Më shumë prova se Covid-19 filloi në një treg, jo në një laborator - Business Magazine Albania

Më shumë prova se Covid-19 filloi në një treg, jo në një laborator

Covid-19

Dy dokumente të reja ofrojnë përgjigje më të forta se deri tani në dispozicion për tre nga pyetjet e pazgjidhura të pandemisë Covid-19: si, kur dhe ku sars-cov-2, virusi që e shkaktoi atë, u shfaq për herë të parë te qeniet njerëzore. Këto letra, të ashtuquajturat preprints (që do të thotë se ato nuk kanë kaluar ende në procesin formal të rishikimit nga kolegët që i paraprin publikimit në një revistë) janë shkruar nga ekipe të lidhura studiuesish nga institucione anembanë botës dhe janë postuar në Zenodo, një repozitor për dokumente të tilla. Ata arrijnë në përfundimin se, deri në nëntor 2019, virusi ishte i pranishëm te kafshët në tregun e shitjes me shumicë të ushqimeve të detit Huanan në Wuhan, prej nga u hodh te njerëzit në dy raste të veçanta në një javë.

Një punim, autorët kryesorë të të cilit janë Michael Worobey në Universitetin e Arizonës dhe Kristian Andersen i Scripps Research, në San Diego, përpiqet të gjurmojë infeksionet e para në tregun Huanan. Autorët përdorën tre qasje. Së pari, duke parë shpërndarjen gjeografike të infeksioneve të hershme, ata zbuluan se tregu është në rajonin ku rastet e para me Covid-19 ishin më të dendura – një rezultat që mbetet i pandryshuar edhe kur paraqiten raste pa lidhje të njohura me tregun. Së dyti, ata përdorën prova fotografike të postuara në Weibo, një faqe interneti kineze e mediave sociale, për të treguar se tregu, i cili shet mallra të tjera përveç ushqimeve të detit, po shiste kafshë të ndjeshme ndaj virusit (një listë që përfshin derrat, marmota dhe qen rakun) përpara dhjetorit 2019.

Së treti, ata analizuan shpërndarjen e pothuajse 600 mostrave mjedisore të marra nga tregu nga Qendra Kineze për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (ccdc) në janar 2020, pasi ishte mbyllur nga autoritetet. Duke e kombinuar këtë analizë me një rikrijim të paraqitjes së tregut, autorët treguan se mostrat që përmbanin virusin ishin të lidhura me tezgat që shisnin kafshë të gjalla, veçanërisht në këndin jugperëndimor të tregut.

Punimi i dytë, autori kryesor i të cilit ishte Jonathan Pekar i Universitetit të Kalifornisë, San Diego, shqyrton evolucionin e virusit në ditët e tij më të hershme te njerëzit. Në këtë kohë mbizotëronin dy forma, të njohura si familja a dhe b. Këto ndryshojnë në natyrën e dy lokacioneve të veçanta nukleotide (lidhjet në zinxhirin ARN që përbën gjenomin e virusit), me familjen a që ka një strukturë identike me viruset e ngjashëm që gjenden te lakuriqët e natës.

Kjo tregon që familja a ishte forma origjinale dhe familja b një mutacion pasues. Megjithatë, rastet e para të njohura njerëzore përfshinin familjen b. Për të zgjidhur këtë, studiuesit analizuan gati 800 gjenoma virale pothuajse të plota nga mostrat e marra përpara 14 shkurtit 2020, për të identifikuar rrugët më të mundshme evolucionare të marra nga virusi.

Kjo analizë tregoi se, ndërsa të dyja familjet ishin të pranishme në rastet në afërsi të tregut, asnjë mostër nuk përmbante asnjë formë kalimtare ose ndonjë paraardhës të përbashkët. Prandaj, duket e mundshme që këto kanë bërë hapa të pavarur drejt pritësve njerëzorë: familja b më 25 nëntor 2019 ose rreth saj, dhe familja a një javë apo më vonë. Kërcimet e tilla të shumta nga kafshët janë të zakonshme te koronaviruset. Viruset përgjegjës si për shpërthimin e sarsit në 2002 ashtu edhe për mersin (sindroma e frymëmarrjes në Lindjen e Mesme), e cila u shfaq në vitin 2012, mendohet gjithashtu se kanë filluar me ngjarje të shumta të përhapjes.

Duke dyfishuar një shpjegim

Gjithçka që studiuesit mendonin se kishin nevojë për ta bërë rastin e tyre një fakt ishte dëshmia e familjes a në treg. Kur ata filluan punën, të gjitha mostrat prej andej kishin pasur vetëm familjen b. Kjo ndryshoi pak para se letrat e tyre të dilnin në internet. Në një ri-analizë të mostrave, ky grup zbuloi provat e para të lidhura me tregun e familjes a. “Kjo vërtet vulos marrëveshjen,” thotë Dr Worobey. “Përtej çdo dyshimi të arsyeshëm ne tani e dimë se çfarë ndodhi.”

Megjithëse punimet janë printime paraprake, analiza e tyre është vlerësuar nga shumë studiues të pavarur. Duke supozuar se janë vërtet të sakta, hipotezat rivale kanë një hendek për t’u mbushur. Më e popullarizuara prej tyre, si dhe më e diskutueshme, është se virusi u arratis nga një laborator në Wuhan përpara se të shkaktonte një ngjarje “superpërhapëse” në treg. Ekzistenca e dy prejardhjeve të ndara në Huanan, thotë Dr Worobey, si dhe vendndodhja qendrore e tregut në hartën e densitetit të rasteve, tregon se një rrjedhje e tillë laboratorike do të duhej të kishte ndodhur dy herë, duke mos lënë asnjë provë të zbuluar ende për përfshirjen e laboratorit në të dyja rastet. Kjo duket e pamundur. Megjithatë, se cilat specie ishin përgjegjëse, mbetet për t’u përcaktuar.

/theeconomist

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.

Must watch
Business Mag Nr. #29 - Korrik 2022

Art në biznes & biznes me art

Ky numër vjen me tema të fushave të paprekura më parë nga ne.

Sipërmarrja gjendet kudo, ndaj këtë radhë u ndalëm tek industria e modës dhe kinematografia. Arti është një fushë ku mund të lulëzojnë shumë sipërmarrje të suksesshme. Përmes investimit në art, jo vetëm bëjmë biznes, por i shërbejmë shumë më tepër identitetit shqiptar, duke krijuar mundësi të promovohen e të njihen në tregje globale, vendi, kultura dhe tradita shqiptare. Pra, të hapet rruga edhe për turizëm dhe eksporte më të mëdha.

Sot vijmë me artikuj dedikuar modës, sfidave aktuale, ndikuar nga kriza e çmimeve të larta, por edhe mundësive për zbulimin e talenteve. Muza Competition, konkursi i artistëve të rinj u kurorëzua me 10 finalistë nga diaspora dhe fitoren e një vajze të re. E sapodiplomuar në Amerikë, Alisa Dudaj, spikati, duke treguar me punimet e saj talentin dhe vlerësimin e traditës. Businessmag beson tek talentet dhe synon të frymëzojë përmes tyre. Në fushën e artit ju mund të nisni një startup, ndaj në faqen kryesore sjellim stilisten e re.

Një tjetër industri që po lulëzon mes vështirësish është ajo e kinematografisë. Financat publike vendase janë të ulëta dhe kineastët kërkojnë vë…

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0