Ndërsa zjarret shkatërruese, erozioni i brigjeve dhe stuhitë gjithnjë e më të forta po bëhen pjesë e realitetit tonë të përditshëm, një pyetje e pakëndshme po del në pah: jo më si ta ndalojmë krizën klimatike, por si të përfitojmë prej saj.
Një analizë e fundit thekson se bastet mbi motin nuk janë diçka e re. Që në fund të shekullit të 19-të, njerëzit në SHBA vendosnin baste për reshjet apo temperaturat. Në fillim të viteve 1900, kjo ishte kthyer në një argëtim të zakonshëm, madje edhe mes punonjësve të zyrave. Në atë kohë, njerëzit paguanin shuma të vogla për të parashikuar temperaturat në disa qytete, dhe fituesi merrte shumicën e parave.
Sot, teknologjia ka ndryshuar, por ideja mbetet e njëjtë. Platforma si Polymarket lejojnë njerëzit të vendosin baste për ngjarje reale, përfshirë edhe katastrofat natyrore. Për shembull, gjatë zjarreve të mëdha në Palisade në vitin 2025 – që dogjën mijëra hektarë dhe shkaktuan viktima – përdoruesit vendosnin baste për sa shpejt do përhapeshin flakët, sa do zgjasnin dhe sa sipërfaqe do digjej.
Lexo edhe: 14 ditë paqe mes SHBA dhe Iranit, rihapet Ngushtica e Hormuzit
Kjo situatë ka ngritur shumë kritika. Për shumë njerëz, është e papranueshme që fatkeqësitë që prekin jetë njerëzish të kthehen në lojëra për fitim. Një profesor i studimeve mjedisore e ka quajtur këtë fenomen “të degjeneruar”, duke theksuar se kur gjithçka kthehet në lojë fati, humbet ndjenja e përgjegjësisë dhe seriozitetit ndaj problemeve reale.
Edhe pse disa nga këto baste janë kufizuar më vonë, platforma të tilla vazhdojnë të ofrojnë mundësi për të spekuluar mbi klimën: nëse do të ketë stuhi më herët se zakonisht, apo nëse një muaj do të jetë më i nxehti në histori.
Problemi kryesor është se, me rritjen e fatkeqësive natyrore, rritet edhe numri i “mundësive” për baste. Dhe ndërsa këto platforma bëhen më të njohura, ekziston rreziku që njerëzit të mësohen ta shohin krizën klimatike jo si një problem që kërkon zgjidhje, por si një mundësi për fitim.
Në fund, kjo nuk është thjesht çështje teknologjie apo tregu. Është një çështje se si e shohim botën përreth nesh – si një përgjegjësi e përbashkët, apo si një lojë ku dikush gjithmonë fiton nga humbja e dikujt tjetër.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
