Një ndryshim i vogël në përbërjen e ushqimeve të përditshme, pothuajse i padukshëm për konsumatorët, mund të ketë ndikim të jashtëzakonshëm në shëndetin publik. Ulja e sasisë së natriumit (kripës) në ushqimet e përpunuara dhe të gatshme për konsum mund të parandalojë mijëra raste infarkti, goditjeje në tru dhe vdekje të parakohshme. Ky është përfundimi i dy studimeve të reja të publikuara më 26 janar në revistën Hypertension, një botim shkencor i American Heart Association.
Konsumimi i lartë i natriumit është i lidhur drejtpërdrejt me rritjen e tensionit të gjakut, një nga faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare. Sipas OBSH, të rriturit duhet të konsumojnë më pak se 2,000 mg natrium në ditë, ndërsa kufiri ideal për shumicën e njerëzve, veçanërisht ata me hipertension, është edhe më i ulët. Megjithatë, në praktikë, marrja ditore e kripës në shumë vende e tejkalon ndjeshëm këtë nivel.
Ajo që e bën këtë qasje veçanërisht efektive është fakti se nuk kërkon ndryshim të sjelljes individuale. Në vend që qytetarëve t’u kërkohet të hanë ndryshe ose të kufizojnë vetë kripën, përmirësimi vjen drejtpërdrejt nga mënyra se si prodhohen ushqimet. Siç shpjegojnë autorët e studimeve, krijimi i një mjedisi ushqimor më të shëndetshëm “si standard” është shpesh më i qëndrueshëm dhe më efektiv se këshillat individuale.
Lexo edhe: Alban Avdulla: Sulmet kibernetike që paralizojnë shtetet! Çfarë rrezikon Shqipëria
Në Francë, vëmendja është përqendruar te buka, veçanërisht te bageta, e cila është pjesë qendrore e dietës franceze dhe një burim i rëndësishëm i kripës. Për këtë arsye, qeveria franceze vendosi që në vitin 2019 të ulë konsumin e kripës me 30% dhe, në vitin 2022, arriti një marrëveshje vullnetare me industrinë e bukës për të reduktuar sasinë e kripës deri në vitin 2025. Deri në vitin 2023, shumica e bukës në treg tashmë i përmbushte këto objektiva, pa ndonjë ndryshim të ndjeshëm në shije.
Modelimi shkencor tregoi se, nëse konsumi i bukës mbetet i njëjtë dhe objektivat e uljes së kripës zbatohen plotësisht, marrja ditore e kripës do të ulej gradualisht në nivel popullsie. Edhe pse ulja e tensionit të gjakut për individ është e vogël, në shkallë kombëtare ajo përkthehet në qindra mijëra raste sëmundjesh të shmangura dhe mbi një mijë jetë të shpëtuara çdo vit. Përfitimet janë veçanërisht të dukshme te burrat, ndërsa te gratë efekti më i madh vërehet në grupmoshat e mesme.
Një situatë e ngjashme është analizuar edhe në Mbretërinë e Bashkuar, ku studimi është përqendruar te ushqimet e paketuara dhe vaktet e përgatitura jashtë shtëpisë, si fast food dhe ushqimet “take-away”. Duke simuluar zbatimin e plotë të objektivave kombëtare për uljen e kripës deri në vitin 2024, studiuesit vlerësuan se konsumimi mesatar i kripës do të ulej ndjeshëm. Kjo ulje, edhe pse modeste në nivel ditor, do të kishte pasoja të rëndësishme afatgjata në shëndetin e popullsisë.
Sipas projeksioneve, gjatë dy dekadave të ardhshme, dhjetëra mijëra raste të sëmundjeve të zemrës dhe goditjeve në tru mund të parandalohen. Përveç përfitimeve shëndetësore, ulja e kripës do të sillte edhe kursime të konsiderueshme për sistemin shëndetësor publik, duke përmirësuar cilësinë e jetës së qytetarëve dhe duke reduktuar kostot e trajtimeve afatgjata.
Ekspertët theksojnë se këto gjetje nuk janë të vlefshme vetëm për Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar. Çdo vend ku ushqimi i përpunuar dhe vaktet jashtë shtëpisë zënë një pjesë të madhe të dietës ditore mund të përfitojë nga politika të ngjashme. Edhe ndryshime të vogla në tensionin e gjakut, kur ndodhin në nivel popullsie, kanë ndikim të madh në uljen e rrezikut për sëmundje kardiovaskulare.
Në përfundim, këto studime tregojnë se politika të mençura ushqimore, të zbatuara në bashkëpunim me industrinë dhe profesionistët e shëndetit, mund të sjellin përfitime të mëdha pa cenuar zakonet e përditshme të konsumatorëve. Ndonjëherë, pikërisht ndryshimet që nuk i vëmë re janë ato që bëjnë diferencën më të madhe për shëndetin tonë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
