Koha, fati apo talenti – çfarë e bën një miliarder?

Miuccia Prada, Tiger Woods dhe Jerry Seinfeld janë në mesin e rreth 2800 njerëzve në planet që janë miliarderë.

Por, lista e super të pasurve është ndërkombëtare. Sipas Forbes, e cila gjurmon pasurinë e më të pasurve në botë, Shtetet e Bashkuara kanë 813 miliarderë, Kina (përfshirë Hong Kongun) është e dyta me 473 dhe India është e treta me 200.

Madhësia e këtyre pasurive mund të jetë e vështirë për t’u kuptuar. Një miliard është një numër i madh, për të dhënë një ide të shkallës, një milion sekonda janë 11 ditë, por një miliard është 32 vjet. Dhe për disa, vetë ekzistenca e miliarderëve është e turpshme.

81 nga njerëzit më të pasur në botë kanë më shumë pasuri të kombinuar se 4 miliardë njerëzit më të varfër në botë.

Në një raport të vitit 2023 mbi pabarazinë, Oxfam përfundoi: “Çdo miliarder është një gabim i politikës. Vetë ekzistenca e miliarderëve në lulëzim dhe fitime rekord, ndërkohë që shumica e njerëzve përballen me masa shtrënguese, varfëri në rritje dhe një krizë të kostos së jetesës, është dëshmi e një sistemi ekonomik që nuk arrin të ofrojë për njerëzimin.”

Kjo pabarazi ka çuar në thirrje në shumë vende për tatime mbi pasurinë absolute dhe jo mbi të ardhurat. Në SHBA, senatori i Partisë Demokratike Elizabeth Warren propozoi një taksë 2% për asetet mbi 50 milionë dollarë (39 milionë £) dhe 3% për asetet mbi 1 miliard dollarë (778 milionë £).

Por, të tjerë argumentojnë se perspektiva e pasurisë së madhe frymëzon krijimin dhe inovacionin që përmirëson jetën e miliona njerëzve.

Ekonomisti amerikan, Michael Strain, ka argumentuar se ne kemi nevojë për më shumë miliarderë, jo më pak, dhe citon fituesin e çmimit Nobel, William Nordhaus, i cili zbuloi se rreth 2% e të ardhurave nga inovacioni teknologjik shkojnë për themeluesit dhe shpikësit, pjesa tjetër shkon për shoqërinë.

Strain i quan miliarderët “novatorë të vetëbërë kryesisht, të cilët kanë ndryshuar mënyrën se si jetojmë”.

Lexo edhe: Në cilin shtet ka më shumë miliarderë?

Ai citon shembuj të tillë, si Bill Gates dhe Steve Ballmer që revolucionarizuan kompjuterin personal, investitorin legjendar Warren Buffett, Jeff Bezos që përmbysi shitjen me pakicë dhe Elon Musk që ndërpreu industrinë e automobilave dhe tregtinë hapësinore.

“Asnjë prej tyre nuk është ‘dështim i politikave’. Në vend që të dëshirojmë që ato të mos ekzistojnë, ne duhet të jemi të emocionuar që ata ekzistojnë”, përfundon ai.

Shumë miliarderë dhurojnë gjithashtu shuma të mëdha për bamirësi. Gates dhe Buffett zhvilluan “The Giving Pledge”, një angazhim për të dhuruar mbi gjysmën e pasurisë së dikujt gjatë jetës së tyre.

Miliarderët nuk pasurohen në vakum. Suksesi i tyre tregon edhe diçka për veten tonë. Është e vështirë të bëhesh shumë, shumë i pasur nëse nuk po siguron diçka që njerëzit ose kanë nevojë, duan ose e shijojnë.

Për shembull, themeluesit e Google u përpoqën të shisnin një version të hershëm të motorit të tyre të kërkimit për 1 milion dollarë, por nuk kishte marrës. Sot Google vlen 2.3 trilion dollarë dhe bashkëthemeluesi Sergey Brin ka një vlerë personalisht 135 miliardë dollarë, afërsisht PBB-ja e Marokut.

Maria Bianchi ishte një komuniste me letra në Italinë e viteve 1960, duke studiuar mimikë në shkollën e teatrit përpara se të ndryshonte emrin e saj në Miuccia Prada. Miliarderja e parë femër e vetëbërë e Indisë, Kiran Mazumdar-Shaw, filloi të prodhonte birrë përpara se të prekte paragjykimet gjinore dhe të provonte në vend të saj farmaceutikë, duke u bërë prodhuesi më i madh i insulinës në Azi.

Suksesi individual i këtyre miliarderëve gjithashtu shpesh tregon një histori të tendencave më të gjera historike, politike ose teknologjike.

Sipërmarrësi i teknologjisë Jack Ma, i cili bashkëthemeloi grupin Alibaba, ishte përfituesi i dy forcave të fuqishme dhe të njëkohshme, lindja e shitjes me pakicë në internet dhe fuqia ekonomike në rritje e Kinës dhe pasuria masive.

Ka histori ku fati luajti një rol.

Themeluesi i Microsoft, Bill Gates, shkoi në një nga shkollat ​​e pakta në SHBA në fund të viteve 1960 që kishte një kompjuter.

Në këto histori ka disa momente kyçe, ngjarje të vogla që në retrospektivë ndryshuan jetën dhe pasurinë e këtyre miliarderëve. Por, kur hapen dyert, duhet të kaloni nëpër to, dhe nëse ka një emërues të përbashkët është energjia, shtytja dhe angazhimi që këta njerëz kanë sjellë në disiplinat e tyre përkatëse. Plus dëshirën e tyre për të vazhduar, kur shumë do të kishin ndalur kohë më parë.

bbc.com