Tensionet në Lindjen e Mesme kanë kërcënuar të rrisin inflacionin dhe kostot e energjisë, pavarësisht se BE-ja ka pak tregti të drejtpërdrejtë me Teheranin. Tregtia direkte midis Bashkimit Evropian dhe Iranit është shumë e vogël, me të dhëna nga Eurostat që tregojnë se importet nga Irani përbëjnë rreth 0.03% të importeve totale të BE-së, kryesisht për shkak të sanksioneve të bllokut ndaj vendit.
Megjithatë, ndërprerjet në rajonin e Gjirit pas luftës SHBA-Izrael me Iranin lënë ekonomitë e Evropës të ekspozuara, pjesërisht për shkak të Ngushticës së Hormuzit, e cila ndodhet midis jugut të Iranit dhe veriut të Omanit dhe pjesërisht për shkak të varësisë së kontinentit nga tregjet globale për naftë dhe gaz.
Në vitin 2023, rreth 20 milion fuçi nafte kaluan përmes Ngushticës së Hormuzit çdo ditë, ekuivalente me një të pestën e konsumit global të lëngjeve të naftës, sipas Administratës së Energjisë së SHBA-së. Rreth një e pestë e gazit natyror të lëngshëm (LNG) gjithashtu kalon përmes kësaj ngushtice.
Disa importe energjie evropiane varen nga kjo rrugë detare. Hulumtimi i Institutit IFO vlerëson se rreth 6.2% e importeve të naftës bruto të BE-së dhe 8.7% e importeve të gazit natyror të lëngshëm kalojnë përmes ngushticës.
Vendet evropiane gjithashtu ndihen të prekura për shkak të varësisë së tyre nga tregjet globale për naftë dhe gaz, me ndërprerjet në transport që rrisin ndjeshëm çmimet dhe shtyjnë vendet e G7 të bien dakord për lirimin e 400 milion fuçi rezervash strategjike të naftës, shpërndarja emergjente më e madhe në rekord.
Simone Tagliapietra, studiues i lartë në think tank-un në Bruksel, tha se çmimet më të larta të energjisë mund të rrisin inflacionin dhe të ngadalësojnë rritjen ekonomike në Evropë.
“Nëse çmimet e naftës dhe gazit vazhdojnë të rriten, pasoja kryesore ekonomike për Evropën do të ishte rritja e inflacionit dhe goditja e rritjes ekonomike,” tha ai.
Tagliapietra shtoi se, duke qenë se Bashkimi Evropian importon shumicën e karburanteve fosile, një tronditje e tillë vepron praktikisht si një tatim mbi familjet dhe bizneset, duke ulur fuqinë blerëse dhe duke rritur kostot e prodhimit, sidomos për industritë që konsumojnë shumë energji.
Lexo edhe: Europa në rrezen e raketave iraniane, sa real është rreziku për kontinentin?
Në praktikë, çmimet më të larta të naftës do të përktheheshin në karburant më të shtrenjtë për benzinë dhe dizel, kostot më të larta të transportit dhe faturat më të larta të energjisë për familjet, ndërsa çmimet e larta të gazit mund të rrisin kostot e elektricitetit dhe ngrohjes për evropianët.
BE-ja importon disa nga naftën e saj nga Lindja e Mesme, me të dhëna që tregojnë se në vitin 2024, Arabia Saudite furnizoi rreth 7% të kërkesës për naftë të Evropës, dhe Iraku rreth 5.7%.
Në përgjithësi, SHBA-ja përbënte rreth 16% të importeve të naftës së BE-së, e ndjekur nga Norvegjia me 13.5% dhe Kazakistani me 11.5%.
Gjermania, Spanja dhe Italia të ekspozuara
Brenda Evropës, importet e naftës bruto janë të përqendruara në disa vende. Në vitin 2023, Gjermania importoi rreth 77 milion ton naftë bruto, e ndjekur nga Spanja me rreth 62 milion ton dhe Italia me rreth 61 milion ton sipas Eurostat.
Holanda dhe Franca pasojnë me 54 milion ton dhe 46 milion ton përkatësisht. Së bashku, këto pesë vende përbëjnë rreth dy të tretat e importeve të naftës bruto të BE-së, edhe nëse nafta e tyre nuk importohet drejtpërdrejt nga Gjiri Persik.
Konsensusi midis vendeve të G7 pas një takimi emergjent të mërkurën ishte se situata aktuale nuk justifikon kthimin tek nafta ruse si burim shtesë furnizimi.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se vendi i tij nuk do të lehtësojë sanksionet ndaj Rusisë pavarësisht presionit ekonomik, duke cituar solidaritetin me Ukrainën.
Ai shtoi se Gjermania “do të përgatitet të përballojë një fazë të tillë nëse është e nevojshme,” duke shtuar se situata do të stabilizohet shpejt nëse lufta SHBA-Izrael me Iranin përfundon.
Ministri i Ekonomisë, Tregtisë dhe Biznesit të Spanjës, Carlos Cuerpo, i tha televizionit spanjoll se aktualisht çmimet po mbahen nën kontroll, por situata mbetet “e paqëndrueshme”.
Ndërsa Franca tha se do të kryejë inspektime në pikat e karburantit për të siguruar që kompanitë nuk po shfrytëzojnë situatën për të rritur çmimet e tepërta.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
