Tajvani synon të forcojë pozicionin e tij si një partner strategjik i ngushtë i Shteteve të Bashkuara në fushën e inteligjencës artificiale (AI), pas arritjes së një marrëveshjeje tregtare që ul tarifat dhe nxit investimet tajvaneze në SHBA, deklaroi të premten zëvendëskryeministri Cheng Li-chiun. Administrata e ish-presidentit Donald Trump kishte kërkuar që Tajvani, një nga prodhuesit më të mëdhenj në botë të gjysmëpërçuesve, të rriste investimet në SHBA, veçanërisht në prodhimin e çipave të avancuar që fuqizojnë sistemet e inteligjencës artificiale.
“Gjatë këtyre negociatave, ne kemi promovuar investime të ndërsjella të teknologjisë së lartë mes Tajvanit dhe SHBA-së, me synimin që në të ardhmen të bëhemi partnerë të ngushtë strategjikë në fushën e AI-së,” tha Cheng gjatë një konference për shtyp në Uashington. Cheng udhëhoqi negociatat që çuan në marrëveshjen tregtare të arritur të enjten, e cila ul tarifat për një pjesë të madhe të eksporteve tajvaneze dhe parashikon investime të reja në industrinë teknologjike amerikane. Megjithatë, kjo lëvizje mund të acarojë më tej marrëdhëniet me Kinën. Pekini e konsideron Tajvanin si pjesë të territorit të tij dhe kundërshton çdo bashkëpunim të nivelit të lartë mes Tajvanit dhe SHBA-së. Nga ana tjetër, Tajvani i refuzon pretendimet kineze për sovranitet. Sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, njoftoi se kompanitë tajvaneze do të investojnë rreth 250 miliardë dollarë në SHBA për të zgjeruar prodhimin e gjysmëpërçuesve, energjisë dhe infrastrukturës së inteligjencës artificiale.
Lexo edhe: ChatGPT Health shkakton shqetësime në Australi, për çfarë bëhet fjalë?
Një marrëveshje “win-win”
Cheng e cilësoi marrëveshjen si “fitimprurëse për të dy palët”, duke shtuar se ajo do të nxisë edhe investimet amerikane në Tajvan. SHBA-ja mbetet mbështetësi kryesor ndërkombëtar i ishullit dhe furnizuesi më i madh i armëve, pavarësisht mungesës së marrëdhënieve diplomatike zyrtare. Sipas tij, investimet nuk janë të diktuara nga qeveria, por nga vetë kompanitë, të cilat do të vazhdojnë të investojnë edhe brenda Tajvanit. “Ne nuk po ‘zhvendosemi’, por po ‘ndërtojmë’. Po zgjerojmë praninë tonë në SHBA dhe po mbështesim zhvillimin e zinxhirëve lokalë të furnizimit, ndërkohë që forcojmë edhe ekosistemin teknologjik në Tajvan,” theksoi ai. Ministri tajvanez i Ekonomisë, Kung Ming-hsin, shtoi se investimet do të përfshijnë gjithashtu serverë të dedikuar për AI dhe infrastrukturë energjetike, ndërsa theksoi se kompanitë do të vendosin vetë për shumat specifike që do të alokojnë në sektorin e çipave.
Reagimi i tregjeve dhe roli i TSMC
Tregu i aksioneve në Tajvan u mbyll me rekord të ri të premten, i mbështetur nga fitimet e forta të TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) dhe reagimi pozitiv i investitorëve ndaj marrëveshjes tregtare me SHBA-në. Presidenti i Institutit të Kërkimeve Ekonomike të Tajvanit, Chang Chien-yi, tha për Reuters se Tajvani është “vendi i parë që SHBA-ja e ka shpallur publikisht si përfituesin kryesor të trajtimit preferencial për çipat dhe produktet e lidhura me to”. TSMC, prodhuesi kryesor në botë i çipave të avancuar për AI, mirëpriti marrëveshjen, duke deklaruar se vendimet e saj për investime bazohen në kërkesën e tregut dhe nevojat e klientëve. “Kërkesa për teknologjitë tona të avancuara është shumë e fortë. Ne do të vazhdojmë të investojmë në Tajvan dhe njëkohësisht të zgjerohemi ndërkombëtarisht,” theksoi kompania.
Çfarë pritet më tej?
Marrëveshja duhet ende të ratifikohet nga parlamenti i Tajvanit, ku opozita ka shumicën dhe ka shprehur shqetësime se investimet në SHBA mund të dobësojnë industrinë vendase të gjysmëpërçuesve. Sipas Lutnick, objektivi është që 40% e zinxhirit të furnizimit të çipave të Tajvanit të zhvendoset në SHBA. Nëse kjo nuk ndodh, tarifat mund të arrijnë deri në 100%. Megjithatë, ministri Kung tha se Tajvani pret që deri në vitin 2036 prodhimi i çipave të avancuar (5 nanometra e më poshtë) të ndahet në raport 80% në Tajvan dhe 20% në SHBA. Ai shtoi se kjo strategji do të rrisë qëndrueshmërinë e zinxhirit global të furnizimit dhe do të zvogëlojë rreziqet gjeopolitike. “Diversifikimi i moderuar global është i domosdoshëm, pasi kërkesat më të mëdha për AI do të vijnë nga tregu amerikan,” përfundoi ai. Në një postim në X, Lutnick e cilësoi këtë si “investimin më të madh në historinë e industrisë së gjysmëpërçuesve në SHBA”.
Ndërkohë, zëvendëspresidentja e Tajvanit, Hsiao Bi-khim, shkroi në Facebook se ishulli ka dëshmuar fuqinë e tij në skenën globale të tregtisë. “Tajvani mund të jetë i vogël në sipërfaqe, por është jashtëzakonisht i shkathët dhe inovativ, dhe një forcë e domosdoshme brenda zinxhirit global të furnizimit,” përfundoi ajo.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
