Po vjen një krizë globale dhe nuk ka zgjidhje të lehta

Rritje astronomike të çmimeve të gazit natyror. Rritja e kostove të qymyrit. Parashikimet për rritjen e fuçisë së naftës në 100 dollarë.

Një krizë globale e energjisë e shkaktuar nga moti dhe një ringjallje e kërkesës po përkeqësohet, duke ndezur alarmin përpara dimrit, kur nevoja është më e madhe për të ndriçuar dhe ngrohur shtëpitë. Qeveritë në të gjithë botën po përpiqen të kufizojnë ndikimin tek konsumatorët, por pranojnë se ata mund të mos jenë në gjendje të parandalojnë rritjen e faturave.

Komplikimi i mëtejshëm i situatës po shton presionin mbi qeveritë për të përshpejtuar kalimin në energji më të pastër ndërsa udhëheqësit botërorë përgatiten për një samit kritik të klimës në nëntor.

Në Kinë, ndërprerjet për banorët tashmë kanë filluar, ndërsa në Indi stacionet e energjisë po përpiqen të gjejnë qymyr. Mbrojtësit e konsumatorëve në Europë po bëjnë thirrje për ndalimin e shkyçjeve nëse klientët nuk mund të shlyejnë menjëherë atë që i detyrohen.

“Kjo tronditje çmimesh është një krizë e papritur në një pikë kritike,” tha shefi i energjisë i BE-së Kadri Simson të mërkurën, duke konfirmuar se blloku do të përshkruajë përgjigjen e tij më afatgjatë të politikës javën e ardhshme. “Prioriteti i menjëhershëm duhet të jetë zbutja e ndikimeve sociale dhe mbrojtja e familjeve me të ardhura të ulëta.”

Në Europë, gazi natyror tani po tregtohet me rreth 230 dollarë për fuçi, më shumë se tetë herë më i lartë se e njëjta pikë vitin e kaluar, sipas të dhënave nga Independent Commodity Intelligence.

Çmimet mbeten shumë më të ulëta në Shtetet e Bashkuara, një eksportues neto i gazit natyror, por ende janë rritur në nivelet e tyre më të larta në 13 vitet e fundit.

“Shumë prej tyre po ushqehen nga frika se si do të duket dimri,” tha Nikos Tsafos, një ekspert i energjisë dhe gjeopolitikës në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare. Ai mendon se ankthi ka bërë që tregu të shkëputet nga bazat e ofertës dhe kërkesës.

Furia për të siguruar gazin natyror po rrit gjithashtu çmimin e qymyrit dhe naftës, të cilat mund të përdoren si zëvendësues në disa raste, por janë edhe më keq për klimën. India, e cila mbetet jashtëzakonisht e varur nga qymyri, tha këtë javë se 63 nga 135 termocentralet e saj me qymyr kanë dy ditë ose më pak furnizime.

Lexo: Rritja e emigracionit dhe plakja e popullsisë ulin numrin e familjeve në vend

Rrethanat po bëjnë që bankat qendrore dhe investitorët të shqetësohen. Çmimet në rritje të energjisë po kontribuojnë në inflacion, i cili edhe përpara krizës ishte një shqetësim i madh ndërsa ekonomia globale përpiqet të largojë efektet e vazhdueshme të Covid-19. Dinamika gjatë dimrit mund t’i përkeqësojë gjërat.

Asnjë zgjidhje e lehtë

Jim Burkhard, i cili drejton hulumtimin e IHS Markit mbi naftën e papërpunuar, energjinë dhe lëvizshmërinë, tha se “në plan nuk duket ndonjë lehtësim i menjëhershëm”.

“Nuk ka Arabi Saudite për gazin,” tha ai, duke iu referuar një furnizuesi të vetëm që mund të rrisë shpejt prodhimin e gazit natyror. “Kjo krizë duket se do të zgjasë edhe gjatë dimrit në Hemisferën Veriore.”

Teorikisht, Rusia mund të rrisë prodhimin e saj. Société Générale vuri në dukje se miratimi më i shpejtë nga autoritetet gjermane i tubacionit Nord Stream 2 një çështje politikisht e ndjeshme, i cili do të transportonte gaz direkt nga Rusia në Europë, do të lehtësonte në mënyrë domethënëse stresin.

Të mërkurën, Presidenti rus Vladimir Putin sugjeroi që Rusia mund të rrisë prodhimin e saj, duke thënë se gjiganti shtetëror i gazit Gazprom nuk ka “refuzuar të rrisë furnizimet për konsumatorët e tij nëse ata paraqesin ofertat e duhura”.

CNN