Bashkimi Europian po ndërmerr një hap të ri strategjik për të reduktuar varësinë nga teknologjia amerikane, duke nisur një rishikim të thelluar të hapësirës së software-it me burim të hapur (open source). Nisma vjen përmes një thirrjeje për evidencë, me të cilën institucionet europiane synojnë të mbledhin kontribute mbi rolin e open source-it në ekonominë digjitale dhe mënyrën se si forcimi i zhvilluesve europianë mund të ndihmojë në uljen e varësisë nga kompanitë amerikane të teknologjisë.
Sipas dokumentit të publikuar nga Komisioni Europian, varësia e BE-së nga vendet jashtë Unionit në sferën digjitale përbën një problem serioz, pasi kufizon zgjedhjet e përdoruesve, dëmton konkurrueshmërinë e kompanive europiane dhe krijon rreziqe në sigurinë e zinxhirëve të furnizimit. Këto rreziqe lidhen jo vetëm me software-in, por edhe me komponentët fizikë të infrastrukturës digjitale, duke krijuar potencialisht dobësi në sektorë kritikë.
Paradoksi, sipas Brukselit, është se Europa zotëron një nga ekosistemet më të mëdha dhe më aktive të zhvilluesve open source në botë, të ndërtuar mbi parime që përputhen me vlerat dhe të drejtat digjitale europiane. Megjithatë, një pjesë e madhe e vlerës së krijuar nga këto projekte përfundojnë duke u shfrytëzuar jashtë BE-së, shpesh në favor të gjigantëve globalë të teknologjisë. Kjo ka bërë që ligjvënësit europianë të rishikojnë qasjen e tyre ndaj open source-it, duke e lidhur atë më ngushtë me sovranitetin digjital dhe konkurrueshmërinë transatlantike.
Lexo edhe:Lidershipi “Think Tank”: Si CEO-t e zgjuar ndërtojnë mendësi, jo hierarki
Fokusi mbi sovranitetin teknologjik është forcuar ndjeshëm vitet e fundit, veçanërisht pas hyrjes në fuqi të GDPR-së dhe debateve mbi aksesin e autoriteteve amerikane në të dhënat e përdoruesve europianë. Deklarata të mëparshme nga drejtues ligjorë të kompanive amerikane të teknologjisë, përfshirë Microsoft, kanë nxitur shqetësime në Bruksel se Europa mund të mos ketë kontroll të plotë mbi infrastrukturën dhe të dhënat e saj digjitale.
Në këtë kontekst, Komisioni Europian pranon se aktorët europianë të open source përballen me barriera të shumta për rritje dhe shkallëzim. Akses i kufizuar në prokurimet publike, mungesë kapitali për zhvillim afatgjatë dhe vështirësi në sigurimin e infrastrukturës mbështetëse janë disa nga faktorët që pengojnë transformimin e projekteve open source në produkte dhe shërbime konkurruese në treg.
Rishikimi i ri synon të analizojë se si ekosistemi open source mund të forcohet për të kontribuar realisht në axhendën e sovranitetit teknologjik të BE-së. Ai do të shqyrtojë çështje që lidhen me sigurinë e zinxhirit të furnizimit të software-it, qeverisjen e projekteve, mirëmbajtjen e kodit dhe adoptimin e tyre në shkallë të gjerë, veçanërisht në sektorin publik. Po ashtu, do të vlerësohet nëse kombinimi i politikave të reja dhe instrumenteve financiare mund të krijojë një mjedis më të qëndrueshëm për zhvilluesit dhe bizneset open source në Europë.
Edhe pse BE-ja disponon një bazë të konsiderueshme talentesh në këtë fushë, përfshirë edhe në inteligjencën artificiale, suksesi i kompanive si Mistral AI ka nxjerrë në pah një dilemë të re. Ndërsa startup-i francez është shndërruar në një simbol të ambicieve europiane për AI open source, pjesëmarrja minoritare e Microsoft në kapitalin e tij ka rritur shqetësimet mbi ndikimin e aktorëve amerikanë. Drejtuesit e Mistral kanë theksuar se kompania mbetet e pavarur dhe nën kontrollin e themeluesve, por rasti ilustron sfidat strukturore me të cilat përballet Europa në ruajtjen e autonomisë së saj teknologjike.
Në përfundim, Komisioni Europian synon që përmes këtij rishikimi të sigurojë që kapacitetet digjitale thelbësore të kontinentit, përfshirë shërbimet e inteligjencës artificiale, rrjetet dhe infrastrukturën edge, të mos varen nga aktorë të jashtëm apo teknologji jo-transparente. Objektivi është ndërtimi i një baze digjitale të hapur, të besueshme, të ndërveprueshme dhe të verifikueshme, e cila do të shërbejë si themel për konkurrueshmërinë dhe sovranitetin afatgjatë të Bashkimit Europian.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
