Modeli i biznesit të OpenAI është më shumë teatër financiar sesa ekonomi reale. Kompania funksionon mbi marrëveshje rrethore që krijojnë përshtypjen e rritjes, por pa prodhuar vlerë të qëndrueshme.
Skema funksionon kështu: Microsoft ka investuar rreth 13 miliardë dollarë në OpenAI që nga viti 2019. OpenAI i kthen pothuajse të gjitha këto para mbrapsht Microsoft-it duke paguar për shërbimet cloud të Azure. Të dyja kompanitë regjistrojnë “të ardhura”. Të dyja u thonë investitorëve se po fitojnë. Në realitet, asnjë biznes i qëndrueshëm nuk po ndërtohet.
Kjo logjikë është përhapur në gjithë Silicon Valley-n:
- Nvidia njoftoi plane për të investuar 100 miliardë dollarë në OpenAI, ndërkohë që OpenAI do t’i shpenzojë këto para për të blerë GPU nga Nvidia.
- CoreWeave nënshkroi marrëveshje 22 miliardë dollarëshe për të furnizuar OpenAI me fuqi kompjuterike dhe më pas mori 350 milionë dollarë aksione të OpenAI.
- SoftBank udhëhoqi një investim 40 miliardë dollarësh në OpenAI dhe paralelisht u angazhua të ndërtojë qendra të dhënash me vlerë 100 miliardë dollarë që OpenAI do t’i marrë me qira.
Marrëveshja më absurde ishte ajo e Oracle: 300 miliardë dollarë për të ndërtuar qendra të dhënash për OpenAI, të cilat OpenAI do t’i paguajë po rreth 300 miliardë dollarë për t’i përdorur. I njëjti kapital, që sillet rreth e rrotull. Ky fenomen quhet “financim rrethor”. Ish-menaxheri i aseteve George Noble e përshkroi pa dorashka: “një incinerator parash”. Këto nuk janë investime, por kompani që tregtojnë para imagjinare, duke shpresuar se loja nuk do të mbarojë kurrë.
Lexo edhe: Google AI të lejon të eksplorosh çdo botë virtuale që mund të imagjinosh, menjëherë!
Fantazia trilionëshe e Altman po shkatërron të ardhmen e Microsoft
Sam Altman e ka angazhuar OpenAI-n të shpenzojë 1.4 trilionë dollarë për infrastrukturë AI deri në vitin 2033. Jo, nuk është gabim shtypi. Kjo shifër është më e madhe se vlera e Amazon dhe dyfishi i buxhetit vjetor të ushtrisë amerikane. Microsoft tani është i bllokuar duke financuar këtë fantazi. Shpenzimet kapitale të kompanisë arritën në 37.5 miliardë dollarë vetëm në një tremujor, një rritje prej 66% krahasuar me një vit më parë. Dy të tretat e këtyre parave shkuan për GPU dhe infrastrukturë AI që amortizohet më shpejt se një makinë e re.
Ndërkohë, rritja e Azure ra në 39%, më poshtë se pritshmëritë e tregut. CFO e Microsoft pranoi se kompania po kufizon qëllimisht kapacitetet për klientët pagues, për t’i devijuar drejt produkteve të brendshme AI si Copilot. Pra, Microsoft po refuzon të ardhura reale nga kompani të mëdha, për të subvencionuar produkte AI që përdoren pak. Microsoft 365 Copilot ka rreth 15 milionë përdorues me pagesë. Por Microsoft ka mbi 450 milionë vende komerciale M365. Kjo do të thotë vetëm 3% adoptim. Ndërkohë, pozita konkurruese e OpenAI po dobësohet. Modelet Gemini të Google po barazojnë ose tejkalojnë ChatGPT, me kosto më të ulët. Rritja e ChatGPT në Europë ka stagnuar. Në Kinë, DeepSeek ndërtoi një model konkurrues me një fraksion të kostos.
Problemi më i madh? Microsoft nuk mund të largohet lehtë. Kontrata me OpenAI e ndalon Microsoft-in të zhvillojë AGI-n e vet deri në vitin 2030. Nëse OpenAI dështon sot, Microsoft është ligjërisht i bllokuar për vite të tëra. Qendrat gjigante të të dhënave nuk zhduken. Borxhi mbetet. Investimi nuk kthehet. Microsoft ka lidhur publikisht reputacionin e vet me OpenAI: dalje të përbashkëta në skenë, deklarata, marketing. Tërheqja tani do të thotë pranim i hapur i një gabimi strategjik shumë të kushtueshëm.
Një llogari e thjeshtë që tregu më në fund e bëri
Rënia prej 360 miliardë dollarësh nuk ishte panik. Ishte matematikë.
Investitorët panë:
- shpenzime masive,
- rritje që ngadalësohet,
- humbje kolosale,
- dhe marrëveshje që riciklojnë para pa krijuar vlerë.
Dhe shitën. Ndryshe nga flluska dot-com, kjo herë rreziku është shumë më i madh. Nuk flasim për startup-e të vogla, por për një kompani prej mbi 3 trilionë dollarësh që ka lidhur fatin e saj me një bast të rrezikshëm. AI nuk po zhduket. Por iluzioni se çdo shpenzim masiv do të kthehet automatikisht në fitim… po merr fund.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
