Rutte dhe e vërteta e dhimbshme, Europa duhet të peshojë realitetin, jo të ëndërrojë - Business Magazine Albania

Rutte dhe e vërteta e dhimbshme, Europa duhet të peshojë realitetin, jo të ëndërrojë

Europa nuk ka kapacitete kyçe ushtarake, veçanërisht komandë të pavarur, inteligjencë dhe infrastrukturë digjitale shumica e të cilave ende sigurohen nga SHBA.

Mark Rutte ka arritur (afërsisht) një gjest të jashtëzakonshëm: të bashkojë Parlamentin Europian. Sigurisht, kjo pak e zbeh pamjen artistike të Parlamentit të bashkuar rreth diçkaje negative: irritimi nga deklaratat e Rutte gjatë një dëgjimi të hënën mbi aftësinë e NATO-s për të ” frikësuar botën” pa SHBA-të.

Çfarë tha ai, pa zbukurime retorike është se Europa, këtu dhe tani, nuk mund të frikësojë Rusinë vetë. SHBA-të mbeten për Europën ende të paçmueshme.

Reagimi ishte i parashikueshëm: një përzierje irritimi, krenarie të lënduar dhe moralizimi. Por kjo është saktësisht përgjigjja e gabuar. Kur diagnoza është e saktë, zemërimi nuk zë vend trajtimi.

Europa sot nuk mund të funksionojë autonomisht

Ta themi thjesht: Sot, shtylla europiane e NATO-s nuk mund të funksionojë si forcë frikësuese plotësisht autonome pa SHBA-të.

Kjo nuk ka të bëjë me vullnet politik apo pjekuri etike. Është një çështje e aftësive të forta. SHBA është shtylla kurrizore e NATO-s

Së pari, Europa nuk ka një strukturë komandimi strategjike të vërtetë të pavarur, të aftë të planifikojë dhe ekzekutojë operacione të mëdha dhe intensive pa pjesëmarrjen amerikane.

Sistemi i integruar komandues i NATO-s është, në praktikë, thellësisht amerikan në arkitekturën e tij.

Kjo nuk është ofendim; është fakt historik. Aleanca u krijua kështu gjatë Luftës së Ftohtë, kur udhëheqja amerikane ishte e pranuar dhe e dëshiruar. Mund ta pendoheni për këtë trashëgimi, por nuk mund ta fshini me dëshirë.

Së dyti dhe më vendimtare, Europa nuk ka infrastrukturën digjitale dhe informacionale që e dallon NATO-n nga një grup i lirë forcash kombëtare.

Frikësimi modern nuk është kryesisht për numrin e ushtarëve apo tankeve. Është për bashkimin e inteligjencës, mbikëqyrjen në kohë reale, mbulimin satelitor, komunikimet e sigurta, të dhënat për synime, rezistencën kibernetike dhe aftësinë për t’i integruar të gjitha këto ndërkombëtarisht.

Në pothuajse të gjitha këto fusha, SHBA ofron shtyllën kryesore. Pa asetet amerikane, Europa nuk do të ishte thjesht më e dobët. Do të ishte strukturisht e verbër dhe operacionalisht e fragmentuar. Frikësimi pa vetëdije të besueshme situacionale nuk është frikësim; është shpresë e veshur si strategji.

Asnjë argument për varësi të përhershme

Kjo nuk do të thotë se Europa duhet të pranojë varësi të përhershme nga SHBA-të. Përkundrazi. Nëse ka një kritikë të drejtë, nuk është se Rutte foli tepër hapur, por se Europa ka ngatërruar për një kohë të gjatë aspiratën me realitetin.

Është krejtësisht e arsyeshme të argumentohet se Europa duhet të synojë të jetë e aftë të mbrohet pa përfshirjen amerikane. Duke pasur parasysh zhvillimet e fundit në politikën dhe politikën e jashtme të SHBA-së, do të ishte i paarsyeshëm të mos e merrje këtë skenar seriozisht.

Lexo edhe: Majlinda Bregu: Zgjerimi i BE-së, a po planifikon Europa anëtarë të rinj apo vetëm kandidatë?

Autonomia strategjike nuk është më debat teorik; është diskutim për një policë sigurimi. Në fjalë të tjera: Gjenerali de Gaulle kishte të drejtë gjithmonë.

Por politikat e sigurimeve janë të shtrenjta dhe kërkojnë kohë për t’u vendosur.

Europa ka nevojë për dy perspektiva të sakta

Ekonomike: Autonomia ushtarake e vërtetë kërkon investim të qëndrueshëm në një shkallë që shumë qeveri dhe opinion publik europian nuk e kanë brendësuar ende.

Nuk është çështje rritjeje të vogël ose llogaritjeje kreative. Bëhet fjalë për të ndërtuar struktura paralele ku nuk ekzistojnë: sisteme komandimi, kapacitete inteligjence, konstelacione satelitore, zinxhirë logjistik, depo ushtarake dhe një bazë industriale mbrojtëse që prodhon shpejt dhe në masë.

Kohore: Nuk është projekt pesëvjeçar. Në rastin më të mirë, janë 10 vjet. Por më realistisht: një projekt gjeneracional.

Edhe me konsensus politik , gjë që Europa rrallë e ka, ndërtimi i një strukture autonome besueshëm do të kërkonte një dekadë ose më shumë. Gjatë kësaj kohe, Europa nuk mund të lejojë vetë-decepcion strategjik. Të pretendosh kapacitete që nuk ekzistojnë nuk forcon frikësimin; e dobëson duke rrënuar besueshmërinë.

Rutte nuk provokon, ai sqaroi

Ndërhyrja e Rutte duhet kuptuar si sqarim, jo provokim. Ai përshkroi të tashmen. Kritikët reaguan sikur ai po përshkruante të ardhmen.

Ka edhe një shqetësim më të thellë: shumë politikanë europianë janë mësuar të flasin me gjuhën e normave, vlerave dhe qëllimeve, edhe në fusha ku pushteti, kapaciteti dhe gatishmëria për të përballuar koston janë vendimtare.

Politika e mbrojtjes nuk është një arenë ku afirmimi moral zëvendëson përgatitjen materiale.

Të thuash se Europa nuk mund të frikësojë Rusinë vetë sot nuk do të thotë të mohosh potencialin e saj. Do të thotë të njohësh distancën midis asaj që Europa është dhe asaj që dëshiron të bëhet. Ajo distancë mund të mbushet, por vetëm nëse matet me ndershmëri.

”Të qëllosh lajmëtarin” mund të sjellë lehtësim të përkohshëm emocional, por nuk përmirëson pozitën strategjike të Europës.

Nëse Europa dëshiron të qëndrojë e pavarur, duhet të mësojë të shohë veten pa iluzione. Mark Rutte e bëri këtë. Për një herë, Europa duhet të përgjigjet jo me ofendim, por me fokus.

Pra, apeli im final për kolegët në Parlamentin Europian: mos e shikoni botën ashtu si duhet të jetë; shikojeni ashtu si është, me sy të qetë, si Bismarck-u.

Europa nuk do të bëhet më e fortë duke ëndërruar për autonomi. Ajo do të bëhet më e fortë duke kuptuar çmimin e autonomisë, kohën që kërkon dhe pse të pretendosh të kundërtën është mënyra më e sigurt për të mos arritur aty.

Nga Henrik Dahl (EPP), Anëtar i Parlamentit Europian, Danimarkë

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.



Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0