Mur dronësh në kufirin lindor të BE-së: teknologjia gati, por fondet mungojnë

Dy kompani të përfshira në projektin Baltic Drone Wall thonë se teknologjia e tyre është gati për t’u vendosur, por ende pritet të shihet nëse vendet e tjera evropiane do ta integrojnë në sistemet e tyre të mbrojtjes.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në fjalimin e saj mbi gjendjen e Bashkimit më 10 shtator, theksoi se Europa “duhet t’i përgjigjet thirrjes” së shteteve baltike për të ndërtuar një “mur dronësh”. “Kjo nuk është një ambicie abstrakte, por themeli i një mbrojtjeje të besueshme”, tha ajo.

Që prej asaj kohe, komisioneri evropian i mbrojtjes, Andrius Kubilius, njoftoi se do të thërrasë ministrat e mbrojtjes së BE-së për bisedime mbi krijimin e një “muri dronësh” përgjatë kufirit lindor të unionit, pasi dronë rusë u rrëzuan mbi hapësirën ajrore të Polonisë.

Iniciativa, e quajtur Baltic Drone Wall, është një përpjekje e përbashkët e Polonisë, Finlandës, Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë për të forcuar kufirin lindor të BE-së dhe NATO-s.

Në qendër të projektit qëndron Eirshield, një sistem shumë-shtresor kundër dronëve, i zhvilluar nga kompanitë DefSecIntel (Estoni) dhe Origin Robotics (Letoni). Ky sistem përdor radarë, kamera dhe detektorë frekuencash për të identifikuar dhe neutralizuar dronët e armikut, me ndihmën e inteligjencës artificiale. Ai është i aftë të ndalojë edhe dronë të shpejtë pa pilot, që mund të mbajnë lëndë shpërthyese.

Lexo edhe: Si mund të sigurojë Trump trashëgiminë e tij si paqebërës?

Sipas drejtuesve të kompanive, Eirshield është plotësisht i automatizuar dhe ofron kosto shumë më të ulët përdorimi, “dhjetëra mijëra euro”, krahasuar me miliona euro që kërkojnë sistemet ajrore tradicionale. Sistemi është testuar edhe në Ukrainë, ku është përshtatur për të luftuar dronët e tipit Shahed.

Megjithatë, për t’u përdorur në kohë paqeje dhe për t’iu përshtatur standardeve të NATO-s, teknologjia do të duhet të modifikohet. Në vend të shkatërrimit shpërthyes, opsionet mund të përfshijnë përdorimin e rrjetave ose dronëve të vegjël për të neutralizuar objektivat pa pasoja të rënda.

Pavarësisht interesit të shtuar, Komisioni Evropian refuzoi në gusht një kërkesë prej 12 milionë € për financimin e projektit, megjithatë Estonia, Letonia dhe Lituania kanë alokuar fonde kombëtare për zhvillimin e tij. Vetëm Estonia ka ndarë 12 milionë € për tre vitet e ardhshme.

Projekti pritet të shndërrohet në një element kyç të mbrojtjes ajrore të rajonit, duke plotësuar sistemet ekzistuese anti-raketë, por mbetet ende për t’u parë nëse do të marrë mbështetje të gjerë evropiane.