A po konsumoni sasinë e duhur të kripës?

Kripa është një nga erëzat më të përdorura në botë, por prej vitesh ka qenë objekt debatesh shkencore. A është e rrezikshme të hash shumë kripë? Apo, sipas disa studimeve të fundit, edhe një dietë me pak kripë mund të jetë po aq e dëmshme?

Kripa përmban natrium, një element thelbësor për balancën e lëngjeve në trup, funksionimin e nervave dhe transportin e oksigjenit e ushqyesve. Megjithatë, shumica e popullsive në botë konsumojnë më shumë se sa rekomandohet. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandon jo më shumë se 5-6 gramë kripë në ditë për të rriturit. Por mesatarisht, njerëzit konsumojnë gati dyfishin, shpesh pa e ditur, pasi vetëm një pjesë e kripës shtohet në gatim, ndërsa pjesa tjetër gjendet e fshehur në bukë, salca, supa apo ushqime të përpunuara.

Studimet kanë treguar se teprica e kripës rrit tensionin e gjakut, duke çuar në sëmundje të zemrës dhe goditje në tru. Sipas OBSH-së, hipertensioni i shkaktuar nga kripa është përgjegjës për miliona vdekje çdo vit në mbarë botën. Meta-analizat tregojnë se vetëm 5 gramë kripë shtesë në ditë mund të rrisin ndjeshëm rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare dhe të goditjes në tru. Nga ana tjetër, ulja e konsumit të kripës lidhet me ulje të tensionit të gjakut dhe rrezikut nga sëmundjet e zemrës. Shembuj si Japonia dhe Finlanda tregojnë se fushatat kombëtare për reduktimin e kripës kanë sjellë ulje të madhe të vdekjeve nga goditjet në tru dhe sëmundjet kardiake. Edhe studimet më të reja kanë treguar se një dietë me më pak natrium mund të ketë efekte të ngjashme me trajtimet medikamentoze kundër hipertensionit.

Lexo edhe: Lezha udhëheq me ujë 24 orë/ditë, pjesa tjetër e vendit me orare të kufizuara

Disa kërkime të tjera kanë ngritur dyshime: një konsum shumë i ulët i kripës mund të lidhet gjithashtu me rrezikshmëri, sidomos tek persona me probleme të caktuara shëndetësore. Sipas këtyre studimeve, ekziston një “nivel optimal” ku kripa nuk është as e tepërt, as e pakët – një ekuilibër i nevojshëm për shëndetin. Megjithatë, shumë ekspertë mbeten të bindur se reduktimi i kripës është pozitiv për shumicën e njerëzve, sidomos për ata që vuajnë nga tensioni i lartë. Debati vazhdon, pasi studimet ndryshojnë për nga metodologjia dhe rezultatet.

Çfarë nënkupton kjo për ne?

Mesazhi kryesor mbetet i qartë:

• Shumica konsumojnë më shumë kripë se duhet.

• Ulja e saj sjell përfitime për shëndetin e zemrës dhe enëve të gjakut.

• Ekuilibri është thelbësor, pasi kripa është një nutrient i domosdoshëm, por në tepricë bëhet i rrezikshëm.

Prandaj, në vend që ta shmangim plotësisht, këshilla më e shëndetshme është të jemi të kujdesshëm dhe të kufizojmë konsumimin e kripës së fshehur në ushqimet e përpunuara.

bbc