Shkencëtarë, inxhinierë dhe futuristë prej kohësh kanë imagjinuar se nanobotët, robotë mikroskopikë të ndërtuar në shkallë molekulare, mund të revolucionarizojnë mjekësinë dhe ndoshta edhe të zgjasin jetën njerëzore. Një nga zërat më të njohur, Ray Kurzweil, shpesh ka deklaruar se deri në vitin 2030 nanobotët mund të qarkullojnë në gjakun tonë, duke mbrojtur trupin dhe duke e forcuar sistemin imunitar.
Si funksionojnë nanobotët?
Nanobotët janë struktura në madhësi nano (një nanometër është rreth dhjetë herë më i vogël se gjerësia e ADN-së sonë). Ata mund të programohen për të kryer funksione të caktuara brenda trupit të njeriut – nga shkatërrimi i qelizave kancerogjene, deri te shpërndarja e barnave direkt në zonën ku nevojiten, duke shmangur efektet anësore.
Studime të hershme kanë treguar rezultate pozitive në kafshë: nanobotët me bazë ADN-je kanë arritur të bllokojnë furnizimin me gjak të tumoreve. Nëse këto prova do të kalojnë te njerëzit, ato mund të hapin rrugë të reja për trajtimin e kancerit dhe sëmundjeve të tjera.
Përdorime të mundshme mjekësore
-
Trajtimi i kancerit: dërgim i barnave në sasi të vogla dhe me saktësi maksimale.
-
Pastrim i enëve të gjakut: reduktim i pllakave që shkaktojnë probleme kardiovaskulare.
-
Monitorim i vazhdueshëm: kontroll i gjendjes së trupit dhe raportim në kohë reale te mjekët.
-
Ndihmë neurologjike: në teori, nanobotët mund të lidhen me trurin, duke ofruar realitet virtual apo ndihmë në përpunimin e kujtesës.
Lexo edhe: OBSH: Shqipëria boshatiset nga mjekët, çdo vit largohet një brez i sapodiplomuar
Rrënjët e saj gjenden në vitin 1959, kur Richard Feynman mbajti fjalimin “There’s Plenty of Room at the Bottom”, ku foli për mundësinë e manipulimit të atomeve një nga një. Vetëm në vitet ‘80 u shpikën mikroskopët që bënë të mundur shikimin e atomeve, duke hapur epokën e nanoshkencës.
Pavarësisht entuziazmit, nanobotët ende nuk janë realitet praktik. Shumë nga teknologjitë janë në fazë testimi dhe zhvillimi. Ekspertët mendojnë se duhen të paktën edhe 10 vite para se ata të përdoren në operacione të thjeshta. Për më tepër, kostoja është një pengesë serioze, pasi edhe kirurgjia robotike tradicionale është shumë më e shtrenjtë se metodat klasike.
Ray Kurzweil beson se nanobotët nuk do të shërbejnë vetëm për shëndetin, por edhe për të “bashkuar” trurin njerëzor me teknologjinë. Sipas tij, ata do të mund të lidhen me neokorteksin tonë dhe ta zgjerojnë atë në cloud, duke hapur horizonte të reja në aftësitë mendore dhe perceptuese të njeriut.
Me gjithë vizionet optimiste, rruga drejt trupave të mbushur me nanobotë mbetet e gjatë dhe me sfida. Por është e qartë se nanoteknologjia do të jetë një nga shtyllat e ardhshme të mjekësisë dhe inovacionit njerëzor.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
