Shumë teknologji të mrekullueshme u zhvilluan gjatë Luftës së Ftohtë. Gjëra si GPS-i, interneti dhe mikroçipat lindën si pjesë e garës së armëve. Fatkeqësisht, lindën edhe disa gjëra të tmerrshme: agjenti nervor Novichok, arma bërthamore më e madhe në botë dhe pajisja “fundi i botës” e Rusisë, për të përmendur vetëm disa.
Po, e lexove drejt. Si diçka nga një film i keq i James Bond-it, Bashkimi Sovjetik zhvilloi një mekanizëm që mund të lëshonte të gjitha armët e tij bërthamore pa asnjë urdhër nga një njeri i gjallë.
Sot, Rusia ka rreth 1,600 armë bërthamore taktike të vendosura dhe rreth 2,400 armë strategjike të lidhura me raketa balistike ndërkontinentale (ICBM). Kjo e bën Rusinë fuqinë më të madhe bërthamore në botë. Të gjitha këto armë janë të lidhura me sistemin Perimeter – një sistem automatik i kontrollit të armëve bërthamore.
Në një krizë, p.sh. nëse SHBA-ja bën një sulm të parë bërthamor, zyrtarët e lartë të qeverisë ose komandantët ushtarakë mund ta aktivizojnë Perimeter-in. Pasi aktivizohet, Perimeter mund të lëshojë tërë arsenalin bërthamor rus si përgjigje ndaj një sulmi bërthamor. Ai bënte pjesë të doktrinës së Luftës së Ftohtë të quajtur shkatërrim i ndërsjellë i garantuar (Mutually Assured Destruction – MAD): sulmi i parë do të sillte shkatërrimin e plotë edhe të sulmuesit.
Në Perëndim quhet “Dead Hand” (Dora e Vdekur). Teoria thotë se sistemi mat disa parametra: komunikimet në frekuencat ushtarake, nivelin e rrezatimit, presionin e ajrit, nxehtësinë dhe dridhjet e shkurtra sizmike. Nëse këto matje tregojnë një sulm bërthamor, Perimeter fillon një sekuencë që përfundon me lëshimin e të gjitha raketave ICBM të Rusisë.
Perimeter lëshon një raketë komanduese pa kokë luftarake bërthamore, por me një transmetues radioje. Kjo raketë fluturon mbi të gjithë territorin e vendit dhe dërgon urdhra lëshimi te silot e raketave, nëndetëset dhe platformat e lëvizshme – edhe nëse ka bllokim radioje (jamming).
Pas disa provash për të vërtetuar funksionimin e kësaj rakete komanduese, sistemi Perimeter u vu në punë në vitin 1985.
Bashkimi Sovjetik kurrë nuk e pranoi zyrtarisht ekzistencën e tij, por në vitin 2011 gjenerali i Forcave Strategjike të Raketave ruse, Sergey Karakaev, e konfirmoi në një gazetë ruse, duke thënë se SHBA-ja mund të shkatërrohej brenda 30 minutash. Mediat shtetërore ruse kanë thënë se sistemi është përmirësuar me radarë të hershëm paralajmërues dhe raketa hipersonike të reja.
Në Shtetet e Bashkuara u zhvilluan teknologji të ngjashme: sensorë sizmikë dhe të rrezatimit për të monitoruar shpërthimet bërthamore në botë. Por ushtria amerikane kurrë nuk krijoi një mekanizëm automatik për lëshimin e armëve. Në vend të kësaj, u sigurua që njerëz me autoritet të mbijetonin një sulm të parë dhe të mund të urdhëronin hakmarrjen. Meqenëse Perimeter raportohet se është ende aktiv, rreziku i një sulmi bërthamor të automatizuar nga kompjuteri vazhdon të ekzistojë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
