A mos do të duhej të kishim një Ministri të integruar për Arsimin, Aftësimin Profesional dhe Punën?

Shkruar nga Endri Ndoni 

A duhet të ketë një institucion shtetëror të “Kapitalit Njerëzor”, me fokus të posaçëm aftësimin, punësueshmërinë dhe punësimin?
Duke marrë shkas nga diskutime të shumta që vijnë nga komuniteti i biznesit, dhe nga shumë anketime të kryera nga Dhomat e Tregëtisë apo profesionistë të fushës, është e qartë që sfida kryesore e organizatave punëdhënëse sot lidhet me kapitalin e tyre njerëzor.
Shpesh është e vështirë të gjendet staf i kualifikuar dhe i qëndrueshëm, veçanërisht të rinj. Duket se ekziston një hendek i konsiderueshëm midis përgatitjes që vjen nga strukturat arsimore/edukative dhe hyrjes/performimit të të rinjve në tregun e punës.

Duhet pranuar që aktualisht ka disa nisma pozitive që vijnë nga agjenci të ndryshme shtetërore dhe donatorë të ndryshëm, të cilët në bashkëpunim të ngushtë me biznesin, investojnë në përshtatjen e kurrikulave, rritjen e kapaciteteve të mësuesve apo drejtuesve arsimorë, bazën materiale apo infrastrukturën.

Sektori privat do mbrojë natyrisht interesin e tij për të zgjidhur sfidat e lidhura me punësimin, por mendoj që duke konsoliduar qasjen shtetërore dhe qeverisëse në një sistem të integruar, do sillte disa benefite:

–         Lehtësim në koordinimin dhe përafrimin më të mirë të politikave dhe programeve në të gjithë sektorët e arsimit dhe të punës, duke shtuar fokusin në zhvillimin e vazhdueshëm të kapitalit njerëzor.

–         Tranzicion më të mirë për individët nga sistemi arsimor në fuqinë punëtore. Një bashkëpunim më i ngushtë ndërmjet institucioneve arsimore dhe qendrave të formimit profesional, mund të sigurojë që kurrikulat t’i përgjigjen nevojave reale të tregut të punës.

– Përgatitje më e konsoliduar e nxënësve / studentëve mbi çështjet e lidhura me praktikat profesionale, punësimin dhe karrierën, duke projektuar profesionistë veçanërisht në sektorët më strategjikë të zhvillimit ekonomik dhe social të Shqipërisë.

–         Zhvillimin e strategjive gjithëpërfshirëse që trajtojnë faktorët e ofertës (arsim dhe trajnim) dhe të kërkesës (tregu i punës), duke çuar në rezultate më efektive.

– Përafrimi me praktikat më të mira ndërkombëtare, të cilat ofrojnë qasje të integruara për arsimimin dhe politikë-bërjen e punës. Raste si Gjermania, Holanda, Finlanda, apo Australia shërbejnë si shembuj sesi integrimi funksional dhe më pak burokratik ndërmjet sektorëve të arsimit dhe punës mund të çojë në një zhvillim më efektiv të kapitalit njerëzor dhe në harmonizim më të mirë ndërmjet ofertës dhe kërkesës për aftësi në tregun e punës.

Kjo ide mbase është diskutuar tashmë mes ekspertëve të politikë-bërjes dhe strukturave shtetërore, por do isha kurioz të dija opinionin tuaj për këtë pjesë.