Spanja ka rritjen më të lartë reale të GDP-së ndër ekonomitë kryesore, ndërsa Gjermania mbetet pas. Euronews Business hedh një vështrim më të afërt mbi shifrat, me ekspertë që shpjegojnë faktorët kryesorë. Në 2025, GDP-ja reale e BE-së u rrit me 1.5%. Kjo është më e lartë se 1.1% e regjistruar në 2024 sipas Eurostat.
Cilat vende regjistruan rritjen më të lartë reale të GDP-së? Dhe çfarë faktorësh shpjegojnë diferencat e mëdha në rritje në Evropë?
Irlanda është një përjashtim i qartë me 12.3% rritje, të cilën ekspertët e lidhin me praninë e kompanive të mëdha multinacionale në vend. “Rritja e GDP-së së Irlandës është plotësisht e ndarë nga ajo që ndodh brenda vetë Irlandës. Ajo është krejtësisht e drejtuar nga proceset e faturimit ose praktikat e kompanive të mëdha, kryesisht amerikane, dhe degët e tyre në Irlandë,” tha Jacob Funk Kirkegaard, studiues i lartë në Bruegel, për Euronews Business.
Përveç Irlandës, dy anëtare të tjera ishullore të BE-së, Malta dhe Qipro, regjistruan rritjen më të lartë përkatësisht 4% dhe 3.8%.
Lexo edhe: Nga nafta te ushqimi, si lufta me Iranin mund të ndezë krizën e radhës globale
Maqedonia e Veriut (3.5%), Kroacia (3.2%) dhe Bullgaria (3.1%) u rritën gjithashtu mbi 3% në terma realë. Kjo do të thotë se tregojnë evolucionin e GDP-së pas heqjes së efektit të inflacionit.
“Përgjithësisht, shifrat tregojnë një rezultat të pritur në kuptimin që fillimisht vendet më të varfra u rritën më shpejt se ato më të pasura. Kjo është normale pasi disa nga këto ekonomi kapitalizojnë dhe përthithin teknologji,” tha Miguel León-Ledesma nga Universiteti i Exeter për Euronews Business.
Spanja më e larta, Gjermania më e ulta
Ndër ekonomitë e mëdha të BE-së, Spanja regjistroi rritjen më të lartë reale të GDP-së me 2.8%, ndërsa Gjermania më të ulëtën me 0.2%.
Gjermania ndau gjithashtu vendin e fundit me Finlandën (0.2%) ndër 32 vendet evropiane me të dhëna të disponueshme. Italia ishte gjithashtu afër fundit me 0.5% rritje, ndërsa Franca regjistroi një rritje të moderuar prej 0.8%. Kirkegaard theksoi ndikimin e “efekteve të vazhdueshme të tronditjes së dytë kineze” mbi shifrat e rritjes. Kjo i referohet rritjes së fortë të eksporteve kineze globalisht, jo vetëm në BE por edhe në pjesën tjetër të botës.
“Kjo do të thotë që fuqitë tradicionale eksportuese evropiane, kryesisht Gjermania, në masë më të vogël Italia, por edhe disa vende të tjera të veriut të Evropës, po ndjejnë këtë efekt,” tha ai.
Ai vuri në dukje se nuk është çudi që vitet e fundit Gjermania ka qenë pasuese ndër ekonomitë e mëdha të eurozonës, shumë ndryshe nga situata një dekadë më parë.
Kirkegaard gjithashtu theksoi se modeli i rritjes së Spanjës është relativisht i izoluar nga efektet e tronditjes kineze.
“Por gjithashtu qeveria spanjolle është në gjendje politikisht të zbatojë një politikë shumë ekspansive ose të hapur të imigracionit. Pra, popullsia spanjolle dhe popullsia në moshë pune vazhdon të rritet shpejt. Kjo është një burim tjetër rritjeje,” shtoi ai.
Popullsia u rrit përmes migracionit në Spanjë
León-Ledesma vuri në dukje se shumë nga rritja e vërejtur në disa nga këto ekonomi ndodh përmes krijimit të vendeve të punës. Produktiviteti, prodhimi për punëtor ose për orë pune, është i ngurtë në disa nga këto ekonomi të mëdha. Kjo nënkupton gjithashtu paga të qëndrueshme. “Edhe në Spanjë, e cila është ekonomia më e suksesshme e madhe në BE sipas shifrave, prodhimi për punëtor u ul 0.3% dhe prodhimi për orë pune u rrit vetëm 0.4%,” tha ai. Ai gjithashtu shtoi se popullsia u rrit ndjeshëm përmes migracionit, gjë që ndikon në GDP për person.
Sipas projeksioneve të OECD, ekonomia e Spanjës do të rritet me 2.2% në 2026 në terma realë.
Kjo do të ishte më e larta ndër pesë ekonomitë më të mëdha evropiane, shumë përpara Mbretërisë së Bashkuar me 1.2%. Kirkegaard tha se një rritje e suksesshme e turizmit spanjoll ka mbështetur rritjen, një trend i vërejtur në të gjitha vendet mesdhetare. Italia, si Spanja, ka përfituar gjithashtu në mënyrë të konsiderueshme nga NextGenerationEU, paketa e shpenzimeve post-pandemike e BE-së. Por ajo është gjithashtu një vend që ka pësuar disa nga pasojat e tronditjes kineze në tregjet globale të eksporteve. Ai theksoi se pavarësisht nga instabiliteti politik i vazhdueshëm në Francë, vendi ka qenë befasuesisht rezistent.
Rritja nordike divergjente
Ndërsa Danimarka regjistroi rritje të fortë prej 2.9%, vendet e tjera nordike kishin norma më të ulëta, me Finlandën në vend të fundit. Suedia (1.5%) përputhet me mesataren e BE-së, ndërsa Islanda (1.3%) dhe Norvegjia (1.1%) regjistruan rritje më të ulët.
Efekti mbi familjet
Shifrat e rritjes nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht ndikimin mbi kushtet ekonomike të familjeve, të cilat maten nga GDP për frymë. Kirkegaard theksoi se një pjesë e konsiderueshme e rritjes së Spanjës vjen nga një popullsi në rritje. Prandaj, ekonomia kombëtare po zgjerohet. “Kjo nuk përkthehet domosdoshmërisht në një të ardhur më të lartë për spanjollët. Ata mund të marrin të njëjtat paga, të njëjtat të ardhura, dhe padyshim nuk e ndjejnë atë. Pra, ekziston rreziku që të kesh rritje më të lartë të GDP-së nga popullsi më e madhe, por në fakt të bjerë për person,” tha ai.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
