Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë? - Business Magazine Albania

Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë?

Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë?

Shkencëtarët në Universitetin Córdoba gjetën një mënyrë për të inkorporuar hemoglobinën pjesa më e rëndësishme në qelizat e kuqe të gjakut në një bateri që funksionon 20-30 ditë.

Bateritë me zink-ajër janë një nga alternativat më të qëndrueshme që kemi ndaj baterive të kudogjendura litium-jon që tashmë fuqizojnë gjithçka, nga laptopët tek automjetet elektrike. Ato funksionojnë nëpërmjet një reaksioni kimik të quajtur reaksioni i reduktimit të oksigjenit. Ndërsa ajri tërhiqet në bateri, oksigjeni reduktohet në ujë në katodë (fundi pozitiv), duke lëshuar elektroda që oksidojnë zinkun në anodë (fundi negativ).

Për të vazhduar këtë reagim, ju nevojitet një katalizator i mirë, me disa veti shumë specifike. Vetitë, studiuesit kuptuan, që hemoglobina me siguri i ka. “Për të qenë një katalizator i mirë në reaksionin e reduktimit të oksigjenit, katalizatori duhet të ketë dy veti: duhet të thithë shpejt molekulat e oksigjenit dhe të formojë molekulat e ujit relativisht lehtë,” shpjegoi autori i vjetër Manuel Cano Luna në një deklaratë. “Dhe hemoglobina i plotësoi këto kërkesa.”

visual abstract illustrating how the zinc-air battery works

Hemoglobina është proteina që u jep qelizave të kuqe të gjakut ngjyrën e tyre karakteristike dhe aftësinë e tyre për të mbajtur oksigjen. Është thelbësore për mënyrën se si funksionojnë trupat tanë, dhe doli të jetë mjaft mbresëlënëse edhe në bateri: vetëm 0,165 miligramë hemoglobinë e mbajtën atë gjallë për 20-30 ditë.

Studiuesit thonë se përdorimi i një katalizatori biokompatibël si ky mund të jetë çelësi nëse këto bateri do të përdoren në pajisjet që implantohen brenda trupit, siç janë stimuluesit e ritmit. Bateria punon me pH 7.4, që është shumë e ngjashme me pH të gjakut. Mundësitë mund të shtrihen edhe përtej njerëzve, pasi analogët e hemoglobinës janë të pranishëm në shumë gjitarë.

Megjithatë, ka ende disa gjëra për tu përsosur. Problemi më i madh për momentin është se prototipi nuk është i rikarikueshëm, kështu që ekipi po kërkon për një proteinë që mund të jetë në gjendje të transformojë ujin përsëri në oksigjen dhe të fillojë përsëri ciklin e reagimit nga fillimi. Fakti që ka nevojë fare për oksigjen është një kufizim tjetër, që do të thotë se këto lloj baterish nuk do të jenë të përdorshme për aplikime në hapësirë.

Por, është ende një mundësi magjepsëse. Ruajtja e energjisë mbetet një pengesë e madhe në përpjekjen e njerëzimit për të ecur drejt një të ardhmeje më të qëndrueshme. Bateritë po përmirësohen gjatë gjithë kohës. Ndërsa bateritë litium-jon janë padyshim një pjesë e rëndësishme e asaj historie, çështjet rreth minierave të mjaftueshme të litiumit dhe mbetjeve që ato gjenerojnë nënkuptojnë se ka vend për opsione të tjera. Një bateri biokompatibile e bazuar në hemoglobinë mund të jetë vetëm një prej tyre.

Studimi është publikuar në revistën Energy & Fuels.

iflscience

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0