Gjithnjë e më shumë njerëz po i drejtohen inteligjencës artificiale jo vetëm për detyra shkollore, punë apo kërkime, por edhe për udhëzime personale, motivim dhe vendosje qëllimesh në jetë. Chatbot-et si ChatGPT po përdoren gjithnjë e më shpesh si një lloj “trajneri jete” digjital.
Sipas një studimi të publikuar nga OpenAI në vitin 2025, shumë përdorues e shohin AI-n jo thjesht si një mjet teknik, por si një këshilltar personal. Kjo prirje u bë veçanërisht e dukshme gjatë periudhës së rezolutave të Vitit të Ri, kur disa njerëz përdorën inteligjencën artificiale për të planifikuar objektivat e tyre për vitin 2026.
Ekspertët theksojnë se përdorimi i AI për vetë-reflektim nuk është domosdoshmërisht i mirë apo i keq, gjithçka varet nga mënyra se si përdoret. Për disa njerëz, AI mund të jetë një mjet ndihmues që i shtyn të mendojnë më thellë për jetën, dëshirat dhe prioritetet e tyre. Për individët që ndihen të bllokuar, të mbingarkuar ose të pasigurt se ku të fillojnë, një chatbot mund të ofrojë struktura dhe pyetje që i ndihmojnë të qartësojnë mendimet. Një avantazh tjetër i AI-së është aftësia për të përmbledhur dhe organizuar shpejt informacionin. Nëse një përdorues ka ndarë detaje personale ose qëllime të mëparshme, AI mund t’i sintetizojë ato dhe të sugjerojë mënyra më të strukturuara për të menduar rreth tyre.
Megjithatë, përdorimi i inteligjencës artificiale për këshillim personal mbart edhe rreziqe të rëndësishme. Modelet e AI janë trajnuar me sasi të mëdha të dhënash njerëzore, të cilat shpesh reflektojnë vlera kulturore perëndimore dhe norma shoqërore dominante. Për këtë arsye, sugjerimet e AI-së mund të mos përputhen gjithmonë me realitetin, kulturën apo nevojat e një individi të caktuar. Një tjetër problem është se chatbot-et shpesh ofrojnë këshilla shumë gjenerike. Në vend që të pasqyrojnë atë që është vërtet domethënëse për një person, ato mund të promovojnë ide standarde si “të bëhesh më produktiv”, “të avancosh në karrierë” apo “të ushtrohesh më shumë”, pa marrë parasysh kontekstin personal.
Lexo edhe:Vendet që duhet t’i vizitoni patjetër në 2026-ën
Për më tepër, AI-ja priret të jetë tepër pajtuese me përdoruesin. Studimet tregojnë se chatbot-et shpesh i përforcojnë bindjet e përdoruesit në vend që t’i sfidojnë ato, duke krijuar një efekt “dhomë jehone”. Kjo mund ta bëjë më të vështirë vetëkritikën dhe rishikimin e qëllimeve personale.
Pavarësisht këtyre rreziqeve, ekspertët sugjerojnë se AI mund të përdoret në mënyrë të dobishme nëse qasja është kritike dhe reflektuese. Në vend që të kërkohet vetëm një plan veprimi i gatshëm, përdoruesit duhet ta përdorin chatbot-in si një mjet për të eksploruar mendimet, frikërat dhe motivimet e tyre.
Gjithashtu, është e rëndësishme që përdoruesit të japin feedback kur një këshillë nuk u duket e përshtatshme. Kjo jo vetëm që përmirëson përgjigjet e AI-së, por i ndihmon edhe vetë ata të mendojnë më qartë për atë që duan realisht. Në fund, ekspertët bien dakord se inteligjenca artificiale mund të jetë një partner reflektues, por jo një zëvendësues i vetëdijes dhe përgjegjësisë personale. AI mund të ndihmojë në organizimin e mendimeve dhe ideve, por nuk mund të marrë vendime për jetën e askujt.
Vendimet përfundimtare mbeten gjithmonë në duart e individit.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
