Stoicizmi, bujku dhe nepërka - Business Magazine Albania

Stoicizmi, bujku dhe nepërka

Stoicizmi, bujku dhe nepërka

Sipas Platonit, Sokrati u përpoq të vinte në vargje përrallat e Ezopit ndërsa ai ishte në burg në pritje të ekzekutimit. Nuk është për t’u habitur atëherë që stoikët e lashtë, të cilët e donin Sokratin, ishin gjithashtu të interesuar për Ezopin.

Fabula e Ezopit e njohur si “Fermeri dhe Nëpërka” mund të interpretohet si përmbledhje e një prej pjesëve të preferuara të Stoikëve të mençurisë morale. Tregohet nga poeti romak i shekullit të 1 pas Krishtit Phaedrus si më poshtë: Kush i jep lehtësim të pabesit, duhet të pendohet para kohe.

Një burrë mori një nëpërkë të ngurtësuar nga ngricat dhe e ngrohu atë në gjirin e tij, me dhembshuri.

Pasi u shërua nëpërka, vrau menjëherë burrin që e ndihmoi. Në një tjetër rast, duke u pyetur për arsyen e këtij krimi, ajo u përgjigj: «Që njerëzit të mësojnë të mos ndihmojnë të ligët». – Fedri

Morali për stoikët ishte që, shumë njerëz përmbahen nga veprimet e mbrapshta, sepse u mungon mundësia për t’i kryer. Duhet të jemi të kujdesshëm, pra, që gabimisht të mos vendosim besimin tonë tek ata që do të na dëmtonin duke u dhënë mundësinë. Kujdes se mos ushqen një gjarpër në gji, siç thotë fjala e urtë. Më thelbësisht, nuk duhet të habitemi kur njerëzit bëjnë gjëra të këqija. Burri, ose gruaja e mençur, pranon që bota është plot me njerëz budallenj dhe të mbrapshtë. Ai është i kujdesshëm, parashikon kërcënimet e mundshme dhe përgatitet paraprakisht për t’u marrë me to.

Lexo:Cilat janë zgjedhjet që bëjnë diferencën mes një të pasuri dhe një të varfri?

Seneka, ka shumë të ngjarë t’i referohet fabulës në këtë letër drejtuar Lucilius:

Ka shumë gabime të cilat nuk zbulohen vetëm sepse janë joefektive: kur keqbërësi të rritet i sigurt me forcën e tij, ata nuk do të veprojnë më pak me guxim sesa ata, pasuritë e të cilëve tashmë u kanë dhënë mundësi. Atyre u mungojnë vetëm burimet për të shfaqur shkallën e plotë të paudhësisë së tyre.

Ai vazhdon, duke prezantuar analogjinë e gjarprit:

Edhe një gjarpër helmues është i sigurt për t’u trajtuar në mot të ftohtë, kur është i ngadaltë. Helmi i tij është ende atje, por joaktiv. Në të njëjtën mënyrë, ka shumë njerëz, mizoria, ambicia ose vetë-kënaqësia e të cilëve nuk arrin të përputhet me rastet më të egra, vetëm për hir të fatit. Thjesht jepuni atyre fuqinë të bëjnë atë që duan dhe do ta shihni: ata duan të njëjtat gjëra si të tjerët.

Pika e Senekës është se shumë njerëz duken të padëmshëm derisa u jepet mundësia të na dëmtojnë. Si një gjarpër i fjetur, pasi të ushqehen dhe ngrohen, ata mund të na godasin papritur, nëse nuk jemi të kujdesshëm.

Stoikët mendojnë se shpesh mund të jemi naivë të rrezikshëm dhe të na zënë sytë nga vesi i të tjerëve. Në të kundërt, një person i mençur, i cili përvetëson një qëndrim filozofik ndaj jetës, do të kuptojë se krimet dhe aktet e tjera antisociale janë mjaft të zakonshme për t’u parashikuar. Marcus Aurelius ofron një argument të shkurtër filozofik për këtë mënyrë të të menduarit: Kurdoherë që tronditeni nga sjellja e gabuar e ndokujt, pyesni veten menjëherë, ‘A është e mundur që të mos ketë njerëz të këqij në këtë botë?’ Është krejt e pamundur. Kështu sikurse nuk duhet të kërkoni të pamundurën: ky person është një nga ata njerëz të këqij që domosdoshmërisht duhet të ekzistojnë në botë.

Ka njerëz të mirë dhe të këqij në botë, të të gjitha llojeve. Do të ishte e pakuptimtë të kërkojmë që e gjithë bota të jetë e lirë nga tradhtarët. Prandaj nuk duhet të tronditemi kur hasim dikë që na tradhton. Në vend të kësaj, duhet të udhëhiqemi nga arsyeja dhe të marrim masa për të mbrojtur veten. Por, të lejosh që ata të bëjnë padrejtësi ndaj të tjerëve dhe të kërkojnë që të mos i bëjnë asnjë padrejtësi vetvetes, është e pakuptimtë dhe tirane. Të mençurit përdorin arsyen dhe arsyen e shëndoshë, për të parashikuar kërcënime të tilla.

MEDIUM

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.

Must watch
Business Mag Nr. #28 - Prill 2022

Si sipërmarrës e keni dëgjuar, madje e keni predikuar shprehjen: jeta nuk bëhet më e lehtë, thjesht ju bëheni më të fortë. Kësaj radhe po e përjetojmë siç nuk e kishim imagjinuar.

Ndërsa po synonim të dilnim nga kthetrat e pandemisë, një tjetër plagë goditi Europën. Sulmi rus ndaj Ukrainës, i pakonceptueshëm nga bota moderne, erdhi si një Tsunami në Europë dhe madje në të gjithë Botën. Lufta me armë shkatërruese, deri tek kërcënimi i përdorimit të armëve nukleare, po sjell një dëm të jashtëzakonshëm për Ukrainën dhe popullin e saj. Mijëra të vrarë dhe mbi 4 milionë të shpërngulur nga vendi, pavarësisht rezistencës së fortë dhe të paparashikuar të ukrain- asve.

Zhvillimet dinamike në më pak se një muaj, çuan në vendime të pamenduara më parë për dhjetëra kompani ndërkombëtare. Tregjet e lëndëve të para panë çmime të rritura me ritmet më të larta të 40 viteve të fundit, ndërsa sheshet në kryeqytetet botërore, përfshirë Tiranën, pritën protestat, fillimisht kundër luftës e më tej kundër rritjes së çmimeve. Më 8 Mars, Çmimi i Naftës kaloi nga 199 lekë/litër në 260-270 lekë për litër, ndërsa po gjatë marsit, çmimi i bukës masive kaloi nga 80 lekë në 100 dhë së fundi 120 lekë. Qeveria ngriti komitete për të …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0