Inflacioni në Eurozonë është rritur me ritmin më të shpejtë mujor që nga tetori 2022, i nxitur pothuajse tërësisht nga tronditja energjetike pas luftës në Iran. Vetëm një muaj më parë, energjia po ushtronte presion ulës mbi çmimet: në shkurt, inflacioni i energjisë ishte në rënie me 3.1% në bazë vjetore dhe inflacioni total qëndronte në 1.9%, pak nën objektivin 2% të Banka Qendrore Evropiane.Situata ndryshoi ndjeshëm në mars. Sipas vlerësimit paraprak të Eurostat, inflacioni vjetor në Eurozonë u rrit në 2.5%, ndërsa në baza mujore çmimet u rritën me 1.2%—rritja më e fortë që nga fundi i vitit 2022.
Shkaktari është i qartë: energjia. Nga një tkurrje prej 3.1% në shkurt, inflacioni i energjisë u rrit në 4.9% në mars, ndërsa çmimi i naftës Brent crude kaloi mbi 110 dollarë për fuçi dhe gazi natyror në Evropë është rritur rreth 80% që nga fillimi i vitit. Kjo vjen si pasojë e luftës në Iran dhe bllokimit pothuajse të plotë të Ngushtica e Hormuzit.
Megjithatë, përtej titujve alarmues, tabloja është më e nuancuar. Inflacioni bazë, që përjashton energjinë dhe ushqimet ra në 2.3%, ndërsa inflacioni i shërbimeve dhe mallrave industriale gjithashtu u zbut. Kjo sugjeron se kemi të bëjmë ende me një “goditje të raundit të parë” nga energjia, pa u përhapur gjerësisht në ekonomi.
Ndikimi i inflacionit ndryshon ndjeshëm midis vendeve. Kroacia kryeson me 4.7%, e ndjekur nga Lituania dhe Irlanda, ndërsa ekonomitë më të mëdha si Gjermania (2.8%) dhe Franca (1.9%) mbeten më të moderuara. Këto diferenca lidhen me mënyrën se si çmimet e energjisë transmetohen tek konsumatorët—nga varësia ndaj gazit, te strukturat e tregut dhe rregullimi i çmimeve.
Pyetja kritike tani është: si do të reagojë Banka Qendrore Evropiane?
Presidentja Christine Lagarde ka paralajmëruar se edhe një tejkalim i përkohshëm i objektivit të inflacionit mund të kërkojë ndërhyrje, për të ruajtur besueshmërinë e bankës. Megjithatë, ajo thekson se vendimet do të bazohen në të dhëna konkrete, jo në parashikime.
Ekonomistët janë të ndarë. Disa argumentojnë se rritja e normave të interesit nuk është e menjëhershme, për sa kohë që inflacioni mbetet i kufizuar tek energjia. Të tjerë shohin rrezik në pritje dhe mbështesin rritje parandaluese për të frenuar pritshmëritë inflacioniste, të cilat janë rritur ndjeshëm në mars.
Tregjet financiare po sinjalizojnë një probabilitet të ulët për rritje në prill, por shumë më të lartë për muajt e verës.
Në thelb, dilema është e njohur: të ndërhyjë shpejt për të kontrolluar inflacionin, apo të presë duke rrezikuar që goditja energjetike të dëmtojë ekonominë reale.
Për momentin, presioni mbi çmimet është rikthyer, por beteja e vërtetë për inflacionin në Eurozonë sapo ka filluar.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
