Si të udhëheqësh në pasiguri: Mësime nga ish-komandanti i Navy SEAL - Business Magazine Albania

Si të udhëheqësh në pasiguri: Mësime nga ish-komandanti i Navy SEAL

Si të udhëheqësh në pasiguri: Mësime nga ish-komandanti i Navy SEAL

Çfarë kanë të përbashkët një mbledhje bordi në një kompani me një njësi të forcave speciale Navy SEAL në një zonë lufte? Shumë më tepër nga sa mund të mendoni. Të dy përballen me pasiguri dhe të panjohura, dhe suksesi varet nga aftësia për të zotëruar këtë pasiguri. Rich Diviney, ish-komandant i Navy SEAL dhe tashmë sipërmarrës e folës ndërkombëtar, ka sjellë përvojat e tij në botën e biznesit për të ndihmuar individë dhe organizata të ecin përpara, edhe kur rruga përpara është e paqartë.

Nga fronti i luftës te salla e konferencave

Me 13 misione jashtë shtetit, 11 prej të cilave në Irak dhe Afganistan, Diviney ka qenë përgjegjës për përzgjedhjen e operatorëve elitë në SEAL. Në vitin 2017 ai hoqi çizmet e luftës dhe në 2020 themeloi “The Attributes,” një platformë që ofron trajnim liderësh dhe fjalime motivuese. Ai ka bashkëpunuar me kompani si Google, American Airlines, San Francisco 49ers, Zoom dhe Bank of America, duke i ndihmuar të riformulojnë kulturën organizative përmes mësimeve të nxjerra nga trajnimi ushtarak. Sipas tij, pavarësisht nëse je në një zonë lufte apo në një zyrë, parimet e lidershipit janë të njëjta nga këndvështrimi i neuroshkencës. “Lidershipi është njësoj kudo,” shpjegon ai. “Ekipet me performancë të lartë ekzistojnë në fushëbetejë, në sport dhe në botën e biznesit.” Por suksesi nuk matet kur gjithçka po shkon mirë, ai matet kur gjërat shkojnë keq. Aftësia për të funksionuar në kushte presioni dhe pasigurie është ajo që e çoi Diviney drejt një kapitulli të ri në jetën e tij.

Si të zotërosh pasigurinë

Çfarë i dallon ata që arrijnë të bëhen Navy SEALs? Sigurisht, forca fizike ka rol, por më e rëndësishmja është mënyra se si këta individë përballen me frikën. Diviney thekson se frika nuk është një armik—ajo është një mjet për vlerësim të rrezikut njerëzor. Bazuar në studime të neuroshkencëtarit Andrew Huberman, ai thotë: “Frika është një përzierje e ankthit dhe pasigurisë. Kur truri ynë përballet me pasiguri ekstreme, pjesa racionale e tij (lobusi ballor) tërhiqet, duke ia lënë vendin emocioneve.” Kjo gjendje quhet mbingarkesë automatike ose “rrëmbim nga amigdala”. Dhe për ta tejkaluar këtë, duhet të krijojmë qartësi. “Kur nuk kemi të qarta tre elementë—kohëzgjatjen, rrugën dhe rezultatin—ndjejmë pasiguri. Por, nëse i krijojmë vetë këta elementë, truri ynë rikthehet në kontroll,” thotë Diviney. Ai e quan këtë teknikë “zhvendosja e horizontit.” Për shembull, gjatë stërvitjes ekstreme në mesnatë, ai nuk mendonte për të kaluar gjithë natën. “Fokusi im ishte vetëm fundi i një kodre me rërë. Krijova një horizont, një qëllim, dhe truri më shpërbleu me dopaminë,” tregon ai. Ky mekanizëm i thjeshtë na ndihmon të përballemi me situata komplekse duke i thyer në segmente të menaxhueshme.

Lexo edhe:Roboti humanoid “diplomohet” në ceremoninë e një gjimnazi në Kinë!

Aftësitë kundrejt karakterit

Kur bëhet fjalë për vendime të mëdha si përzgjedhja e liderëve të rinj, Diviney sugjeron që të fokusohemi te tiparet e karakterit, jo vetëm te aftësitë teknike. “Aftësitë tregojnë çfarë dikush mund të bëjë tani. Tiparet tregojnë potencialin e tij për të ardhmen,” thotë ai. “Ne shpesh mbivlerësojmë aftësitë sepse janë të dukshme, por kjo na çon në zgjedhje të gabuara, sidomos në rekrutime.” Diviney dhe ekipi i tij kanë identifikuar 41 tipare që ekzistojnë te të gjithë njerëzit, me nivele të ndryshme. Ai thekson se edhe tiparet më të ulëta mund të jenë po aq të rëndësishme sa ato që dominojnë.

Lidershipi që evoluon

Një nga gabimet më të zakonshme, sipas Diviney, është zgjedhja e një lideri të ngjashëm me veten, vetëm sepse ka funksionuar më parë. “Ajo që e çoi një kompani në suksesin e pesë viteve të para, nuk është ajo që do ta çojë drejt suksesit për 15 vitet e ardhshme,” thotë ai. “Mund të kërkohet një lider më i duruar, më i përqendruar në vizionin afatgjatë.” Për më tepër, ai thekson rëndësinë e transparencës gjatë periudhave të ndryshimit. “Në SEAL, komunikimi ishte thelbësor. Çdo gjë funksiononte përmes bashkëpunimit dhe informacionit të qartë.”

Ndërtimi i një ekipi me tipare të balancuara

Ndryshimi i një tipari është i mundur, por kërkon ndërgjegjësim, dëshirë dhe përpjekje për të hyrë në situata që testojnë atë aspekt—si të zgjedhësh qëllimisht radhën më të gjatë në supermarket për të ushtruar durimin. Megjithatë, ka një rrugë më të shpejtë: ndërtimi i ekipeve me individë që kanë tipare komplementare. “Në një ekip të suksesshëm, jo vetëm që njeh tiparet e tua, por edhe ato të kolegëve,” thotë Diviney. “Kur e di kur të mbështetesh te dikush tjetër dhe kur të mbështeten ata te ty, atëherë krijohet një ekip që funksionon në një nivel tjetër.” Në një botë të mbushur me sfida të papritura dhe ritme të shpejta, aftësia për të qëndruar i qetë në mes të kaosit është thelbësore. Dhe, siç na mëson Diviney, nuk mjafton vetëm të mbijetosh—duhet të mësosh të lulëzosh në të panjohurën.

success

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0