Në një kohë kur ambiciet për inteligjencën artificiale po rriten me shpejtësi në të gjithë botën e teknologjisë, po shtrohet gjithnjë e më seriozisht një pyetje thelbësore: sa vende pune do të ndikohen apo do të humbasin për shkak të AI-së?
Microsoft ka publikuar së fundmi një listë me 40 role profesionale që kanë një shkallë të lartë përputhjeje me AI-në, duke nxitur paralajmërime nga ekspertët se këto janë karrierat “më të rrezikuara”. Ndër profesionet më të ekspozuara përfshihen historianët, përkthyesit, përfaqësuesit e shitjeve, redaktorët, gazetarët dhe shumë të tjerë.
Edhe pse Microsoft thekson se një shkallë e lartë e aplikueshmërisë së AI-së nuk do të thotë automatikisht se këto role do të zhduken, realiteti në tregun e punës po ndryshon: shumë punëdhënës po ngadalësojnë rekrutimet ose po shkurtojnë pozicione, ndërsa orientohen drejt rritjes së produktivitetit përmes AI-së.
Si u realizua studimi?
Për të identifikuar profesionet me AI Applicability Score më të lartë, gjiganti teknologjik analizoi mbi 200,000 biseda reale në vendin e punës, ku punonjësit përdornin Copilot, asistenti me AI i Microsoft-it, për të:
- shkruar email-e
- përmbledhur mbledhje
- gjeneruar raporte
- korrigjuar kod
- hartuar strategji
Qëllimi ishte i qartë: të kuptohej se ku AI po asiston njerëzit në punë dhe ku mund të zëvendësojë një pjesë të konsiderueshme të detyrave njerëzore. Rezultati ishte befasues: profesionet më të ekspozuara janë ato të lidhura me gjuhën, arsyetimin, analizën e të dhënave dhe përpunimin e informacionit, fusha ku AI gjeneruese tashmë shkëlqen. Sipas revistës Fortune, edhe shërbimi ndaj klientit dhe shitjet, që përfaqësojnë rreth 5 milionë vende pune vetëm në SHBA, do të duhet të konkurrojnë drejtpërdrejt me AI-në.
40 profesionet më të prekura nga AI gjeneruese
Sipas Microsoft, lista përfshin:
- Përkthyes
- Historianë
- Stjuardë/Asistentë pasagjerësh
- Përfaqësues shitjesh për shërbime
- Shkrimtarë dhe autorë
- Përfaqësues të shërbimit ndaj klientit
- Programues CNC
- Operatorë telefonikë
- Agjentë biletash dhe udhëtimesh
- Prezantues radiofonikë dhe spikerë
- Nëpunës brokerimi
- Edukatorë për menaxhimin e fermave dhe familjes
- Telemarketues
- Konsierzhë
- Shkencëtarë politikë
- Analistë lajmesh, gazetarë
- Matematikanë
- Shkrimtarë teknikë
- Korrektorë dhe redaktorë teksti
- Moderatorë dhe host
- Redaktorë
- Pedagogë biznesi
- Specialistë të marrëdhënieve me publikun
- Promovues dhe demonstrues produktesh
- Agjentë shitjesh reklamash
- Nëpunës për llogari të reja
- Asistentë statistikorë
- Nëpunës sporteli dhe qiraje
- Data Scientist
- Këshilltarë financiarë personalë
- Arkivistë
- Pedagogë ekonomie
- Web developer
- Analistë menaxhimi
- Gjeografë
- Modele
- Analistë të kërkimit të tregut
- Operatorë të emergjencave publike
- Operatorë qendralesh telefonike
- Pedagogë të shkencave bibliotekare
10 profesionet më pak të prekura nga AI
Fatmirësisht, profesionet që kërkojnë punë fizike dhe operim të drejtpërdrejtë të pajisjeve mbeten më të sigurta:
- Operatorë dragash
- Kujdestarë urash dhe kanalesh
- Operatorë të impianteve të trajtimit të ujit
- Punëtorë në derdhje dhe forma metalike
- Operatorë të mirëmbajtjes së hekurudhave
- Operatorë të pajisjeve për ngulje pilotash
- Lëmues dhe përpunues dyshemesh
- Infermierë ndihmës
- Operatorë varkash motorike
- Operatorë të pajisjeve pyjore
“Çdo punë do të preket” – Jensen Huang, CEO i Nvidia-s
Nvidia, përmes CEO-s së saj Jensen Huang, ka dhënë një mesazh të qartë gjatë Konferencës Globale të Milken Institute 2025: “Çdo punë do të preket, dhe menjëherë. Është e padiskutueshme. Nuk do ta humbasësh punën për shkak të AI-së, por për shkak të dikujt që e përdor AI-në më mirë se ti.”
A është diploma ende një garanci?
Një tjetër përfundim shqetësues i studimit është se shumica e roleve të prekura nga AI kërkojnë diplomë universitare katërvjeçare. Diploma, dikur e konsideruar si garanci për siguri dhe avancim profesional, nuk është më një mburojë e fortë përballë transformimeve teknologjike.
Ndërkohë, profesionet me ekspozim të ulët ndaj AI-së, veçanërisht në sektorin e shëndetësisë, po shënojnë rritje të fortë. Sipas U.S. Bureau of Labor Statistics, sektori i kujdesit në shtëpi dhe asistencës personale pritet të krijojë një nga numrat më të lartë të vendeve të reja të punës në dekadën e ardhshme.
Studiuesit e Microsoft theksojnë se matja fokusohet vetëm te modelet gjuhësore (LLM) dhe se forma të tjera të AI-së mund të ndikojnë edhe profesione të tjera, si transporti apo logjistika. Kiran Tomlinson, studiuese e lartë në Microsoft, i tha Fortune se qëllimi i studimit nuk është të frikësojë, por të tregojë se si po ndryshon mënyra e të punuarit: “Studimi ynë tregon se AI mbështet shumë detyra, veçanërisht ato që lidhen me kërkimin, shkrimin dhe komunikimin, por nuk tregon se mund të kryejë plotësisht asnjë profesion të vetëm. Ndërsa adoptimi i AI-së përshpejtohet, është thelbësore të kuptojmë më mirë ndikimin e saj shoqëror dhe ekonomik.”
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
