Studiuesit krijojnë pamjen e njeriut më të vjetër në botë, duke përdorur kafkën e gruas 45,000-vjeçare

Fytyra e një gruaje që mund të jetë “njeriu më i vjetër” në Tokë dhe që ka jetuar 45,000 vjet më parë, besohet se është “ringjallur” nga akademikë nga Brazili, Australia dhe Italia, duke përdorur një model digjital të kafkës së saj të thyer.

Gjithçka filloi në vitin 1950, kur arkeologët zbuluan një kafkë të prerë të varrosur thellë në një sistem shpellash në Republikën Çeke. Kafka u nda në gjysmë. Në atë kohë, studiuesit arritën në përfundimin se mbetjet skeletore ishin nga dy individë të veçantë. Megjithatë, siç raporton Live Science, pas dekadash, shkencëtarët kanë arritur në përfundimin se kafka në të vërtetë i përket një individi të vetëm, një gruaje që ka jetuar 45,000 vjet më parë.

Studiuesit besojnë se gruaja është njeriu më i vjetër anatomikisht modern që është gjetur gjenetikisht. Me tipare të errëta, studiuesit e quajtën gruan Zlatý kůň, ose “kali i artë”. Analiza e mëtejshme e ADN-së tregoi se gjeni i saj mbante rreth 3% prejardhje të Neandertalit dhe se ajo i përkiste një popullate njerëzish të hershëm modernë që ka të ngjarë të ndërthureshin me Neandertalët.

Si arritën në pamjen e saj

Fillimisht, studiuesit kishin mësuar shumë për gruan, por pak për pamjen e saj. Tani, një artikull i ri i botuar më 18 korrik hedh dritë të re mbi pamjen e saj të mundshme, përmes qasjes së fytyrës. Për të krijuar imazhin, studiuesit përdorën të dhëna të mbledhura nga disa skanime ekzistuese të tomografisë së kompjuterizuar (CT) të kafkës së saj, të cilat janë pjesë e një baze të dhënash në internet. Megjithatë, arkeologët që gërmuan mbetjet e saj, më shumë se 70 vjet më parë, zbuluan se pjesët e kafkës mungonin, duke përfshirë një pjesë të madhe të anës së majtë të fytyrës së saj.

Një nga autorët e studimit, eksperti grafik brazilian Cícero Moraes tha për Live Science se një informacion potencialisht interesant në lidhje me kafkën është se ajo ishte kafshuar nga një kafshë pas vdekjes së saj. “Kafsha mund të ishte një ujk, një hienë ose të dyja, pasi ato ishin të pranishme në faunë në atë kohë”, tha ai.

Lexo edhe:Gjurmë 8500 vjeçare në Lin, arkeologët: Vendbanimi Palafit, më i vjetri në Europë

Për të zëvendësuar pjesët e munguara, Moraes dhe ekipi i tij përdorën të dhëna statistikore të mbledhura në vitin 2018 nga studiuesit që krijuan një rindërtim të kafkës. U konsultuan gjithashtu dy skanime CT, një e një gruaje bashkëkohore dhe një e një burri.

Studiuesi tha se ajo që tërhoqi vëmendjen e tyre ishte qëndrueshmëria e strukturës së fytyrës, veçanërisht në nofullën e poshtme. Ekspertët e parë që analizuan kafkën pasi u zbulua nga arkeologët menduan se ishte një burrë. Dhe është e lehtë të kuptohet pse, pasi kafka kishte tipare shumë të pajtueshme me gjininë mashkullore të popullatave të sotme, duke përfshirë një nofull ‘të fortë’.

Në fakt, studiuesi thekson se “struktura e nofullës së Zlatý kůň tenton të jetë më e pajtueshme me Neandertalët”. Gjithashtu, studiuesit zbuluan se në mënyrë intrakraniale, zgavra që strehon trurin ishte më e madhe në kafkë sesa ajo e individëve modernë që ata kishin në bazën e të dhënave. Sipas Moraes, kjo është për shkak të afinitetit më të madh strukturor të gruas me Neuterdalët sesa me njerëzit modernë.

Krijimi i figurës

Studiuesit fillimisht kishin fytyrën kryesore dhe krijuan imazhe më objektiv dhe shkencor, pa ngjyrë, vetëm gri, sy të mbyllur dhe pa flokë. Më vonë u krijua një version hipotetik me lëkurë me ngjyrë, sy të hapur, gëzof dhe flokë, duke synuar të jepte një fytyrë më të kuptueshme për popullatën e përgjithshme. Imazhi është realist, pasi paraqet një grua me flokë të errët, kaçurrela dhe sy kafe. Megjithatë, siç u theksua, ngjyrat janë thjesht hipotetike.

Pyetjet që mbetën pa përgjigje

Në të njëjtën kohë, Cosimo Posth, një arkeolog që ka studiuar gjerësisht Zlatý kůň, por nuk ishte përfshirë në studim, konfirmoi se shumë çështje rreth kësaj gruaje mbeten një mister.

“Të dhënat gjenetike nga Zlatý kůň me të cilat kam punuar nuk mund të na tregojnë shumë për tiparet e fytyrës së saj,” tha ai për Live Science në një email.

“Për mendimin tim, të dhënat morfologjike mund të japin një ide të arsyeshme se cila mund të ketë qenë forma e kokës dhe fytyrës së saj, por jo një paraqitje e saktë e indeve të buta të saj”, tha ai.

BW