas
Jean Jennings
Ruth Lichterman
Kay McNulty
Betty Snyder
Marlyn Wescoff
Të përzgjedhura mes rreth 200 aplikantesh, ato u bënë ndër programueset e para në histori, duke ndjekur gjurmët e Ada Lovelace, por për dekada me radhë kontributi i tyre mbeti në hije.
Nga lufta te parashikimi i motit
ENIAC u zhvillua fillimisht për qëllime ushtarake, për të llogaritur trajektoret balistike të predhave të artilerisë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Por kapacitetet e tij u përdorën më pas për projekte madhore shkencore, përfshirë:
zhvillimin e hershëm të bombës me hidrogjen,
përpunimin e të dhënave të regjistrimit të popullsisë,
dhe prodhimin e parashikimit të parë të motit të gjeneruar nga kompjuteri.
Fillimi i një bote të re
Ironikisht, vetëm një vit pas ndërtimit të tij, shpikja e transistorit do të hapte rrugën për miniaturizimin e kompjuterëve. Por pa ENIAC-un, revolucioni digjital nuk do të kishte të njëjtën pikënisje.
Sot, 80 vite më vonë, nga makinat që zinin salla të tëra kemi kaluar te superkompjuterë në xhep. Por çdo algoritëm, çdo aplikacion dhe çdo linjë kodi mban brenda një pjesë të ADN-së së atij gjiganti 30-tonësh që ndezi për herë të parë epokën e kompjuterëve.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
