Vetëm pak minuta pasi Donald Trump njoftoi një “sulm në shkallë të gjerë” kundër Venezuelës, herët të shtunën në mëngjes, rrjetet sociale u përmbytën nga imazhe të rreme dhe keqinformuese të gjeneruara me inteligjencë artificiale. Qarkulluan foto false që tregonin Nicolás Maduro duke u shoqëruar nga agjentë amerikanë të zbatimit të ligjit, pamje të turmave entuziaste në rrugët e Caracas, si dhe video që shfaqnin raketa duke rënë mbi qytet, të gjitha të pavërteta.
Këto përmbajtje të fabrikuara u përzien me video dhe foto reale të avionëve amerikanë që fluturonin mbi kryeqytetin venezuelian dhe shpërthime që ndriçonin qiellin e natës. Mungesa e informacionit të verifikuar për operacionin, e kombinuar me përparimin e shpejtë të mjeteve të AI-së, e bëri shumë të vështirë dallimin mes faktit dhe trillimit lidhur me ngjarjet në Caracas.
Deri në momentin kur Trump publikoi një foto të verifikuar të Maduron, i verbuar dhe i prangosur, i veshur me rroba gri sportive në bordin e anijes luftarake USS Iwo Jima, imazhet e rreme ku shfaqeshin agjentë të DEA kishin marrë tashmë dhenë. Në platformat X, Instagram, Facebook dhe TikTok, këto imazhe janë parë dhe shpërndarë miliona herë, sipas platformës së verifikimit të fakteve NewsGuard.
Vince Lago, kryetar i bashkisë së Coral Gables në Florida, publikoi në Instagram një nga fotot e rreme ku Maduro shoqërohej nga agjentë të DEA-s, duke shkruar se presidenti venezuelian është “udhëheqësi i një organizate narko-terroriste që kërcënon vendin tonë”. Postimi mori mbi 1.500 pëlqime dhe, në momentin e shkrimit të këtij artikulli, vazhdon të jetë ende online.
Mjetet për zbulimin e përmbajtjeve të manipuluara – si kërkimi i kundërt i imazheve apo faqet për detektimin e AI-së – mund të ndihmojnë në verifikim, por ato mbeten të paqëndrueshme dhe jo gjithmonë të sakta. Sofia Rubinson, redaktore e lartë në NewsGuard dhe studiuese e dezinformimit dhe teorive konspirative, i tha The Guardian se imazhet e rreme nga Caracas i ngjajnë shumë ngjarjeve reale, gjë që e vështirëson edhe më shumë identifikimin e së vërtetës.
“Shumë nga pamjet e gjeneruara me AI ose të nxjerra jashtë kontekstit që po përhapen aktualisht në rrjetet sociale nuk e shtrembërojnë në mënyrë drastike realitetin në terren,” u shpreh Rubinson. “Megjithatë, përdorimi i fabrikimeve me AI dhe pamjeve dramatike jashtë kontekstit po shërben për të mbushur boshllëqet e raportimit në kohë reale dhe përfaqëson një taktikë të re në luftën e dezinformimit – shumë më të vështirë për t’u demaskuar nga verifikuesit e fakteve, pasi pamjet shpesh i afrohen realitetit.”
Në një raport të publikuar të hënën pasdite, NewsGuard identifikoi pesë foto të fabrikuara ose jashtë kontekstit, si dhe dy video që pretendojnë se lidhen me operacionin ushtarak në Venezuelë. Një nga fotot e gjeneruara me AI shfaq një ushtar duke pozuar pranë Maduron, i cili ka një kapuç të zi mbi kokë. Një video tjetër, e nxjerrë jashtë kontekstit, tregon një helikopter të forcave speciale amerikane duke zbritur në një bazë të supozuar ushtarake venezueliane – por pamjet reale janë filmuar në qershor në bazën ushtarake Fort Bragg në Karolinën e Veriut.
Sipas NewsGuard, këto shtatë foto dhe video mashtruese kanë grumbulluar mbi 14 milionë shikime vetëm në platformën X.
Pamje nga ngjarje të mëparshme po riciklohen gjithashtu online dhe po paraqiten si pjesë e sulmit të së shtunës. Laura Loomer, influencuese e ekstremit të djathtë dhe e afërt me Trump, publikoi në X një video që tregonte njerëz duke shqyer postera të Maduron, duke pretenduar se “populli i Venezuelës po rrëzon posterat e presidentit”. Sipas Wired, pamjet janë nga viti 2024. Loomer e ka fshirë më pas postimin.
Ndërkohë, Alex Jones, teoricien konspirativ i njohur, postoi një video ajrore ku shfaqeshin mijëra njerëz duke festuar në Caracas. “Miliona venezuelianë kanë mbushur rrugët e Caracas dhe qyteteve të tjera në festë për rrëzimin e diktatorit komunist Nicolás Maduro,” shkroi Jones, duke shtuar: “Tani na duhet e njëjta energji edhe këtu në frontin e brendshëm!”
Videoja, e cila vazhdon të jetë online, ka arritur mbi 2.2 milionë shikime. Shënime nga Community Notes – mekanizmi i moderimit të bazuar në komunitet i platformës X – sqarojnë se pamjet janë “të paktën 18 muaj të vjetra”. Një kërkim i kundërt i videos tregon se ajo në fakt është filmuar gjatë protestave në Caracas pas fitores së kontestuar të Maduron në zgjedhjet presidenciale të korrikut 2024.
Edhe Grok, chatbot-i i inteligjencës artificiale i platformës X, kundërshton pretendimet e Jones, duke deklaruar: “Burimet aktuale nuk tregojnë festa të tilla sot në Caracas, por përkundrazi tubime pro-Maduro.”
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
